Maslovite

Wzór chemiczny: PtBiTe

Maslovit to rzadki tellurobizmutek platyny, tworzący drobne, metaliczne wrostki w innych siarczkach i tellurkach.

## Charakterystyka Maslovit jest bardzo rzadkim minerałem z grupy siarczków, a dokładniej tellurobizmutkiem platyny. Występuje w postaci bardzo małych, nieregularnych ziaren lub blaszkowatych wrostków w obrębie innych minerałów, głównie siarczków miedzi, niklu i żelaza oraz innych tellurków. Jego rozmiary rzadko przekraczają ułamki milimetra, co sprawia, że jest minerałem dostępnym niemal wyłącznie dla instytucji naukowych i wyspecjalizowanych kolekcji mikrominerałów. Obserwowany pod mikroskopem ma metaliczny połysk i kremowobiałą barwę, często z różowawym lub żółtawym odcieniem. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na niewielkie rozmiary ziaren, większość właściwości fizycznych jest trudna do precyzyjnego zmierzenia. Twardość w skali Mohsa szacuje się na około 3.5. Minerał jest nieprzezroczysty i posiada silny, metaliczny połysk. Jego gęstość jest bardzo wysoka i wynosi około 10.14 g/cm³. ## Barwy i odmiany Maslovit jest minerałem idiochromatycznym, co oznacza, że jego barwa jest stała i wynika bezpośrednio z jego składu chemicznego. Obserwowany w świetle odbitym jest kremowobiały, niekiedy z różowawym lub żółtawym odcieniem. Nie tworzy odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1970 roku przez A.D. Genkina, T.L. Evstigneevą, I.P. Laputinę i N.V. Tronevą. Nazwa "maslovit" została nadana na cześć Georgija Dmitriewicza Masłowa (1915-1968), rosyjskiego geologa, który wniósł znaczący wkład w badania geologiczne regionu Norylska na Syberii, gdzie minerał ten został odkryty. ## Zastosowania Maslovit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako rzadki członek grupy minerałów platynowych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 4.5-5
Połysk: Metallic
Rysa: Black
Gęstość: 0
Łupliwość: None
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Isometric

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja maslovitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych. Pod mikroskopem kruszcowym w świetle odbitym wyróżnia się kremowobiałą barwą z różowawym odcieniem i silnym metalicznym połyskiem. Jest anizotropowy. Ostateczne potwierdzenie wymaga analizy składu chemicznego (np. za pomocą mikrosondy elektronowej - EDS/WDS) oraz danych dyfrakcji rentgenowskiej (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi tellurkami platynowców, takimi jak moncheit (PtTe₂) czy merenskyit (PdTe₂), a także z innymi jasnymi minerałami kruszcowymi. Odróżnienie wizualne jest praktycznie niemożliwe i wymaga specjalistycznej aparatury analitycznej. ## Formy kryształów Maslovit krystalizuje w układzie regularnym. Zazwyczaj tworzy bardzo drobne, anhedralne (nieforemne) ziarna o wielkości od kilku do kilkuset mikrometrów, często jako wrostki w innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Maslovit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, związanym ze złożami siarczków miedziowo-niklowych w skałach magmowych, takich jak gabro, noryty i piroksenity. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji magmy, w procesach metasomatycznych, gdzie bogate w pierwiastki z grupy platyny roztwory reagują z wcześniej wykrystalizowanymi siarczkami. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z chalkopirytem, bornitem, milleritem, pentlandytem, a także z innymi minerałami platynowców, takimi jak sperrylit, kotulskit, moncheit, merenskyit, sobolevskit oraz z metalami rodzimymi (złoto, srebro). ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne lokalizacje maslovitu znajdują się w Rosji, w obrębie złóż miedziowo-niklowych w rejonie Norylska (np. kopalnia Oktyabrsky) i na Półwyspie Kolskim (masyw Fiodorowo-Panski). Znany jest również z kompleksu Bushveld w RPA, złoża Sudbury w Kanadzie oraz z kilku innych wystąpień w Finlandii i Brazylii.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego mikrominerału jak maslovit, jedynym kryterium oceny jest pewność jego identyfikacji. Najcenniejsze są okazy, w których ziarna maslovitu są stosunkowo "duże" (powyżej 50-100 mikrometrów), dobrze wykształcone i występują w bogatej asocjacji z innymi rzadkimi tellurkami i minerałami platynowców. Okazy pochodzące z lokalizacji typowej (Norylsk) są szczególnie cenione przez instytucje badawcze. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej znane i cenione naukowo okazy pochodzą ze złóż rejonu Norylska w Rosji. Materiał badawczy pochodzi również z kompleksu Bushveld (RPA) i Sudbury (Kanada), które są klasycznymi lokalizacjami dla minerałów z grupy platyny.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy maslovitu to zazwyczaj mikroskopijne wrostki w polerowanych zgładach lub w skale macierzystej. Nie wymagają one i nie powinny być poddawane czyszczeniu mechanicznemu ani chemicznemu. Wystarczy chronić je przed kurzem. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, kwasami i zasadami. Nie należy poddawać okazów działaniu ultradźwięków. Jako minerał metaliczny, jest podatny na utlenianie w wilgotnym środowisku, dlatego należy unikać wilgoci. ## Przechowywanie Okazy mikrominerałów z maslovitem najlepiej przechowywać w specjalistycznych, szczelnych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Zgłady polerowane powinny być przechowywane w suchym miejscu, aby zapobiec matowieniu powierzchni.