Mapimite

Wzór chemiczny: Zn²⁺₂Fe³⁺₃(As⁵⁺O₄)₃(OH)₄(H₂O)₄·₆H₂O

Mapimit to rzadki arsenian cynku i żelaza, tworzący charakterystyczne, kuliste agregaty drobnych, zielonych kryształów.

## Charakterystyka Mapimit jest uwodnionym arsenianem cynku i żelaza, występującym niezwykle rzadko. Tworzy charakterystyczne, promieniste lub sferyczne agregaty, zbudowane z bardzo drobnych, igiełkowych lub listewkowych kryształów. Poszczególne kryształy rzadko osiągają rozmiar powyżej 1 mm. Ze względu na swoją delikatną strukturę i niewielkie rozmiary kryształów, okazy mapimitu są zazwyczaj kruche. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują szklisty połysk. Minerał jest przeświecający. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 3, a gęstość jest zbliżona do 3.0 g/cm³. Jest to minerał stosunkowo miękki i lekki. ## Barwy i odmiany Mapimit występuje w różnych odcieniach zieleni - od jasnozielonego, przez oliwkowozielony, po zielonożółty. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - kopalni Ojuela, zlokalizowanej w pobliżu miejscowości Mapimí w stanie Durango w Meksyku. Został on opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek minerału w 1977 roku przez P.J. Dunna, B.D. Sturma i J.A. Nelen. ## Zastosowania Mapimit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim, poszukiwanym ze względu na swoją rzadkość i estetyczne formy występowania.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3
Barwa: Blue, blue-green, green
Połysk: Vitreous
Rysa: Light green
Gęstość: 2.95
Łupliwość: {001} and {010}.
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Mapimit najłatwiej rozpoznać po jego charakterystycznej formie występowania - kulistych lub promienistych agregatach o intensywnie zielonej barwie. Tworzy on naskorupienia na skałach macierzystych, często w towarzystwie innych, barwnych arsenianów. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi minerałami arsenianowymi o zielonej barwie, takimi jak skorodyt, konichalcyt czy agardyt. Od skorodytu odróżnia go forma skupień (mapimit tworzy agregaty kuliste, skorodyt częściej druzy z wyraźnymi kryształami). Od agardytu odróżnia go jaśniejszy odcień zieleni i mniejsza przezroczystość kryształów. Ostateczne odróżnienie często wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (EDS). ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, igiełkowe lub listewkowe, wydłużone zgodnie z jedną osią. Zazwyczaj występują w postaci promienistych lub sferulitycznych (kulistych) agregatów, tworząc naskorupienia i powłoki na powierzchni skał.

Środowisko występowania

## Geneza Mapimit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż polimetalicznych bogatych w arsen. Tworzy się w wyniku wietrzenia arsenopirytu i innych siarczków zawierających cynk i żelazo, w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi ze strefy utleniania, takimi jak adamit, ojuelait, paradamit, leggrandyt, skorodyt, smitsonit, a także z goethytem i limonitem. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania mapimitu jest kopalnia Ojuela w Mapimí, w stanie Durango w Meksyku, skąd pochodzą najlepsze na świecie okazy. Znany jest również z kilku innych lokalizacji na świecie, w tym z greckiego Laurionu (kopalnie Kamariza i Plaka) oraz z kopalni Tsumeb w Namibii, jednak okazy z tych miejsc są znacznie rzadsze i mniej efektowne niż meksykańskie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy mapimitu charakteryzują się intensywną, żywą, zieloną barwą oraz dobrze uformowanymi, kulistymi agregatami. Ważny jest kontrast z matrycą skalną - pożądane są okazy na jasnym limonicie lub goethycie. Wielkość agregatów i pokrycie powierzchni skały macierzystej również znacząco wpływają na wartość. Okazy bez uszkodzeń mechanicznych, z wyraźnie widoczną promienistą strukturą, są najbardziej poszukiwane. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione i poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy pochodzące z lokalizacji typowej - kopalni Ojuela w Meksyku. Stanowisko to dostarczyło największej liczby okazów o najlepszej jakości, które stanowią standard dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy mapimitu są niezwykle delikatne i kruche. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Dopuszczalne jest jedynie ostrożne usunięcie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą i środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami, detergentami i innymi chemikaliami, które mogą uszkodzić lub rozpuścić minerał. Mapimit jest wrażliwy na wstrząsy i uderzenia - jego igiełkowe kryształy łatwo ulegają skruszeniu. Należy chronić go przed wysoką temperaturą i bezpośrednim światłem słonecznym, które mogą spowodować jego dehydratację i zmianę barwy. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętych, wyściełanych pudełkach lub gablotach, aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepiej przechowywać go z dala od innych, twardszych minerałów, aby uniknąć zarysowań.