Mcconnellite

Wzór chemiczny: Cu<sup>1+</sup>Cr<sup>3+</sup>O<sub>2</sub>

Mcconnellit to bardzo rzadki tlenek miedzi i chromu, tworzący charakterystyczne, cienkie, heksagonalne blaszki o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Mcconnellit jest tlenkiem miedzi i chromu, należącym do grupy delafossytu. Jego najbardziej typową i rozpoznawalną formą są niezwykle cienkie, tabliczkowe kryształy o wyraźnym, sześciobocznym zarysie. Okazy mają intensywnie czarną barwę i silny, metaliczny połysk na powierzchniach kryształów. Zazwyczaj występuje w postaci niewielkich, pojedynczych blaszek lub małych agregatów narosłych na skale macierzystej. Ze względu na swój pokrój i niewielkie rozmiary, jest to przede wszystkim minerał interesujący dla kolekcjonerów specjalizujących się w mikrominerałach. ## Właściwości fizyczne Twardość mcconnellitu w skali Mohsa wynosi 5.5, co czyni go minerałem stosunkowo twardym. Charakteryzuje się silnym metalicznym połyskiem i jest całkowicie nieprzezroczysty. Jego gęstość, wyliczona na podstawie składu chemicznego i struktury krystalicznej, wynosi około 5.46 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest jednobarwny i występuje wyłącznie w kolorze czarnym. Nie tworzy odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Mcconnellit został opisany po raz pierwszy w 1967 roku przez S. A. Williamsa i Paula Briana Moore'a. Nazwa minerału honoruje Richarda B. McConnella (1903-1990), dyrektora Służby Geologicznej Gujany Brytyjskiej (obecnie Gujana), w uznaniu jego wkładu w geologię regionu. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, mcconnellit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Posiada znaczenie wyłącznie naukowe oraz jest cenionym nabytkiem w zaawansowanych kolekcjach minerałów systematycznych i mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5
Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
5.46
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną mcconnellitu jest jego forma – cienkie, tabliczkowe kryształy o idealnie heksagonalnym zarysie. Inne ważne cechy to czarna barwa, silny metaliczny połysk, czarna rysa oraz doskonała łupliwość w jednej płaszczyźnie. Występowanie w towarzystwie innych minerałów miedzi i chromu jest również istotną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Mcconnellit bywa mylony z innymi czarnymi, blaszkowymi minerałami: - **Grafit**: Jest znacznie bardziej miękki (twardość 1-2) i pozostawia ślad na papierze. - **Molibdenit**: Ma podobny pokrój, ale jest znacznie bardziej miękki, giętki i ma szarozielonawą rysę. - **Hematyt** (w odmianie tabliczkowej): Zwykle ma czerwonobrunatną rysę i tworzy grubsze kryształy. ## Formy kryształów Mcconnellit krystalizuje w formie cienkich, płaskich tabliczek o sześciobocznym konturze. Kryształy rzadko przekraczają kilka milimetrów średnicy. Mogą występować pojedynczo lub tworzyć niewielkie, luźne skupienia na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Mcconnellit jest minerałem wtórnym, powstającym w specyficznych warunkach. Tworzy się w strefach utleniania złóż kruszców, szczególnie w żyłach kwarcowo-złotowych, gdzie dochodzi do koncentracji miedzi i chromu. Spotykany jest również w przeobrażonych (zmetamorfizowanych) masywnych złożach siarczków. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi rzadkimi i pospolitymi minerałami strefy utleniania. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie złota rodzimego, wauquelinitu, fornacytu, malachitu i derriksytu. ## Lokalizacje Jest to minerał bardzo rzadki, znany zaledwie z kilku miejsc na świecie. Najważniejsze z nich to: - **Mina da Passagem**, Mariana, Minas Gerais, Brazylia – lokalizacja typowa. - **Bisbee**, hrabstwo Cochise, Arizona, USA – znane ze znakomitych mikrokryształów. - **Kopalnia Tsumeb**, Namibia. - **Kambalda**, Australia Zachodnia.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy mcconnellitu to te, które posiadają ostre, dobrze wykształcone, heksagonalne kryształy o lustrzanym połysku. Ważna jest wielkość kryształów, chociaż rzadko przekraczają one kilka milimetrów. Atrakcyjność okazu podnosi jego umiejscowienie na kontrastującej matrycy skalnej oraz estetyczne asocjacje z innymi, barwnymi minerałami wtórnymi. ## Popularne stanowiska Na rynku kolekcjonerskim najbardziej pożądane są okazy pochodzące z historycznej lokalizacji w Bisbee (Arizona, USA) oraz z miejsca odkrycia w Brazylii. Okazy z tych stanowisk uchodzą za klasyczne dla tego gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy mcconnellitu są zazwyczaj małe i delikatne. Do usuwania kurzu najlepiej używać sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości lub bardzo miękkiego pędzelka (np. z włosia wiewiórki). Należy unikać czyszczenia na mokro, a zwłaszcza stosowania jakichkolwiek środków chemicznych. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na kwasy. Należy bezwzględnie unikać myjek ultradźwiękowych, które mogłyby zniszczyć kruche blaszki. Ze względu na doskonałą łupliwość, okazy są podatne na uszkodzenia mechaniczne – należy chronić je przed uderzeniami, zarysowaniem i upadkiem. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszą metodą przechowywania jest umieszczenie okazu w zamykanym pudełku typu "micromount". Chroni to minerał przed kurzem, wilgocią i, co najważniejsze, przed uszkodzeniami mechanicznymi podczas przenoszenia.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej