Mbobomkulite

Wzór chemiczny: Ni₂+Al₄(N₅+O₃)₂(OH)₁₂(H₂O)₃

Mbobomkulit to bardzo rzadki minerał wtórny z grupy hydrotalkitu, tworzący niebieskozielone, mikrokrystaliczne naloty i skorupy.

## Charakterystyka Mbobomkulit jest uwodnionym siarczanem i azotanem niklu i glinu, należącym do grupy hydrotalkitu. Występuje w postaci bardzo drobnych, mikroskopijnych kryształów, które tworzą miękkie, ziemiste lub kredowate naloty, skorupy i agregaty. Jego struktura jest bardzo delikatna, a poszczególne kryształy są zazwyczaj nierozpoznawalne gołym okiem. Zwykle obserwuje się go jako cienkie powłoki na innych minerałach lub skale macierzystej. ## Właściwości fizyczne Ze względu na swoją postać (naloty i mikrokrystaliczne agregaty), dokładne określenie twardości jest trudne; minerał jest bardzo miękki. Ma niewielką gęstość, wynoszącą około 2,31 g/cm³. Połysk jest matowy lub ziemisty, a sam minerał jest przeświecający do nieprzezroczystego. ## Barwy i odmiany Mbobomkulit charakteryzuje się bladą, niebieskozieloną barwą. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1981 roku przez D.L. Martynova i A.I. Ponomarenko. Jego nazwa pochodzi od jaskini Mbobo Mkulu w prowincji Mpumalanga (dawniej Transvaal) w Republice Południowej Afryki, gdzie został odkryty. Lokalizacja ta jest jego miejscem typowym (type locality). ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i występowanie w niewielkich ilościach, mbobomkulit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa: 1
Barwa: Pale sky-blue; colorless under the microscope
Połysk: Earthy
Rysa: Pale blue-green
Gęstość: 2.30
Łupliwość: {001}
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja mbobomkulitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Rozpoznaje się go na podstawie charakterystycznej niebieskozielonej barwy, formy występowania (miękkie, ziemiste naloty) oraz współwystępowania z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi w specyficznym środowisku. Pewne oznaczenie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi podobnie wyglądającymi minerałami wtórnymi niklu i miedzi, takimi jak hydrowoodwardyt, honessyt czy podobne minerały z grupy hydrotalkitu. Odróżnienie bez specjalistycznego sprzętu jest niemożliwe. ## Formy kryształów Mbobomkulit tworzy mikroskopijne, heksagonalne płytki, które łączą się w rozetkowe agregaty, sferulity oraz ziemiste i kredowate naloty i skorupy.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefach utleniania złóż polimetalicznych, bogatych w nikiel. Tworzy się w wyniku wietrzenia minerałów pierwotnych w środowisku zasobnym w glin, siarczany i azotany. W miejscu typowym (jaskinia Mbobo Mkulu) powstał w wyniku reakcji roztworów przesiąkających przez bogate w siarczki łupki z odchodami nietoperzy (guano), które były źródłem azotanów. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z minerałami takimi jak hydrowoodwardyt, honessyt, gips, allofan, chalcoalumit, nickelalumit oraz minerałami z grupy serpentynu. ## Lokalizacje Najważniejszym i najlepiej udokumentowanym miejscem występowania jest jaskinia Mbobo Mkulu w prowincji Mpumalanga w RPA. Notowany był również w kopalni Kmety w miejscowości Špania Dolina na Słowacji oraz w kilku innych bardzo nielicznych lokalizacjach na świecie, gdzie występują odpowiednie warunki geochemiczne.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najważniejsza jest ilość i jakość powłoki mbobomkulitu na matrycy skalnej. Cenione są okazy, gdzie nalot jest stosunkowo gruby, ma intensywną, jednolitą barwę i pokrywa znaczną powierzchnię skały. Ważna jest również estetyka okazu oraz obecność dobrze zdefiniowanych minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione i poszukiwane okazy pochodzą z miejsca typowego - jaskini Mbobo Mkulu w RPA. Materiał z tej lokalizacji jest uważany za referencyjny dla tego gatunku mineralogicznego.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy mbobomkulitu są niezwykle delikatne i wrażliwe na wodę. Nie należy ich czyścić na mokro. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne usunięcie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, która może rozpuścić lub uszkodzić minerał. Należy również unikać wszelkich chemikaliów, ultradźwięków oraz nagłych zmian temperatury. Okazy powinny być chronione przed bezpośrednim światłem słonecznym, które może powodować blaknięcie. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, suchych pojemnikach (np. typu "membrane box" lub w pudełkach z dala od wilgoci), aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i wilgocią. Ze względu na jego miękkość, nie powinien mieć kontaktu z twardszymi minerałami.