Metahewettite

Wzór chemiczny: CaV<sup>5+</sup><sub>6</sub>O<sub>16</sub>·3H<sub>2</sub>O

Metahewettit to rzadki minerał wanadanowy, tworzący charakterystyczne, ciemnoczerwone naloty i agregaty drobnych kryształów.

## Charakterystyka Metahewettit jest uwodnionym wanadanem wapnia, występującym zazwyczaj w postaci ziemistych lub włóknistych nalotów i skorup na skałach macierzystych. Rzadziej tworzy skupienia drobnych, listewkowych lub igiełkowych kryształów. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, ciemnoczerwona do czerwonobrązowej barwa. ## Właściwości fizyczne Kryształy metahewettitu są bardzo miękkie, o twardości w skali Mohsa wynoszącej 1-2. Są elastyczne i giętkie. Połysk jest matowy w przypadku agregatów ziemistych, a jedwabisty lub perłowy na powierzchniach oddzielności w przypadku form krystalicznych. Jest minerałem przeświecającym do nieprzezroczystego. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w odcieniach od ciemnoczerwonego do czerwonobrązowego. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa "metahewettit" została nadana w 1914 roku przez Waldemara T. Schallera. Nawiązuje ona do jego bliskiego związku z hewettitem oraz do faktu, że zawiera mniej wody w strukturze (przedrostek "meta-" wskazuje na niższy stopień uwodnienia). Hewettit z kolei został nazwany na cześć amerykańskiego geologa Donnela Fostera Hewetta. ## Zastosowania Metahewettit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów rzadkich minerałów oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
1-2
Połysk
Matowy
Rysa
Czerwonobrązowa
Gęstość
2.94
Łupliwość
Doskonała {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Prześwitujący do nieprzezroczystego
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Metahewettit najłatwiej rozpoznać po jego intensywnej, ciemnoczerwonej barwie, bardzo niskiej twardości oraz charakterystycznej formie występowania w postaci ziemistych lub włóknistych nalotów. Często tworzy cienkie powłoki na piaskowcach lub iłowcach. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z hewettitem, od którego jest praktycznie niemożliwy do odróżnienia wizualnie - wymaga to analizy rentgenowskiej (XRD) lub chemicznej w celu określenia stopnia uwodnienia. Inne czerwone minerały wtórne, takie jak realgar czy cynober, są zazwyczaj twardsze i mają inne środowisko powstawania. ## Formy kryształów Metahewettit tworzy mikroskopijne, listewkowe kryształy, wydłużone w jednym kierunku, które łączą się w agregaty włókniste, promieniste lub sferolityczne. Najczęściej jednak występuje w formie mas ziemistych i nalotów.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefach utleniania złóż rud uranu i wanadu, głównie w skałach osadowych, takich jak piaskowce i iłowce. Tworzy się w warunkach niskiej wilgotności w wyniku dehydratacji (odwodnienia) hewettitu. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z hewettitem, karnotytem, tyuyamunitem, gipsem, a także innymi rzadkimi wanadanami uranylu. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne lokalizacje dla tego minerału znajdują się w Stanach Zjednoczonych, szczególnie w regionie Colorado Plateau (stany Utah, Kolorado, Arizona i Nowy Meksyk). Znany jest m.in. z hrabstwa San Juan w Utah oraz z kopalń w Paradox Valley w Kolorado. Występuje również w Gabonie (kopalnia Mounana) oraz w Argentynie.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, choćby mikroskopijnymi, kryształami tworzącymi promieniste lub aksamitne agregaty o intensywnej, czerwonej barwie. Atrakcyjność podnosi również kontrast z jasną skałą macierzystą (najczęściej piaskowcem). Okazy w formie nalotów są znacznie bardziej powszechne i niżej wyceniane. ## Popularne stanowiska Za najlepsze uchodzą okazy pochodzące z klasycznych lokalizacji w USA, zwłaszcza z rejonu Uravan Mineral Belt w Kolorado i Utah. Okazy z tych miejsc, pozyskane w historycznych czasach działalności górniczej, są dziś rzadkością na rynku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy metahewettitu są niezwykle delikatne i kruche. Należy je czyścić wyłącznie za pomocą bardzo miękkiego pędzelka lub ostrożnie używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą lub innymi płynami jest niewskazany, ponieważ minerał jest częściowo rozpuszczalny i może ulec uszkodzeniu. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać wody, chemikaliów, myjek ultradźwiękowych oraz czyszczenia mechanicznego. Minerał jest bardzo miękki, więc łatwo go zarysować lub zniszczyć. Należy chronić go przed wilgocią i wysoką temperaturą, która może prowadzić do dalszej dehydratacji. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w suchym miejscu, najlepiej w zamkniętym, wyściełanym pudełku lub gablocie, aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i zmianami wilgotności. Nie należy wystawiać ich na bezpośrednie działanie światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej