Markascherite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>3</sub>Mo<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>(OH)<sub>4</sub>

Markaszeryt to bardzo rzadki hydroksy-molibdenian miedzi, tworzący mikroskopijne, tabliczkowe kryształy o intensywnie zielonej barwie.

## Charakterystyka Markaszeryt jest uwodnionym molibdenianem miedzi, występującym w postaci bardzo drobnych, sześciobocznych kryształów o tabliczkowym pokroju. Kryształy te rzadko przekraczają 0.2 mm i zazwyczaj tworzą rozetowe lub sferyczne agregaty, a także cienkie naloty i powłoki na skale macierzystej. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania bez użycia powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy markaszerytu wykazują szklisty połysk. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu małego rozmiaru i rzadkości materiału. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Markaszeryt charakteryzuje się żywą, szmaragdowozieloną barwą. Nie odnotowano jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć Wernera Markaschera (ur. 1941), austriackiego kolekcjonera minerałów z Tyrolu, który specjalizował się w minerałach alpejskich i odkrył pierwszy okaz tego minerału. Został on zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2011 roku pod numerem 2011-061. Typowa lokalizacja to kopalnia rud wolframu w Mittersill, w dolinie Felber, w Austrii. ## Zastosowania Markaszeryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach (tzw. "mikrominerałach") oraz instytucji naukowych.

Właściwości

Połysk
Szklisty
Rysa
Zielona
Łupliwość
Doskonała według {0001}
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja markaszerytu w terenie jest praktycznie niemożliwa. Rozpoznanie opiera się na obserwacji pod mikroskopem, gdzie widoczne są charakterystyczne, bardzo małe, sześcioboczne, tabliczkowe kryształy o szmaragdowozielonej barwie, często tworzące rozetowe skupienia. Ostateczne potwierdzenie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Markaszeryt może być mylony z innymi wtórnymi, zielonymi minerałami miedzi, takimi jak szenit, lindgrenit czy brochantyt, które mogą współwystępować w podobnych środowiskach. Odróżnienie bez specjalistycznego sprzętu jest niemożliwe. Kluczowe jest badanie morfologii kryształów pod dużym powiększeniem oraz analiza chemiczna w celu potwierdzenia obecności molibdenu. ## Formy kryształów Minerał tworzy cienkie, tabliczkowe, heksagonalne (sześcioboczne) kryształy. Najczęściej występują one w formie rozetowych lub promienistych agregatów, a także jako cienkie powłoki i naloty.

Środowisko występowania

## Geneza Markaszeryt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszcowych. Tworzy się w wyniku przeobrażenia pierwotnych minerałów zawierających miedź i molibden w obecności wody i tlenu. Powstaje w szczelinach i pustkach skalnych. ## Asocjacje mineralne Na typowej lokalizacji w Austrii markaszeryt współwystępuje z kwarcem, molibdenitem, szelitem, chalkopirytem, a także z innymi wtórnymi molibdenianami, takimi jak szenit i lindgrenit. ## Lokalizacje Jedyną potwierdzoną i opisaną lokalizacją występowania markaszerytu na świecie jest jego miejsce odkrycia - kopalnia wolframu w Mittersill, w dolinie Felber, w regionie Wysokich Taurów (Salzburg, Austria).

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu markaszerytu ocenia się wyłącznie pod mikroskopem. Najbardziej pożądane są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi, nieuszkodzonymi kryształami tworzącymi estetyczne, rozetowe agregaty. Wysoko cenione jest bogactwo kryształów na skale macierzystej oraz ich intensywna, szmaragdowozielona barwa. Kontrast z jasnym tłem (np. kwarcem) również podnosi wartość wizualną. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia w Mittersill w Austrii. Materiał z tej lokalizacji jest ekstremalnie rzadki i poszukiwany przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną delikatność i niewielki rozmiar kryształów, mechaniczne czyszczenie jest niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości w celu usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami, zasadami i wszelkimi rozpuszczalnikami. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy i otarcia - nawet dotyk może zniszczyć delikatne agregaty krystaliczne. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na nagłe zmiany temperatury. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych, zamykanych pudełkach dla mikrominerałów (tzw. "micromount boxes"), które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja jest możliwa tylko pod mikroskopem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej