Mcguinnessite

Wzór chemiczny: Cu²⁺MgCO₃(OH)₂

Mcguinnessyt to rzadki, wtórny minerał miedzi i magnezu, tworzący charakterystyczne, niebieskozielone naloty i rozetkowe agregaty.

## Charakterystyka Mcguinnessyt jest uwodnionym węglanem miedzi i magnezu, należącym do grupy rozasytu. Występuje w postaci bardzo małych, listewkowych lub igiełkowych kryształów, które najczęściej tworzą kuliste lub rozetkowe agregaty, a także cienkie powłoki i naloty na skale macierzystej. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy są trudne do zaobserwowania gołym okiem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się niewielką twardością, wynoszącą 2.5 w skali Mohsa, co czyni go bardzo kruchym i podatnym na uszkodzenia mechaniczne. Ma gęstość około 3.02 g/cm³. Jest przeświecający, a jego połysk opisywany jest jako jedwabisty lub matowy, szczególnie w przypadku zbitych agregatów. ## Barwy i odmiany Mcguinnessyt przybiera barwy od jasnoniebieskiej do niebieskozielonej. Obserwuje się w nim strefowość barwną - partie bogatsze w miedź (rdzenie kryształów) bywają ciemniejsze, bardziej niebieskie, podczas gdy strefy bogate w magnez (zewnętrzne części) są jaśniejsze, blado niebieskozielone, aż do niemal białych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1981 roku przez Donalda C. Erd, R.C. Erd, Williama S. Wise'a oraz Charlesa W. Chestermana. Jego nazwa upamiętnia amerykańskiego mineraloga-amatora i kolekcjonera, Alberta L. McGuinnessa (1904-1979), który jako pierwszy znalazł ten minerał. ## Zastosowania Mcguinnessyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim, poszukiwanym ze względu na swoją rzadkość i atrakcyjne wizualnie formy występowania.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2.5
Połysk: Jedwabisty
Rysa: Biała
Gęstość: 3.02
Przezroczystość: Prześwitujący
Układ krystaliczny: Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Mcguinnessyt najłatwiej rozpoznać po jego charakterystycznej formie występowania - w postaci niewielkich, kulistych lub rozetkowych agregatów o jedwabistym połysku. Jego jasnoniebieska lub niebieskozielona barwa jest również cechą diagnostyczną. Reaguje gwałtownie z kwasami, co jest typowe dla węglanów. ## Odróżnianie od podobnych Mcguinnessyt można pomylić z innymi wtórnymi minerałami miedzi, takimi jak aurichalcyt, rosasyt czy malachit. Od aurichalcytu różni się zazwyczaj bardziej niebieskim odcieniem i brakiem perłowego połysku. Od rosasytu, z którym jest blisko spokrewniony, odróżnienie bywa bardzo trudne i często wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (mcguinnessyt zawiera magnez, a rosasyt cynk). Malachit ma intensywnie zieloną barwę, podczas gdy mcguinnessyt jest niebieskozielony lub niebieski. ## Formy kryształów Tworzy bardzo drobne, igiełkowe lub listewkowe kryształy, które łączą się w sferyczne, półkuliste lub rozetkowe agregaty. Występuje także w formie cienkich nalotów i powłok.

Środowisko występowania

## Geneza Mcguinnessyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania (wietrzenia) złóż kruszców miedzi. Tworzy się w wyniku działania wód powierzchniowych na minerały pierwotne w skałach ultrazasadowych, takich jak serpentynity, które dostarczają niezbędnego magnezu. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami miedzi i magnezu. Typowe minerały towarzyszące to chryzokola, malachit, azuryt, brochantyt, a także minerały z grupy serpentynu (np. antygoryt, chryzotyl) oraz pokraniec. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania jest kopalnia Copper King Mine w hrabstwie Mendocino w Kalifornii (USA), skąd pochodzą najlepsze znane okazy. Notowany był również w kilku innych lokalizacjach na świecie, m.in. w Japonii (kopalnia Ohmine, prefektura Okayama) i we Włoszech (Liguria), jednak są to wystąpienia o znacznie mniejszym znaczeniu.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy mcguinnessytu charakteryzują się dobrze wykształconymi, kulistymi lub rozetkowymi agregatami o intensywnej, niebieskozielonej barwie. Ważny jest kontrast z barwą skały macierzystej oraz brak uszkodzeń delikatnych struktur. Wielkość agregatów i bogactwo występowania na okazie znacząco podnoszą jego wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy pochodzące z lokalizacji typowej - kopalni Copper King w Kalifornii, USA. Materiał z tego miejsca jest uważany za światowy standard dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy mcguinnessytu należy czyścić z najwyższą ostrożnością, wyłącznie za pomocą sprężonego powietrza w celu usunięcia kurzu. Ze względu na jego reaktywność z kwasami i niską twardość, odradza się stosowanie wody, a zwłaszcza jakichkolwiek środków chemicznych. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami, które powodują jego gwałtowne rozpuszczanie się z wydzieleniem dwutlenku węgla. Minerał jest bardzo miękki i kruchy, dlatego trzeba chronić go przed uderzeniami, zarysowaniem i wibracjami. Nie należy go wystawiać na działanie wilgoci ani skrajnych temperatur. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, stabilnych pojemnikach (np. typu "membrane box" lub w pudełkach z miękką wyściółką), aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i zmianami wilgotności. Należy unikać bezpośredniej ekspozycji na światło słoneczne.