Mendeleevite-(Nd)

Wzór chemiczny: Cs<sub>6</sub>(Nd,REE,Ca)<sub>30</sub>(Si<sub>70</sub>O<sub>175</sub>)(OH,F,H<sub>2</sub>O)<sub>35</sub>

Mendelejewit-(Nd) to bardzo rzadki minerał z grupy mendelejewitu, cechujący się złożoną strukturą krzemianową i obecnością cezu oraz neodymu.

## Charakterystyka Mendelejewit-(Nd) jest niezwykle rzadkim minerałem o bardzo złożonym składzie chemicznym, należącym do krzemianów. Tworzy niewielkie, tabliczkowe lub płytkowe kryształy, osiągające rozmiary do 0.3 x 0.2 x 0.05 mm. Zazwyczaj występuje w formie skupień ziarnistych lub nieregularnych zrostów. Jest szklisty i ma jasnobrązową barwę. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 5 w skali Mohsa. Ma połysk szklisty, a jego kryształy są przeświecające. Gęstość mendelejewitu-(Nd) wynosi około 3.34 g/cm³. ## Barwy i odmiany Obserwowany był jedynie w kolorze jasnobrązowym. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Dmitrija Mendelejewa (1834-1907), rosyjskiego chemika i twórcę układu okresowego pierwiastków. Człon -(Nd) odnosi się do dominującego pierwiastka ziem rzadkich w jego składzie - neodymu. Minerał został zatwierdzony przez IMA w 2010 roku, a jego odkrycie opisali I.V. Pekov, N.V. Chukanov i inni w 2011 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, mendelejewit-(Nd) nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
3.34
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja mendelejewitu-(Nd) jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych, takich jak spektroskopia elektronowa (EDS/WDS) w celu potwierdzenia złożonego składu chemicznego z dominacją cezu i neodymu. Wizualnie, w miejscu występowania, można go podejrzewać na podstawie jasnobrązowej barwy i występowania w asocjacji z innymi rzadkimi minerałami masywu Dara-i-Pioz. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy mendelejewitu, takimi jak mendelejewit-(Ce). Rozróżnienie wymaga analizy chemicznej w celu określenia dominującego pierwiastka ziem rzadkich. Od innych jasnobrązowych minerałów z lokalizacji typowej odróżnia go unikalny skład chemiczny. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym zarysie. Występuje również w postaci nieregularnych skupień ziarnistych i agregatów.

Środowisko występowania

## Geneza Minerał ten powstaje w warunkach hydrotermalnych, w obrębie pegmatytów syenitowych bogatych w pierwiastki ziem rzadkich i alkalia. Jego występowanie jest związane z unikalnym środowiskiem geologicznym masywu lodowcowego Dara-i-Pioz. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z takimi minerałami jak kwarc, mikroklin, egiryn, polylitionit, tadżykit-(Ce), kapranovit-(Ce) oraz turkiestanit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania mendelejewitu-(Nd) na świecie jest jego lokalizacja typowa - lodowiec Dara-i-Pioz w Górach Ałajskich, w Tadżykistanie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów mikrominerałów najbardziej wartościowe są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o sześciobocznym zarysie, nawet jeśli są one mikroskopijnej wielkości. Ważna jest również estetyczna kompozycja z minerałami towarzyszącymi, takimi jak egiryn czy polylitionit, które mogą tworzyć atrakcyjne tło. Czystość i brak uszkodzeń są kluczowe. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lodowiec Dara-i-Pioz w Tadżykistanie, który jest znany z dostarczania wielu unikalnych i rzadkich minerałów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów i ich kruchość, należy unikać jakiegokolwiek kontaktu mechanicznego, w tym z pędzelkami czy wodą. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, ultradźwiękami oraz gwałtownych zmian temperatury. Minerał jest kruchy i wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wyłącznie w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wstrząsami i uszkodzeniami. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, chociaż nie ma dowodów na jego blaknięcie.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej