Metakahlerite

Wzór chemiczny: Fe₂+(U₆+O₂)₂(As₅+O₄)₂(H₂O)₅·₃H₂O

Metakahlerite to rzadki, wtórny minerał arszenianu żelaza i uranylu, wyróżniający się siarkowo-żółtą barwą i przynależnością do grupy meta-autunitu.

## Charakterystyka Metakahlerite jest uwodnionym arsenianem żelaza i uranylu, należącym do grupy meta-autunitu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych kryształów, często tworzących rozetkowe skupienia, naloty lub cienkie powłoki. Jego charakterystyczną cechą jest intensywna, siarkowo-żółta barwa. Ze względu na zawartość uranu minerał ten jest radioaktywny. ## Właściwości fizyczne Kryształy metakahlerytu są miękkie, z twardością w skali Mohsa wynoszącą od 2 do 3. Wykazują połysk szklisty, a na powierzchniach przełamu może on być matowy lub ziemisty. Są przeświecające. Rysa ma barwę bladożółtą. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitym, siarkowo-żółtym kolorze. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Metakahlerite został opisany po raz pierwszy w 1958 roku. Jego nazwa nawiązuje do relacji z minerałem kahleritem, z którego powstaje w wyniku częściowej dehydratacji (utraty wody) - stąd przedrostek "meta". Sam kahlerit został nazwany na cześć austriackiego geologa Franza Kahlera (1900-1990). ## Zastosowania Metakahlerite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach uranowych i rzadkich gatunkach mineralogicznych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2-3
Połysk: Szklisty
Rysa: pale yellow
Gęstość: 0
Łupliwość: Doskonała wg {001}
Przełam: Nierówny
Przezroczystość: Przeświecający
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Metakahlerite rozpoznaje się głównie po jego charakterystycznej siarkowo-żółtej barwie, tabliczkowej formie małych kryształów, często w rozetkowych skupieniach, oraz występowaniu w strefach utleniania złóż uranowych. Kluczową cechą diagnostyczną jest jego silna radioaktywność, wykrywalna za pomocą licznika Geigera. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi minerałami uranu z grupy autunitu, takimi jak autunit, metaautunit czy torbernit. Odróżnienie od kahleritu wymaga analizy rentgenowskiej (XRD) w celu określenia stopnia uwodnienia. Od innych podobnych minerałów odróżnia go skład chemiczny (obecność żelaza i arsenu), który jednak można potwierdzić jedynie zaawansowanymi metodami analitycznymi. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o kwadratowym lub prostokątnym zarysie. Kryształy te często łączą się w rozetkowe lub wachlarzowate agregaty. Występuje również w formie ziemistych nalotów i powłok na skałach macierzystych.

Środowisko występowania

## Geneza Metakahlerite jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) hydrotermalnych złóż uranowych bogatych w arsen. Tworzy się w wyniku dehydratacji (częściowej utraty wody) pierwotnego minerału, kahleritu, w warunkach niskiej wilgotności powietrza. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z kahleritem, z którego bezpośrednio powstaje. Towarzyszą mu również inne wtórne minerały uranowe, takie jak zeuneryt, uraninit (blenda smolista), a także kwarc, hematyt i różne minerały ilaste. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania jest historyczna kopalnia Sophia w dolinie Böckelsbach (Wittichen, Schwarzwald) w Niemczech, gdzie został odkryty. Znany jest również z kilku innych lokalizacji na świecie, w tym z kopalni uranu w regionie Ústí w Czechach.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi mikrokryształami tworzącymi estetyczne, rozetkowe agregaty. Ważny jest intensywny, czysty, siarkowo-żółty kolor oraz kontrast z ciemną skałą macierzystą. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, okazy nadające się do oglądania pod powiększeniem są szczególnie poszukiwane. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej klasyczne i cenione okazy pochodzą z lokalizacji typowej - kopalni Sophia w Schwarzwaldzie w Niemczech. Materiał z tego miejsca jest uważany za wzorcowy dla tego gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów metakahlerytu generalnie nie powinno się czyścić na mokro. Dopuszczalne jest jedynie delikatne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i chemikaliami, które mogą uszkodzić lub rozpuścić delikatne kryształy. Minerał jest wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury, które mogą prowadzić do dalszej dehydratacji lub rehydratacji, niszcząc strukturę kryształów. Jako minerał uranowy jest radioaktywny i wymaga ostrożnego obchodzenia się - należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w szczelnych, stabilnych pojemnikach (np. typu "perky box"), aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i zmianami wilgotności. Ze względu na radioaktywność, powinien być trzymany z dala od miejsc stałego przebywania ludzi, w oznaczonym miejscu, najlepiej w ramach specjalistycznej kolekcji minerałów promieniotwórczych.