Mengeite

Wzór chemiczny: Ba(Mg,Mn<sup>2+</sup>)Mn<sup>3+</sup><sub>4</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>4</sub>(OH)<sub>4</sub>·4H<sub>2</sub>O

Mengeit to bardzo rzadki, uwodniony fosforan baru, magnezu i manganu, tworzący mikroskopijne, ciemnobrązowe do czarnych kryształy o pokroju tabliczkowym.

## Charakterystyka Mengeit jest niezwykle rzadkim minerałem z grupy fosforanów, chemicznie klasyfikowanym jako uwodniony fosforan baru, magnezu i manganu na różnych stopniach utlenienia. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, których rozmiar rzadko przekracza ułamki milimetra. Zazwyczaj tworzy niewielkie, promieniste agregaty lub rozetki. Jego barwa jest ciemnobrązowa do niemal czarnej, co w połączeniu z niewielkim rozmiarem kryształów sprawia, że jest trudny do zaobserwowania i zidentyfikowania gołym okiem. ## Właściwości fizyczne Kryształy mengeitu wykazują połysk określany jako szklisty do metalicznego. Są kruche i nieprzezroczyste. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, dokładne określenie wielu właściwości fizycznych, takich jak twardość czy gęstość, jest bardzo trudne i nie zostało precyzyjnie ustalone. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć Johna Menge (1788–1852), niemieckiego geologa i eksploratora, który jako pierwszy odkrył fosforany w rejonie Angaston w Australii Południowej, gdzie później zidentyfikowano ten minerał. Został on formalnie opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2012 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, mengeit nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy rzadkich minerałów (tzw. mikromontów).

Właściwości

Połysk
Vitreous to sub-metallic
Rysa
Brown
Łupliwość
Perfect on {010}
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja mengeitu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia dyspersji energii (EDS/EDX) w celu potwierdzenia składu chemicznego (obecności baru, manganu, magnezu i fosforu) oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do określenia struktury krystalicznej. Wizualnie, w powiększeniu, charakterystyczne są bardzo małe, ciemnobrązowe do czarnych, tabliczkowe kryształy tworzące promieniste skupienia. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi rzadkimi, ciemnymi fosforanami manganu występującymi w tym samym środowisku, takimi jak minerały z grupy apatytu czy zwłaszcza z innymi minerałami z kamieniołomu Penrice. Pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, o pokroju tabliczkowym lub listewkowym, często spłaszczone. Zwykle występują w formie promienistych lub rozetkowych agregatów na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Minerał ten powstaje w złożach fosforanów osadzonych w skałach dolomitowych, które uległy procesom metamorfizmu kontaktowego. Jego krystalizacja jest związana z hydrotermalną lub metasomatyczną działalnością, która wprowadziła lub zmobilizowała bar i mangan. Występuje w niewielkich szczelinach i kawernach w skale. ## Asocjacje mineralne W lokalizacji typowej (kamieniołom Penrice) mengeit współwystępuje z takimi minerałami jak apatyt, baryt, hematyt, gatehouseit, shigait, triploidyt oraz minerały z grupy piroksenu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania mengeitu na świecie jest kamieniołom Penrice w pobliżu Angaston, w regionie Barossa Valley w Australii Południowej. Jest to jego lokalizacja typowa (type locality).

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu mengeitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i wykształcenia mikroskopijnych kryształów. Najbardziej pożądane są okazy z wyraźnie uformowanymi, promienistymi agregatami, które są dobrze widoczne pod mikroskopem. Kontrast z jaśniejszą skałą macierzystą również podnosi wartość wizualną. Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy potwierdzony analitycznie okaz jest cenny. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kamieniołom Penrice w Australii Południowej. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle trudny do zdobycia i pojawia się na rynku kolekcjonerskim sporadycznie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z mengeitem, będące zazwyczaj mikromontami, nie powinny być czyszczone w sposób mechaniczny ani chemiczny. Najbezpieczniejszą metodą usuwania kurzu jest użycie sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości lub bardzo miękkiego pędzelka (np. z włosia wielbłądziego). ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, w tym kwasami i zasadami. Minerał jest potencjalnie wrażliwy na zmiany temperatury i wilgotności, dlatego należy unikać ekstremalnych warunków. Nie należy go myć w wodzie, zwłaszcza z użyciem ultradźwięków. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od kurzu, światła słonecznego i źródeł ciepła. Najlepszym sposobem przechowywania są dedykowane pudełka na mikromonty, które chronią delikatne kryształy przed uszkodzeniami mechanicznymi i zanieczyszczeniami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej