Maurogemmiite
Wzór chemiczny: Ti<sub>10</sub>Fe<sub>3</sub>O<sub>3</sub>
Maurogemmiit to ekstremalnie rzadki tlenek tytanu i żelaza, tworzący mikroskopijne, czarne, metaliczne kryształy w fumarolach wulkanicznych.
Opis
## Charakterystyka Maurogemmiit jest tlenkiem tytanu i żelaza, występującym w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub blaszkowatych kryształów o heksagonalnym zarysie. Zazwyczaj tworzy rozetkowe lub nieregularne agregaty. Jego kryształy są czarne, nieprzezroczyste i charakteryzują się silnym metalicznym połyskiem. Ze względu na mikroskopijne rozmiary, okazy są widoczne głównie pod powiększeniem. ## Właściwości fizyczne Twardość minerału ocenia się na około 6.5 w skali Mohsa. Posiada metaliczny połysk i jest nieprzezroczysty. Gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 4.65 g/cm³. ## Barwy i odmiany Występuje wyłącznie w kolorze czarnym. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez IMA w 2022 roku. Jego nazwa honoruje Francesco Mauro (ur. 1962), włoskiego kolekcjonera minerałów i specjalistę od minerałów z Wezuwiusza, za jego wkład w mineralogię. Miejscem typowym jest krater La Fossa na wyspie Vulcano (Wyspy Liparyjskie), we Włoszech.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja maurogemmiitu w oparciu o cechy wizualne jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego mikroskopijny rozmiar i podobieństwo do innych czarnych minerałów tlenkowych. Kluczowe jest środowisko występowania - wysokotemperaturowe fumarole wulkaniczne. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i mikroanaliza chemiczna (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z hematytem, ilmenitem, rutylem, pseudobrookitem i innymi tlenkami żelaza i tytanu występującymi w podobnych środowiskach. Odróżnienie polega na analizie składu chemicznego i struktury krystalicznej. ## Formy kryształów Tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym zarysie, często zgrupowane w rozetkowe lub chaotyczne agregaty.
Środowisko geologiczne
## Geneza Powstaje w procesie sublimacji z gazów wulkanicznych w wysokotemperaturowych (powyżej 600°C) fumarolach ekshalacyjnych. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami fumarolicznymi, takimi jak hematyt, pseudobrookit, rutyl, shcherbinait i baddeleit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania na świecie jest jego lokalizacja typowa - krater La Fossa na wyspie Vulcano, Sycylia, Włochy.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego mikrominerału, o wartości kolekcjonerskiej decyduje przede wszystkim jakość i wykształcenie kryształów - ich ostrość, połysk i wielkość. Cenione są bogate agregaty krystaliczne oraz estetyczne asocjacje z innymi rzadkimi minerałami fumarolicznymi na dobrze zdefiniowanej matrycy skalnej. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa na wyspie Vulcano we Włoszech.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy maurogemmiitu są niezwykle małe i delikatne. Należy czyścić je wyłącznie za pomocą sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości lub bardzo miękkiego pędzelka. Unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Nie wolno używać myjek ultradźwiękowych ani czyścić chemicznie. Minerał należy chronić przed wysoką temperaturą, skrajnymi zmianami warunków oraz bezpośrednim kontaktem z innymi chemikaliami, które mogłyby uszkodzić delikatne kryształy lub skałę macierzystą. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszym sposobem przechowywania jest zamykane pudełko typu "micromount", które chroni okaz przed kurzem, wstrząsami i uszkodzeniami mechanicznymi.