Metadelrioite

Wzór chemiczny: SrCa(V⁵⁺O₃)₂(OH)₂

Metadelrioit to rzadki wanadan wapnia i strontu, tworzący mikroskopijne, pryzmatyczne kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Metadelrioit jest uwodnionym wanadanem wapnia i strontu. Występuje w postaci bardzo małych, pryzmatycznych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.5 mm długości. Kryształy są zazwyczaj bezbarwne do białych, czasami z bladożółtym lub zielonkawożółtym odcieniem. Tworzą one promieniste agregaty, rozetki lub występują jako pojedyncze, rozproszone kryształy na powierzchni skały macierzystej. ## Właściwości fizyczne Kryształy metadelrioitu charakteryzują się szklistym połyskiem. Są przezroczyste do przeświecających. Twardość w skali Mohsa wynosi około 3. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, gęstość jest trudna do zmierzenia i została obliczona na 3.19 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest najczęściej bezbarwny lub biały. Spotykane są również okazy o barwie bladożółtej do zielonkawożółtej. Nie wyróżniono żadnych nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Metadelrioit został po raz pierwszy opisany w 1971 roku przez Fabiena Cesbrona i Pierre'a H. Vachey'a. Jego nazwa nawiązuje do podobieństwa strukturalnego i chemicznego do minerału delrioitu, z przedrostkiem "meta-" wskazującym na niższy stopień uwodnienia w porównaniu z delrioitem. Nazwa delrioitu z kolei pochodzi od miejsca jego odkrycia w hrabstwie Montrose w Kolorado, USA, w pobliżu rzeki Dolores, której hiszpańska nazwa brzmi "Rio de Nuestra Señora de los Dolores". ## Zastosowania Metadelrioit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim, poszukiwanym przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach wanadanowych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2
Barwa: Light yellow-green to darker green on exposed surfaces,
Połysk: Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 4.3
Łupliwość: Perfect on {010}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Metadelrioit jest trudny do zidentyfikowania wizualnie bez powiększenia. Rozpoznaje się go na podstawie charakterystycznych, drobnych, pryzmatycznych lub listewkowych kryształów, często tworzących promieniste agregaty. Jego występowanie w asocjacji z innymi wtórnymi minerałami wanadu na piaskowcach jest kluczową wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi wanadanami, takimi jak delrioit, metarossyt czy pascoit. Delrioit tworzy podobne skupienia, ale ma inny skład chemiczny i wyższy stopień uwodnienia. Ostateczne odróżnienie od innych rzadkich wanadanów wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna (EDS). ## Formy kryształów Kryształy są wydłużone, pryzmatyczne lub listewkowe, często spłaszczone. Zazwyczaj tworzą wachlarzowate lub promieniste agregaty i rozety. Rzadziej występują jako pojedyncze, izolowane kryształy.

Środowisko występowania

## Geneza Metadelrioit jest wtórnym minerałem wanadu, który powstaje w strefach utleniania złóż uranowo-wanadowych zlokalizowanych w skałach osadowych, głównie w piaskowcach. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów wanadu w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami wanadu i uranu. Do najczęstszych asocjacji należą: delrioit, metarossyt, pascoit, hewettit, a także montmorillonit, kwarc i kalcyt. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska metadelrioitu znajdują się w USA, w regionie Uravan Mineral Belt na Płaskowyżu Kolorado. Został znaleziony w kopalniach w hrabstwie Montrose w stanie Kolorado oraz w hrabstwie San Juan w stanie Utah. Są to główne źródła okazów tego minerału.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy metadelrioitu to te z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty lub rozetki. Kontrastująca, ciemna matryca skalna podkreśla urodę białych lub jasnożółtych kryształów. Wielkość agregatów i bogactwo występowania na okazie również znacząco podnoszą jego wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Najlepsze okazy pochodzą z historycznych lokalizacji w USA, takich jak kopalnia Jo Dandy w hrabstwie Montrose, Kolorado, która jest lokalizacją typową dla tego minerału. Okazy z kopalń w rejonie Paradox Valley w Kolorado oraz z hrabstwa San Juan w Utah są również wysoko cenione przez kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na delikatność i niewielki rozmiar kryształów, należy unikać mycia wodą, a zwłaszcza ultradźwięków, które mogą zniszczyć agregaty. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest stosunkowo miękki i kruchy, dlatego trzeba chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na gwałtowne zmiany temperatury. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i wilgocią. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, chociaż nie ma dowodów na jego blaknięcie.