Merelaniite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>4</sub>Mo<sup>4+</sup><sub>4</sub>V<sup>3+</sup>Sb<sup>3+</sup>S<sup>2-</sup><sub>15</sub>

Merelaniit to rzadki, ołowiano-czarny minerał o metalicznym połysku, znany z elastycznych, zwiniętych kryształów przypominających zwoje.

## Charakterystyka Merelaniit jest siarczkiem o złożonym składzie chemicznym, zawierającym molibden, ołów, wanad i antymon. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest niezwykła forma kryształów, które tworzą cylindryczne zwoje lub rurki, często puste w środku. Zwoje te składają się z elastycznych, ale nie sprężystych, warstw. Okazy mają ołowiano-czarną lub ciemnoszarą barwę i silny, metaliczny połysk na świeżych powierzchniach. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest nieprzezroczysty i miękki. Jego kryształy są giętkie i można je rozwinąć, ale nie wracają one do pierwotnego kształtu. Gęstość obliczona dla merelaniitu wynosi około 6.16 g/cm³. ## Barwy i odmiany Merelaniit jest minerałem idiomorficznym, co oznacza, że jego barwa jest stałą cechą wynikającą ze składu chemicznego. Występuje wyłącznie w odcieniach ołowianej czerni i ciemnej szarości. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Merelaniit został oficjalnie uznany za nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2016 roku. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia - wzgórz Merelani w Tanzanii, słynących na całym świecie z występowania tanzanitu. Odkrycia dokonano podczas analizy nietypowych inkluzji w graficie. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, merelaniit nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
6.16
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przełam
Micaceous
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja merelaniitu jest możliwa niemal wyłącznie na podstawie jego unikalnej morfologii. Charakterystyczne, zwinięte w rulon kryształy o metalicznym połysku, przypominające zwoje papirusu, są jego główną cechą diagnostyczną. Występuje w formie cylindrycznych lub rurkowatych agregatów. ## Odróżnianie od podobnych Cylindryt jest jedynym minerałem o podobnej, zwiniętej morfologii, jednak różni się składem chemicznym i zazwyczaj tworzy większe, bardziej masywne agregaty. Ostateczne odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikrosonda elektronowa (EDS/WDS), ze względu na złożony i specyficzny skład chemiczny merelaniitu. ## Formy kryształów Merelaniit tworzy unikalne, cylindryczne kryształy w formie zwojów lub rurek. Zwoje te są wynikiem naprężeń wewnątrz struktury krystalicznej, powodujących zwijanie się bardzo cienkich warstw minerału. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 1 mm długości i kilkadziesiąt mikrometrów średnicy.

Środowisko występowania

## Geneza Merelaniit powstaje w warunkach metamorfizmu wysokiego stopnia. Jego typowe środowisko to bogate w grafit i diopsyd soczewy w gnejsach, które zostały poddane działaniu wysokich temperatur i ciśnień. Minerał krystalizuje z płynów hydrotermalnych w późnych etapach procesów metamorficznych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w ścisłej asocjacji z grafitem, w którym często jest osadzony. Towarzyszą mu również diopsyd, alabandyn, tanzanit (zoisyt), kwarc, wurtzyt, a także inne rzadkie siarczki, takie jak patronit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania merelaniitu na świecie są wzgórza Merelani w regionie Arusha w Tanzanii. Jest to tak zwana lokalizacja typowa (type locality) dla tego minerału.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu merelaniitu jest oceniana przede wszystkim na podstawie doskonałości i wielkości jego unikalnych, zwiniętych kryształów. Najbardziej pożądane są dobrze uformowane, ostre, metalicznie błyszczące zwoje, które wyraźnie kontrastują z otaczającym je grafitem lub innym minerałem macierzystym. Ważna jest również wielkość samego zwoju - okazy przekraczające 1 mm są uważane za wyjątkowe. Estetyczne rozmieszczenie kilku kryształów na matrycy znacznie podnosi wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów merelaniitu jest jego lokalizacja typowa: wzgórza Merelani w Tanzanii. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca, co czyni je wyjątkowo pożądanymi przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach i minerałach z konkretnych lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy merelaniitu są niezwykle delikatne i zazwyczaj mikroskopijne, występujące jako inkluzje w innych minerałach, takich jak grafit. Nie wymagają i nie powinny być czyszczone w tradycyjny sposób. Jakakolwiek próba mechanicznego czyszczenia niemal na pewno zniszczy kruchy i giętki kryształ. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich chemikaliów, ultradźwięków oraz gwałtownych zmian temperatury. Kryształy są bardzo miękkie i wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne, w tym zarysowania i zgniecenie. Należy chronić je przed kurzem, który może działać jak materiał ścierny. ## Przechowywanie Najlepszym sposobem przechowywania merelaniitu jest pozostawienie go w oryginalnej formie, czyli jako inkluzji w macierzystym minerale. Okazy powinny być przechowywane wyłącznie w specjalistycznych pudełkach typu "micromount" lub w pudełkach perky, aby chronić je przed uszkodzeniami fizycznymi, kurzem i wibracjami.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej