Matteuccite

Wzór chemiczny: NaHS⁶⁺O₄(H₂O)

Matteuccyt to rzadki, rozpuszczalny w wodzie siarczan sodu, tworzący drobne, bezbarwne kryształy i naloty w środowiskach wulkanicznych.

## Charakterystyka Matteuccyt jest uwodnionym wodorosiarczanem sodu. Występuje w postaci bardzo drobnych, tabliczkowych lub pryzmatycznych kryształów, rzadko przekraczających 1 mm długości. Tworzy także skupienia ziarniste, proszkowe naloty i skorupy. Jest minerałem bezbarwnym i przezroczystym, o szklistym połysku. Ze względu na swoją rozpuszczalność w wodzie, jest nietrwały w wilgotnym środowisku. ## Właściwości fizyczne Kryształy matteuccytu są bardzo miękkie i kruche. Minerał charakteryzuje się niską twardością, szacowaną na około 2 w skali Mohsa. Ma gęstość zbliżoną do 2,33 g/cm³. Połysk jest typowo szklisty. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć włoskiego fizyka i neurofizjologa Carlo Matteucciego (1811-1868). Został odkryty i opisany po raz pierwszy w 1977 roku przez G. Carobbiego i C. Ciprianiego na podstawie próbek z fumaroli na wulkanie Wezuwiusz we Włoszech. ## Zastosowania Matteuccyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z konkretnych lokalizacji, takich jak Wezuwiusz.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2
Barwa: colorless
Połysk: Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 2.118
Łupliwość: Good on {100}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną jest jego natychmiastowa rozpuszczalność w wodzie. Rozpoznaje się go również po występowaniu w postaci drobnych, bezbarwnych kryształów w formie nalotów i skorup w aktywnych środowiskach wulkanicznych (fumarolach). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi rozpuszczalnymi siarczanami występującymi w podobnych środowiskach, takimi jak thenardyt (Na₂SO₄) czy mirabilit (Na₂SO₄·10H₂O). Odróżnienie wymaga precyzyjnych metod analitycznych, jak dyfrakcja rentgenowska (XRD), choć matteuccyt krystalizuje w innym układzie (jednoskośnym) niż rombowy thenardyt. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, spłaszczone, tabliczkowe kryształy o zarysach sześcioboków lub wydłużone, pryzmatyczne. Najczęściej spotykany jest w formie sypkich skupień, proszkowych nalotów lub kruchych skorup na skałach wulkanicznych.

Środowisko występowania

## Geneza Matteuccyt jest minerałem pochodzenia fumarolicznego. Powstaje w wyniku bezpośredniej sublimacji z gazów wulkanicznych lub w reakcji tych gazów ze skałami wulkanicznymi w temperaturach od 100 do 200°C. Jest produktem aktywności wulkanicznej. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami fumarolicznymi, takimi jak thenardyt, metathenardyt, aftitalit, a także z siarką rodzimą. ## Lokalizacje Jest to minerał bardzo rzadki, znany zaledwie z kilku miejsc na świecie. Lokalizacja typowa to fumarole na wulkanie Wezuwiusz we Włoszech. Notowany był również na wulkanie Etna (Sycylia, Włochy) oraz w kompleksie wulkanicznym Tolbaczik na Kamczatce w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazu zależy od obecności dobrze wykształconych, choćby mikroskopijnych, kryształów. Najbardziej cenione są próbki z wyraźnymi, przezroczystymi kryształami na kontrastującym podłożu skalnym. Ze względu na rzadkość, nawet bogate naloty i skorupy mają wartość dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Popularne stanowiska Najbardziej klasyczne i pożądane okazy pochodzą z lokalizacji typowej - z historycznych erupcji Wezuwiusza we Włoszech.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Minerał jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego absolutnie nie wolno go czyścić na mokro. Do usuwania kurzu można użyć bardzo ostrożnie miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą, parą wodną i wysoką wilgotnością powietrza, która może spowodować rozpuszczenie i zniszczenie okazu. Chronić przed wszelkimi chemikaliami i nagłymi zmianami temperatury. ## Przechowywanie Okazy matteuccytu muszą być przechowywane w szczelnych, suchych pojemnikach, najlepiej z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Powinny być eksponowane wyłącznie w zamkniętych gablotach z kontrolowaną wilgotnością.