Mereheadite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>47</sub>O<sub>24</sub>(OH)<sub>13</sub>Cl<sub>25</sub>(BO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>(CO<sub>3</sub>)

Mereheadyt to rzadki, złożony tlenochlorek ołowiu, tworzący charakterystyczne, żółte do pomarańczowoczerwonych masywne lub włókniste skupienia.

## Charakterystyka Mereheadyt jest bardzo rzadkim minerałem z grupy tlenochlorków ołowiu, o skomplikowanym składzie chemicznym zawierającym również grupy boranowe i węglanowe. Występuje zazwyczaj w postaci mas wypełniających szczeliny lub jako agregaty włókniste i promieniste. Rzadko tworzy dostrzegalne, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie, osiągające rozmiary do 1 mm. Jego wygląd jest charakterystyczny, z żywym, woskowym lub żywicznym połyskiem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, o twardości w skali Mohsa wynoszącej 3.5. Jest bardzo gęsty, co jest typowe dla minerałów ołowiu - jego gęstość wynosi około 7.05 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku, równolegle do podstawy kryształów. Jest przeświecający do nieprzezroczystego. ## Barwy i odmiany Mereheadyt przyjmuje barwy od kanarkowożółtej, przez żółtopomarańczową, do pomarańczowoczerwonej. Niektóre okazy mogą wykazywać odcienie zielonkawożółte. Nie wyróżniono żadnych nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - kamieniołomu Merehead w hrabstwie Somerset w Anglii. Został on po raz pierwszy opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1998 roku. Jego odkrycie było częścią serii badań nad unikalną mineralogią utlenionych złóż manganu w tym rejonie. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary wystąpień, mereheadyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z konkretnych lokalizacji (tzw. "systematyków" i kolekcjonerów regionalnych).

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Woskowy do żywicznego
Rysa
Żółta
Gęstość
7.05
Łupliwość
Doskonała wg {0001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający do nieprzezroczystego
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne mereheadytu to jego intensywna, żółta do pomarańczowej barwa, wysoka gęstość (okaz jest zaskakująco ciężki jak na swój rozmiar) oraz woskowy lub żywiczny połysk. Charakterystyczne jest również jego występowanie w postaci mas lub włóknistych skupień w specyficznym środowisku geologicznym. ## Odróżnianie od podobnych Mereheadyt można pomylić z innymi wtórnymi minerałami ołowiu o podobnej barwie, takimi jak mimetezyt, piromorfit czy wulfenit. Odróżnia go od nich niższa twardość, często masywny lub włóknisty pokrój (w przeciwieństwie do dobrze wykształconych kryształów mimetezytu i piromorfitu) oraz doskonała łupliwość. Reakcja z kwasem solnym (gwałtowne rozpuszczanie) jest również cechą odróżniającą go od wielu podobnych minerałów. Ostateczne potwierdzenie wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych (XRD, EDS). ## Formy kryształów Najczęściej występuje w formie zbitych, kryptokrystalicznych lub włóknistych mas. Rzadko obserwuje się pojedyncze, bardzo małe (poniżej 1 mm) kryształy o pokroju tabliczkowym i heksagonalnym zarysie, często tworzące promieniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Mereheadyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż kruszców, w specyficznych warunkach niskotemperaturowego przeobrażenia (metamorfizmu) skał węglanowych (wapieni) zmineralizowanych manganem i ołowiem. Jego powstanie jest związane z oddziaływaniem roztworów bogatych w chlor, bor i węglany na pierwotne minerały ołowiu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi ołowiu i manganu. W lokalizacji typowej (Merehead Quarry) znaleziono go w towarzystwie takich minerałów jak: mendipit, cerusyt, hydrocerusyt, blixyt, parkinsonit, symesyt, oraz tlenki manganu (kryptomelan, hollandyt). ## Lokalizacje Poza typową i najważniejszą lokalizacją w kamieniołomie Merehead w Somerset (Anglia), potwierdzono jego występowanie jedynie w kilku innych miejscach na świecie, w tym w Långban w Szwecji oraz w rejonie Górniczym Laurion w Grecji. Wszystkie te stanowiska charakteryzują się podobną, złożoną geochemią.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy mereheadytu to te, które wykazują intensywną, pomarańczowoczerwoną barwę. Atrakcyjność podnoszą widoczne, choćby mikroskopijne, kryształy o tabliczkowym pokroju, zwłaszcza jeśli tworzą promieniste agregaty. Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami, takimi jak mendipit czy symesyt, co tworzy estetyczne i wartościowe naukowo okazy. Z uwagi na naturę minerału, czystość i przezroczystość nie są kluczowymi kryteriami - liczy się forma i intensywność barwy. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane i klasyczne okazy pochodzą z miejsca odkrycia - kamieniołomu Merehead w Anglii. Okazy z tego miejsca są uważane za wzorcowe dla tego gatunku. Znaleziska z Långban i Laurion są również cenione, ale znacznie rzadziej spotykane na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy mereheadytu należy czyścić z najwyższą ostrożnością. Dopuszczalne jest użycie miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na jego reaktywność, należy unikać kontaktu z wodą, a zwłaszcza z kwasami i detergentami. Jeśli konieczne jest użycie płynu, zalecana jest czysta, bezwodna izopropylowa lub etylowa. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami (nawet słabymi, jak ocet), które gwałtownie go rozkładają. Minerał jest wrażliwy na wilgoć i zmiany temperatury. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na bezpośrednie działanie promieni słonecznych, które mogą spowodować zmianę barwy lub degradację. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w szczelnym, zamykanym pudełku z dala od światła i źródeł ciepła. Dobrą praktyką jest umieszczenie w pudełku pochłaniacza wilgoci (np. żelu krzemionkowego). Należy go izolować od innych minerałów, które mogłyby wejść z nim w reakcję, zwłaszcza siarczków.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej