Marécottite

Wzór chemiczny: Mg(H<sub>2</sub>O)<sub>6</sub>]<sub>3</sub>[(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>4</sub>O<sub>3</sub>(OH)(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>]<sub>2</sub>·8H<sub>2</sub>O

Marécottite to bardzo rzadki, wtórny minerał uranylu, tworzący mikroskopijne, żółte kryształy o pokroju tabliczkowym.

## Charakterystyka Marécottite jest uwodnionym siarczanem magnezu i uranylu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Kryształy te tworzą rozetkowe lub promieniste agregaty, a także cienkie naloty i powłoki na powierzchni skał. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy marécottite wykazują szklisty połysk. Minerał jest przezroczysty do przeświecającego. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie określone ze względu na niewielki rozmiar i rzadkość występowania próbek. ## Barwy i odmiany Marécottite ma charakterystyczną, jasnożółtą barwę. Nie opisano żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został opisany w 2004 roku przez Jakuba Plášila i jego współpracowników. Nazwa pochodzi od doliny Marécotte w kantonie Valais w Szwajcarii, gdzie znajduje się jego lokalizacja typowa - kopalnia uranu La Creusaz. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem 2003-014. ## Zastosowania Marécottite, podobnie jak inne wtórne minerały uranu, nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich i mikromontów.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
3.35
Łupliwość
Doskonała wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trójskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie marécottite w terenie jest praktycznie niemożliwe. Identyfikacja wymaga specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego, takiego jak mikroskop polaryzacyjny oraz metody analityczne (np. dyfrakcja rentgenowska XRD, spektroskopia Ramana), które pozwalają określić jego strukturę krystaliczną i skład chemiczny. Cechą wizualną, obserwowaną pod mikroskopem, jest jasnożółta barwa i charakterystyczny pokrój cienkich, tabliczkowych kryształów. ## Odróżnianie od podobnych Marécottite można pomylić z wieloma innymi wtórnymi minerałami uranylu o żółtej barwie, takimi jak uranofan, meta-autunit czy zippeit. Odróżnienie go od tych minerałów na podstawie cech wizualnych jest niewykonalne. Kluczowe jest badanie składu chemicznego (obecność magnezu i siarczanów) oraz danych krystalograficznych. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, cienkie i tabliczkowe, często wydłużone, o zarysach zbliżonych do prostokątnych lub listewkowych. Zwykle tworzą rozetkowe, wachlarzowate lub promieniste agregaty, a także cienkie powłoki na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Marécottite jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż uranu. Tworzy się w wyniku działania wód zasobnych w siarczany na pierwotne minerały uranowe, takie jak uraninit. Proces ten zachodzi w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia, zwykle w obrębie pustek i szczelin skalnych. ## Asocjacje mineralne W lokalizacji typowej (La Creusaz, Szwajcaria) marécottite współwystępuje z gipsem, uranofanem-alfa, johannitem, zippeitem, a także z uraninitem jako minerałem pierwotnym. ## Lokalizacje Jest to minerał ekstremalnie rzadki. Poza lokalizacją typową w kopalni La Creusaz w dolinie Marécotte w Szwajcarii, jego występowanie potwierdzono jedynie w kilku miejscach na świecie, w tym w kopalni Svornost w Jáchymovie (Czechy) oraz w kopalni Blue Lizard w hrabstwie San Juan, Utah (USA).

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów marécottite ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki agregatów krystalicznych widocznych pod mikroskopem. Najbardziej cenione są próbki z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi atrakcyjne wizualnie grupy, na przykład rozety. Ważne jest również, aby kryształy były nieuszkodzone i osadzone na kontrastującym podłożu skalnym. Ze względu na mikroskopijny charakter minerału, rozmiar pojedynczych kryształów nie jest kluczowym kryterium, w przeciwieństwie do obfitości ich występowania na danym fragmencie skały. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane i cenione okazy, będące jednocześnie materiałem typowym, pochodzą z kopalni La Creusaz w Szwajcarii. Próbki z Jáchymova i Utah również są poszukiwane przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów ze względu na ekstremalną rzadkość tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów marécottite nie należy czyścić na mokro. Ze względu na jego rozpuszczalność w wodzie, kontakt z nią może prowadzić do zniszczenia kryształów. Dopuszczalne jest jedynie delikatne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej, najlepiej pod mikroskopem. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na bezpośrednie działanie światła słonecznego, które może powodować jego dehydratację i rozpad. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w szczelnych, zamykanych pojemnikach (tzw. micromount box), aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na zawartość uranu, minerał jest radioaktywny i powinien być przechowywany z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności, z dala od miejsc stałego przebywania ludzi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej