Mascagnite
Wzór chemiczny: (N³⁻H₄)₂S⁶⁺O₄
Mascagnite to rzadki, rozpuszczalny w wodzie siarczan amonu, tworzący nietrwałe naloty i wykwity w pobliżu wulkanów i na hałdach kopalnianych.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2-2.5
- Połysk
- Szklisty, matowy
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 1.768
- Łupliwość
- Według {001}.
- Przełam
- Nieregularny/Nierówny
- Przezroczystość
- Przezroczysty,Prześwitujący,Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Rombowy
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną mascagnite jest jego natychmiastowa i całkowita rozpuszczalność w wodzie. Minerał jest bardzo miękki, lekki i często tworzy charakterystyczne, sypkie lub włókniste wykwity. Występowanie w otoczeniu fumaroli wulkanicznych lub na płonących hałdach jest silną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi rozpuszczalnymi w wodzie siarczanami lub azotanami, takimi jak epsomit, mirabilit czy salmiak. Od salmiaku (chlorku amonu) odróżnia go brak reakcji z kwasem azotowym i srebrem. Dokładne odróżnienie od innych siarczanów często wymaga analizy chemicznej. ## Formy kryształów Kryształy, jeśli wykształcone, są zazwyczaj niewielkie, tabliczkowe lub krótkosłupowe. Najczęściej jednak występuje w postaci skupień ziarnistych, proszkowych, włóknistych oraz jako naloty i skorupy na skałach.
Środowisko występowania
## Geneza Mascagnite jest minerałem wtórnym. Powstaje głównie w procesie sublimacji z gazów wulkanicznych w pobliżu aktywnych fumaroli. Tworzy się również jako produkt rozkładu materii organicznej (np. guana) oraz na płonących hałdach węgla kamiennego, gdzie amoniak z węgla reaguje z tlenkami siarki. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami fumarolicznymi i produktami pożarów kopalnianych, takimi jak siarka rodzima, salmiak, sassolin, tschermigit i boussingaultyt. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to okolice Wezuwiusza i Etny we Włoszech (miejsce typowe to Travale w Toskanii). Występuje także na wulkanie Al-Kibrit w Iranie, w kopalniach węgla w Pensylwanii (USA), na hałdach w Kładnie (Czechy) oraz w Pecs na Węgrzech.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najbardziej pożądane są okazy z dobrze wykształconymi, przezroczystymi kryształami, co jest dużą rzadkością. Ceni się również bogate, obfite naloty i wykwity na oryginalnej skale macierzystej. Ze względu na nietrwałość minerału, kluczowe jest, aby okaz był dobrze zabezpieczony i nie nosił śladów rozpuszczenia. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej cenione okazy pochodzą z włoskich wulkanów, zwłaszcza z Wezuwiusza. Okazy z płonących hałd w Pensylwanii (USA) czy Czechach również bywają dostępne na rynku kolekcjonerskim.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Minerał jest ekstremalnie wrażliwy na wodę i natychmiast się w niej rozpuszcza. **Absolutnie nie wolno czyścić go na mokro.** Jedyną dopuszczalną metodą jest bardzo delikatne usunięcie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, parą wodną i jakąkolwiek wilgocią. Przechowywanie w wilgotnym pomieszczeniu (np. piwnicy) prowadzi do jego rozpuszczenia. Należy chronić go przed wszelkimi chemikaliami i nagłymi zmianami temperatury. ## Przechowywanie Okazy mascagnite wymagają specjalnych warunków. Należy je przechowywać w szczelnie zamykanych, przezroczystych pojemnikach (tzw. "perky box") wraz ze środkiem pochłaniającym wilgoć (np. żelem krzemionkowym). Ekspozycja powinna odbywać się z dala od źródeł wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego.