Markhininite
Wzór chemiczny: Tl<sup>1+</sup>Bi<sup>3+</sup>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>
Markhinit to bezbarwny, przezroczysty siarczan talu i bizmutu, występujący w postaci mikroskopijnych kryształów w ekshalacjach wulkanicznych.
Opis
## Charakterystyka Markhinit jest siarczanem talu i bizmutu, tworzącym bezbarwne i przezroczyste kryształy. Zazwyczaj występuje w postaci bardzo małych, krótkich pryzmatów o długości nieprzekraczającej 0,2 mm. Kryształy te często tworzą promieniste skupienia lub cienkie, krystaliczne naskorupienia na powierzchni skały macierzystej. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, do ich obserwacji niezbędny jest mikroskop. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się szklistym połyskiem. Jest przezroczysty. Jego gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 5,93 g/cm³. Twardość nie została określona. ## Barwy i odmiany Markhinit jest bezbarwny. Nie są znane żadne jego barwne odmiany ani nazwy handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału została nadana na cześć Jewgienija Konstantinowicza Markhinina (1926–2012), rosyjskiego wulkanologa, który wniósł znaczący wkład w badania wulkanizmu, w szczególności na Wyspach Kurylskich i Kamczatce. Minerał został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2018 roku pod numerem IMA2018-019. Miejscem typowym jest fumarola Arsenatnaya na wulkanie Tołbaczyk. ## Zastosowania Markhinit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt badań naukowych oraz jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich i mikrominerałów, głównie ze względu na swój unikatowy skład chemiczny i pochodzenie.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja markhinitu na podstawie cech wizualnych jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego mikroskopijny rozmiar i brak charakterystycznych cech makroskopowych. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikrosonda elektronowa (EDS/WDS) do określenia składu chemicznego lub dyfrakcja rentgenowska (XRD) do analizy struktury krystalicznej. Kluczową wskazówką diagnostyczną jest jego występowanie w specyficznym środowisku fumaroli wulkanicznych na wulkanie Tołbaczyk. ## Odróżnianie od podobnych Markhinit może być mylony z innymi bezbarwnymi siarczanami występującymi w tym samym środowisku, takimi jak anglezyt czy langbeinit. Bez specjalistycznych badań laboratoryjnych odróżnienie tych minerałów jest niemożliwe. ## Formy kryształów Minerał tworzy krótkie, pryzmatyczne kryształy, które często łączą się w promieniste lub nieregularne agregaty. Występuje również w formie cienkich naskorupień pokrywających inne minerały lub skałę.
Środowisko geologiczne
## Geneza Markhinit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego, który powstaje w procesie sublimacji z gorących gazów wulkanicznych. Krystalizuje bezpośrednio z fazy gazowej w wysokotemperaturowych fumarolach, w temperaturze około 400–450°C. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich minerałów fumarolicznych, takich jak jawapaiit, alarsyt, nabokoit, atlasowit, a także bardziej pospolitych, jak langbeinit, anglezyt i cotunnit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania markhinitu na świecie jest fumarola Arsenatnaya, znajdująca się na drugim stożku żużlowym Północnego Przełomu Wielkiej Erupcji Szczelinowej wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Jakość okazów kolekcjonerskich markhinitu, będącego mikrominerałem, ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i obfitości naskorupień na matrycy skalnej. Im gęstsze i bardziej rozległe są skupienia krystaliczne, tym okaz jest cenniejszy. Ważna jest również estetyka całego okazu, w tym obecność dobrze wykształconych kryształów minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów markhinitu jest jego lokalizacja typowa – wulkan Tołbaczyk na Kamczatce. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim (a w zasadzie w obiegu wymiany między specjalistami) okazy pochodzą z tego jednego miejsca.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy markhinitu są niezwykle delikatne i małe. Należy unikać czyszczenia na mokro oraz za pomocą jakichkolwiek środków chemicznych. Jedyną dopuszczalną metodą usuwania kurzu jest użycie miękkiego, suchego pędzelka lub delikatnego strumienia powietrza z gruszki fotograficznej. ## Czego unikać **OSTRZEŻENIE: Minerał zawiera tal (Tl), który jest pierwiastkiem silnie toksycznym.** Należy bezwzględnie unikać wdychania pyłu i bezpośredniego kontaktu ze skórą. Wszelkie manipulacje z okazem należy przeprowadzać w rękawiczkach. Minerał może być wrażliwy na wilgoć i zmiany temperatury. Należy chronić go przed wodą, chemikaliami i wysoką temperaturą. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w szczelnie zamkniętych, wyraźnie oznakowanych pojemnikach (np. typu "micromount box"), aby zapobiec przypadkowemu kontaktowi i rozprzestrzenianiu się pyłu. Pojemnik powinien być opatrzony etykietą z ostrzeżeniem o toksyczności. Przechowywać z dala od dzieci i zwierząt.