Maxwellite

Wzór chemiczny: NaFe³⁺As⁵⁺O₄F

Maxwellit to rzadki arsenian sodowo-żelazowy, tworzący drobne, szkliste kryształy o barwie od żółtej do czerwonobrązowej.

## Charakterystyka Maxwellit jest arsenianem sodowo-żelazowym należącym do grupy tilasytu. Występuje w formie bardzo małych, tabliczkowych lub pryzmatycznych kryształów, rzadko przekraczających 1 mm długości. Zazwyczaj tworzy promieniste agregaty lub rozety. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego, o szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się twardością wynoszącą około 5 w skali Mohsa. Jego gęstość jest dość wysoka i wynosi około 4,13 g/cm³. Kryształy wykazują dobrą łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Maxwellit najczęściej przybiera barwy od jasnożółtej, przez żółtozieloną, do czerwonobrązowej. Niektóre kryształy mogą wykazywać pleochroizm, czyli zmianę odcienia w zależności od kierunku obserwacji, w zakresie od bezbarwnego do bladożółtego. Nie wyróżniono jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć Charlesa Henry'ego Maxwella (1920-2012), amerykańskiego geologa pracującego dla U.S. Geological Survey, w uznaniu jego wkładu w badania geologii i złóż rud w Nowym Meksyku. Został zatwierdzony jako nowy minerał przez IMA w 1988 roku, a jego opis opublikowano w 1992 roku. Miejscem typowym jest Squaw Creek w Nowym Meksyku, USA. ## Zastosowania Maxwellit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z konkretnych lokalizacji.

Właściwości

Twardość Mohsa: 5-5.5
Barwa: Red
Połysk: Vitreous
Rysa: Pale red-orange to red-orange
Gęstość: 3.90
Łupliwość: {110}
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Maxwellit jest rozpoznawany na podstawie swojego charakterystycznego wyglądu - małych, tabliczkowych kryształów tworzących promieniste agregaty. Jego żółta do czerwonobrązowej barwy, szklisty połysk i wysoka gęstość są również pomocne. Ostateczna identyfikacja wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza chemiczna (EDS) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD), ze względu na podobieństwo do innych arsenianów. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi minerałami z grupy tilasytu, takimi jak tilasyt czy arseniopleit, z którymi tworzy serie roztworów stałych. Odróżnienie od nich jest możliwe niemal wyłącznie za pomocą analizy chemicznej. Wizualnie może przypominać niektóre mikrokrystaliczne miki lub inne wtórne minerały arsenowe. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj bardzo małe, o pokroju tabliczkowym lub krótkopryzmatycznym. Najczęściej występują w formie promienistych lub gwiaździstych agregatów, a także jako rozproszone, pojedyncze kryształy na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Maxwellit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (gossanach) złóż kruszcowych. Tworzy się w środowisku bogatym w arsen, w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów arsenowych. Występuje w szczelinach i pustkach w skałach wulkanicznych, takich jak ryolity. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi arsenianami i minerałami wtórnymi. W lokalizacji typowej (Squaw Creek) znaleziono go w towarzystwie kwarcu, hematytu, adularu, beudantytu, segnitutu, agardu-(Y), mimetezytu i farmakosyderytu. ## Lokalizacje Najważniejszym i najlepiej udokumentowanym miejscem występowania maxwellitu jest jego lokalizacja typowa - Squaw Creek, w hrabstwie Catron w Nowym Meksyku, USA. Poza tym odnotowano jego obecność w kopalni Clara w Schwarzwaldzie (Niemcy) oraz w złożu polimetalicznym w regionie Attyka w Grecji. Są to jedyne potwierdzone stanowiska na świecie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty. Kontrastująca, jasna barwa kryształów na ciemniejszej skale macierzystej (matriksie) znacznie podnosi atrakcyjność okazu. Ze względu na małe rozmiary, kluczowa jest jakość mikroskopowa - czystość i brak uszkodzeń poszczególnych kryształów w agregacie. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane okazy pochodzą z lokalizacji typowej w Nowym Meksyku w USA, która dostarczyła najlepszych znanych okazów tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy maxwellitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na obecność arsenu, należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po kontakcie z minerałem. Czyszczenie na mokro jest niewskazane. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które mogą uszkodzić minerał. Nie należy go podgrzewać ani poddawać ultradźwiękom. Przechowywać z dala od wilgoci. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, suchych pojemnikach lub klaserach, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na mały rozmiar kryształów, idealne są pudełka z powiększeniem (tzw. micromount).