Marathonite
Wzór chemiczny: Pd<sub>25</sub>Ge<sub>9</sub>
Marathonit to ekstremalnie rzadki germanek palladu, znajdowany wyłącznie w formie mikroskopijnych ziaren w złożach miedzi i platynowców.
Opis
## Charakterystyka Marathonit jest germanidem palladu o skomplikowanym wzorze chemicznym. Występuje jako anhedralne (nieforemne), zaokrąglone ziarna o wielkości nieprzekraczającej 100 mikrometrów. Zazwyczaj jest zrośnięty z innymi minerałami z grupy platynowców (PGM). W świetle odbitym pod mikroskopem jego barwa jest szarobiała. ## Właściwości fizyczne Twardość w skali Mohsa jest szacowana na 5. Minerał jest całkowicie nieprzezroczysty i charakteryzuje się silnym, metalicznym połyskiem. Jego gęstość, obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej, jest bardzo wysoka i wynosi 11,96 g/cm³. ## Barwy i odmiany Nie wyróżnia się odmian barwnych ani handlowych. Minerał ma stałą, szarobiałą barwę w świetle odbitym. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od złoża Marathon w Ontario w Kanadzie, które jest jego lokalizacją typową. Został on oficjalnie zatwierdzony jako nowy gatunek mineralny przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2009 roku. ## Zastosowania Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, marathonit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe, a dla kolekcjonerów stanowi obiekt zainteresowania jedynie w wyspecjalizowanych zbiorach minerałów mikroskopowych.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja marathonitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak analiza składu chemicznego w mikrosondzie elektronowej (EDS/WDS) oraz krystalograficzna analiza metodą dyfrakcji rentgenowskiej (XRD). W świetle odbitym pod mikroskopem jest szarobiały i ma silny metaliczny połysk. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi, podobnymi wizualnie minerałami z grupy platynowców, takimi jak keithconnit, palladogermanid czy wasilit, z którymi często współwystępuje. Pewne rozróżnienie jest możliwe tylko na podstawie precyzyjnej analizy chemicznej. ## Formy kryształów Marathonit tworzy wyłącznie anhedralne (nieforemne), zaokrąglone ziarna, często jako niewielkie inkluzje w innych minerałach lub w zrostach z innymi platynowcami. Nie zaobserwowano jego naturalnie wykształconych ścian kryształów.
Środowisko geologiczne
## Geneza Marathonit powstaje w późnych stadiach krystalizacji magmy gabrowej, w obrębie złóż miedzi i metali z grupy platynowców (PGE). Jest minerałem magmowym, krystalizującym z resztkowych stopów bogatych w pallad i german. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z bornitem, chalkopirytem, pentlandytem, magnetytem oraz innymi rzadkimi minerałami PGE, takimi jak keithconnit, palladogermanid i wasilit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania na świecie jest jego lokalizacja typowa - złoże Marathon, w pobliżu miejscowości Marathon w dystrykcie Thunder Bay, w prowincji Ontario w Kanadzie.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Wartość kolekcjonerska marathonitu jest czysto naukowa i sentymentalna. O atrakcyjności próbki decyduje bogactwo ziaren minerału w matrycy skalnej, ich wielkość (choć zawsze mikroskopijna) oraz, co najważniejsze, potwierdzenie identyfikacji za pomocą analizy instrumentalnej. ## Ceny rynkowe Brak danych o cenach rynkowych. Minerał nie jest przedmiotem komercyjnego obrotu ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijny charakter. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Kanadzie. Każdy okaz pochodzący z tego miejsca i zawierający potwierdzony marathonit jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych instytucji i kolekcjonerów.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazów z marathonitem, będących zazwyczaj polerowanymi zgładami lub preparatami mikroskopowymi, nie czyści się w tradycyjny sposób. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z chemikaliami i materiałami ściernymi. ## Czego unikać Należy chronić próbki przed zarysowaniem, uderzeniami oraz kontaktem z kwasami i innymi agresywnymi substancjami chemicznymi. Zmiany temperatury i wilgotności nie mają znaczącego wpływu na prawidłowo przechowywane okazy. ## Przechowywanie Próbki z marathonitem powinny być przechowywane w specjalistycznych pudełkach na mikrominerały (tzw. micromount) lub jako zabezpieczone preparaty mikroskopowe, aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem.