Margarite
Wzór chemiczny: CaAl<sub>2</sub>(Si<sub>2</sub>Al<sub>2</sub>)O<sub>10</sub>(OH)<sub>2</sub>
Margaryt to minerał z grupy mik, wyróżniający się perłowym połyskiem i blaszkowatą budową, często tworzący atrakcyjne agregaty rozetowe.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 3.5-4.5
- Barwa
- Grayish, pale pink, yellow, green. Colorless in thin section.
- Połysk
- Pearly
- Rysa
- White
- Gęstość
- 2.99
- Łupliwość
- {001}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną margarytu jest jego silny, perłowy połysk na powierzchniach łupliwości, połączony z większą kruchością i twardością (3.5-4.5) w porównaniu do pospolitych mik, takich jak muskowit czy biotyt (twardość 2.5-3). Charakterystyczne są również jego rozetowe i wachlarzowate agregaty. ## Odróżnianie od podobnych Margaryt bywa mylony z innymi minerałami blaszkowymi, głównie z grupy mik i chlorytów. - **Muskowit**: Jest bardziej elastyczny i miększy od margarytu. Margaryt jest wyraźnie kruchy. - **Talk**: Jest znacznie miększy (twardość 1) i w dotyku sprawia wrażenie mydlanego lub tłustego. - **Lepidolit**: Zazwyczaj ma fioletową lub różowo-fioletową barwę i jest związany z pegmatytami litowymi. Margaryt rzadko występuje w takim środowisku. - **Flogopit**: Jest bardziej elastyczny i często ma brązowawą barwę. ## Formy kryształów Margaryt krystalizuje w postaci cienkich, sześciobocznych lub nieregularnych blaszek i tabliczek. Kryształy te niemal zawsze występują w skupieniach, tworząc agregaty łuskowe, blaszkowe, a przede wszystkim charakterystyczne formy rozetowe, wachlarzowate i sferulityczne, gdzie blaszki promieniście rozchodzą się od wspólnego centrum.
Środowisko występowania
## Geneza Margaryt jest minerałem metamorficznym. Powstaje głównie w warunkach metamorfizmu regionalnego niskiego i średniego stopnia, w skałach bogatych w glin, takich jak łupki mikowe, glaukofanowe czy chlorytowe. Jest typowym produktem hydrotermalnych przeobrażeń minerałów bogatych w glin, zwłaszcza korundu, andaluzytu i diasporu. Rzadziej spotykany jest w niektórych pegmatytach. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z korundem (zwłaszcza jego odmianą - szmerglem), a także z diasporam, staurolitem, glaukofanem, chlorytem, kalcytem, turmalinem i różnymi granatami. ## Lokalizacje Znaczące i klasyczne lokalizacje margarytu na świecie to m.in. góra Sterzing w Południowym Tyrolu we Włoszech (miejsce typowe); wyspy Naksos i Samos w Grecji (występujący ze szmerglem); Ural w Rosji; stany Massachusetts, Pensylwania i Karolina Północna w USA. Piękne okazy pochodzą również z rejonu Zillertal w Austrii.
Rzadkość
Niezbyt pospolity
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i wyraźnymi agregatami rozetowymi lub wachlarzowymi. Wysoko oceniane są również okazy, w których margaryt tworzy estetyczne asocjacje z innymi minerałami, szczególnie z kontrastującym kolorystycznie korundem (np. różowy margaryt na niebieskim korundzie) lub z turmalinem. Wielkość i połysk blaszek również mają znaczenie - im większe i bardziej perłowe, tym okaz jest atrakcyjniejszy. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej pożądane okazy pochodzą z historycznych lokalizacji w USA, takich jak Chester w stanie Massachusetts, gdzie występował w złożach szmerglu. Okazy z greckiej wyspy Naksos, również związane ze szmerglem, są historycznie ważne. Współcześnie na rynku pojawiają się także okazy z innych lokalizacji, ale te z klasycznych stanowisk cieszą się największym uznaniem.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy margarytu należy czyścić bardzo ostrożnie. Najlepiej używać miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie silniejszych zabrudzeń można użyć sprężonego powietrza lub bardzo delikatnie przemyć okaz w wodzie destylowanej, a następnie natychmiast i dokładnie osuszyć. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą zniszczyć kruche blaszki. ## Czego unikać Margaryt jest wrażliwy na działanie kwasów, które mogą go uszkodzić. Należy unikać kontaktu z chemikaliami domowymi i laboratoryjnymi. Jego blaszki są kruche, dlatego jest podatny na uszkodzenia mechaniczne - należy chronić go przed uderzeniami, zarysowaniem i zginaniem. Nie jest szczególnie wrażliwy na światło, ale długotrwała ekspozycja na wilgoć może być szkodliwa. ## Przechowywanie Okazy margarytu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach lub na podstawkach w zamkniętych gablotach, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na swoją kruchość nie powinien być przechowywany w bezpośrednim kontakcie z twardszymi minerałami.