Mesaite

Wzór chemiczny: CaMn₂+₅(V₅+₂O₇)₃·₁₂H₂O

Mesaite to bardzo rzadki, uwodniony wanadan wapnia i manganu, tworzący mikroskopijne, żółtopomarańczowe kryształy w osadach uranowo-wanadowych.

## Charakterystyka Mesaite jest rzadkim minerałem wtórnym z grupy wanadanów, należącym do grupy pascoitu. Tworzy bardzo małe, listewkowe lub tabliczkowe kryształy, które rzadko przekraczają ułamki milimetra. Zazwyczaj występują one w formie promienistych agregatów, rozet lub cienkich nalotów na skale macierzystej. Jego wzór chemiczny to CaMn²⁺₅(V₂O₇)₃·12H₂O. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, jest to minerał ceniony głównie przez kolekcjonerów mikrominerałów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, o twardości około 2.5 w skali Mohsa, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Ma połysk szklisty, a na powierzchniach łupliwości perłowy. Jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość obliczona wynosi 2.61 g/cm³. ## Barwy i odmiany Mesaite charakteryzuje się żywą, żółtopomarańczową do pomarańczowej barwą. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, zatwierdzona w 1993 roku, pochodzi od płaskowyżów (hiszp. *mesa*), na których znajdują się złoża uranowo-wanadowe w stanie Kolorado, USA, gdzie został odkryty. Jego lokalizacją typową jest kopalnia Jo Dandy w dolinie Paradox, w hrabstwie Montrose. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i występowanie w niewielkich ilościach, mesaite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2.5
Połysk: Vitreous, Pearly
Rysa: Pale yellow
Gęstość: 2.61
Łupliwość: Perfect on {010}
Przezroczystość: Transparent to translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi mesaite są jego pomarańczowożółta barwa, specyficzna forma niewielkich, listewkowych kryształów tworzących rozety oraz występowanie w paragenezie z innymi wtórnymi minerałami wanadu. Ze względu na mikroskopowy rozmiar kryształów, pewna identyfikacja jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Mesaite można pomylić z innymi jaskrawo zabarwionymi wanadanami. Od pascoitu odróżnia go jaśniejszy, bardziej żółty odcień (pascoit jest typowo czerwonopomarańczowy). Karnotyt i tyuyamunit mają zwykle bardziej jaskrawożółtą barwę i często tworzą pylaste lub ziemiste naloty, w przeciwieństwie do wyraźnych, choć małych, kryształów mesaite. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, cienkie, tabliczkowe lub listewkowe. Często układają się w promieniste grupy, wachlarze i rozety, tworząc atrakcyjne wizualnie mikroskopijne agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Mesaite jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż uranowo-wanadowych w piaskowcach. Krystalizuje z wód bogatych w wanad, które przesiąkają przez skały osadowe, w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi wanadanami, takimi jak pascoit, sherwoodit, a także z montroseitem, karnotytem, tyuyamunitem i gipsem. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne lokalizacje mesaite znajdują się w USA, w pasie mineralnym Uravan, na granicy stanów Kolorado i Utah. Lokalizacja typowa to kopalnia Jo Dandy w hrabstwie Montrose w Kolorado. Inne znane stanowiska to kopalnie w rejonie La Sal w hrabstwie San Juan w stanie Utah.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Wartość kolekcjonerska okazów mesaite zależy od kilku czynników. Najbardziej cenione są próbki z bogatymi, gęstymi skupieniami dobrze wykształconych, choć mikroskopijnych, kryształów. Intensywność i czystość pomarańczowożółtej barwy również podnosi atrakcyjność. Ważny jest także kontrast z barwą skały macierzystej oraz estetyczne asocjacje z innymi minerałami. ## Popularne stanowiska Niemal wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z klasycznych lokalizacji w pasie Uravan w USA (Kolorado i Utah). Okazy z kopalni Jo Dandy, jako lokalizacji typowej, są szczególnie poszukiwane przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy mesaite są niezwykle delikatne i należy obchodzić się z nimi z najwyższą ostrożnością. Do usuwania kurzu najlepiej używać miękkiego, suchego pędzelka lub gruszki fotograficznej. Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, ponieważ jako minerał uwodniony może ulec rozpuszczeniu lub przemianie. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich chemikaliów, myjek ultradźwiękowych oraz wysokiej temperatury, która może spowodować odwodnienie i zniszczenie struktury minerału. Jest bardzo miękki, więc trzeba go chronić przed zarysowaniem i uderzeniami. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, wyściełanych pudełkach typu "perky box", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i zmianami wilgotności. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne.