Meitnerite

Wzór chemiczny: (N<sup>3-</sup>H<sub>4</sub>)(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)(OH)·2H<sub>2</sub>O

Meitneryt to rzadki, wtórny minerał uranylu, wyróżniający się intensywnie żółtą barwą i występowaniem w postaci drobnych, tabliczkowych kryształów.

## Charakterystyka Meitneryt jest uwodnionym siarczanem hydroksylowym uranylu i amonu. Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o wymiarach nieprzekraczających 0.2 mm, które często układają się w rozetowe lub wachlarzowate agregaty. Ze względu na swój skład chemiczny, minerał ten jest silnie radioaktywny. ## Właściwości fizyczne Kryształy meitnerytu wykazują szklisty połysk. Są kruche, a ich twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie określone z powodu niewielkich rozmiarów i rzadkości występowania. Jest minerałem fluorescencyjnym, świecącym na jaskrawozielono w świetle ultrafioletowym (zarówno długo-, jak i krótkofalowym). ## Barwy i odmiany Meitneryt ma charakterystyczną, intensywnie żółtą barwę. Nie wyróżniono jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku. Jego nazwa honoruje Lisę Meitner (1878–1968), austriacko-szwedzką fizyczkę jądrową, która wniosła kluczowy wkład w odkrycie i wyjaśnienie rozszczepienia jądra atomowego. Odkrycia dokonano na materiale archiwalnym pochodzącym z kopalni uranu Schmied w Czechach. ## Zastosowania Meitneryt, z uwagi na swoją ekstremalną rzadkość, niewielkie rozmiary kryształów i radioaktywność, ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie dla wyspecjalizowanych zbieraczy minerałów uranowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
3.73
Łupliwość
Doskonała wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne meitnerytu to jego intensywnie żółta barwa, pokrój cienkotabliczkowych kryształów tworzących wachlarzowate agregaty oraz silna, zielona fluorescencja w świetle UV. Występowanie w paragenezie z innymi wtórnymi minerałami uranu jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Meitneryt można pomylić z innymi wtórnymi, żółtymi minerałami uranylu, takimi jak uranofan, zippeit czy metaautunit. Odróżnienie go wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub dyfrakcja rentgenowska (XRD), ponieważ wizualne cechy są często niejednoznaczne. Charakterystyczny skład chemiczny (obecność grupy amonowej) jest cechą unikalną. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy bardzo cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysie rombu lub listewek. Kryształy te niemal zawsze występują w postaci wachlarzowatych, promienistych lub rozetowych skupień i agregatów.

Środowisko występowania

## Geneza Meitneryt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż uranu. Krystalizuje w wyniku procesów wietrzenia pierwotnych minerałów uranowych (takich jak uraninit) w obecności siarczanów i związków amonowych. Jego powstawanie jest związane ze specyficznymi warunkami geochemicznymi panującymi w obrębie hałd i wyrobisk górniczych. ## Asocjacje mineralne Meitneryt współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu, takimi jak adolfpateraite, gips, zippeit, uranopilit, johannit oraz uraninit (jako minerał pierwotny). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania (lokalizacja typowa) meitnerytu jest kopalnia Schmied w miejscowości Jáchymov (St. Joachimsthal) w Czechach. Minerał znaleziono na starych hałdach kopalnianych.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska meitnerytu zależy od bogactwa i estetyki agregatów krystalicznych na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, wachlarzowatymi lub rozetowymi skupieniami o intensywnej, żółtej barwie. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, ocena jakości odbywa się pod powiększeniem. Kontrast z ciemną skałą macierzystą podnosi walory wizualne. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów meitnerytu jest jego lokalizacja typowa - historyczna kopalnia uranu Schmied w Jáchymovie w Czechach. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów meitnerytu zasadniczo się nie czyści ze względu na ich kruchość i niewielkie rozmiary. Jakiekolwiek próby mechanicznego lub chemicznego czyszczenia mogą bezpowrotnie zniszczyć delikatne kryształy. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości w celu usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, ultradźwiękami oraz wszelkimi formami czyszczenia mechanicznego. Minerał jest kruchy i wrażliwy na zmiany temperatury. Jako minerał uranu, jest radioaktywny - należy ograniczyć ekspozycję i unikać wdychania pyłu. ## Przechowywanie Meitneryt musi być przechowywany w specjalistycznym, szczelnym pojemniku (typu "perky box") z odpowiednim oznaczeniem o radioaktywności. Należy trzymać go z dala od innych minerałów wrażliwych na promieniowanie, w suchym miejscu o stabilnej temperaturze. Przechowywać poza zasięgiem dzieci i zwierząt.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej