Maoniupingite-(Ce)

Wzór chemiczny: (Ce³⁺,Ca)₄(Fe³⁺,Ti⁴⁺,Fe²⁺,&#₉₇₂₃;)(Ti⁴⁺,Fe³⁺,Fe²⁺,Nb⁵⁺)₄Si₄O₂₂

Czarny, nieprzezroczysty minerał z grupy szewkinitu, odkryty w chińskim złożu metali ziem rzadkich Maoniuping.

## Charakterystyka Maoniupingit-(Ce) jest złożonym krzemianem tytanu, żelaza i ceru, należącym do podgrupy szewkinitu. Występuje w formie subhedralnych (słabo wykształconych) ziaren o wielkości od 0.2 do 1.5 mm. Jest minerałem nieprzezroczystym, o czarnej lub brunatnoczarnej barwie i smolistym połysku. ## Właściwości fizyczne Jego twardość w skali Mohsa wynosi 5 do 5.5. Gęstość zmierzona to 4.63 g/cm³. Minerał nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest nierówny. Jest kruchy i nie wykazuje fluorescencji w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Obserwowane barwy to czarna i brunatnoczarna. Nie wyróżniono żadnych nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - złoża metali ziem rzadkich Maoniuping w powiecie Mianning (prowincja Syczuan, Chiny), które jest jednocześnie jego lokalizacją typową. Człon "-(Ce)" w nazwie wskazuje na cer jako dominujący pierwiastek ziem rzadkich w jego składzie chemicznym. Minerał został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2002 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i mikroskopijne rozmiary, maoniupingit-(Ce) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy minerałów rzadkich lub mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 5-5.5
Połysk: Żywiczny
Gęstość: 4.63
Łupliwość: Brak
Przełam: Nierówny
Przezroczystość: Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny: Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie maoniupingitu-(Ce) jest niemożliwe bez zaawansowanych technik analitycznych. Wymaga to analizy chemicznej (np. za pomocą mikrosondy elektronowej) w celu potwierdzenia jego złożonego składu z dominacją ceru, tytanu i żelaza, oraz dyfrakcji rentgenowskiej do określenia struktury krystalicznej. Wizualnie jest to po prostu "czarny minerał" w skale. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z wieloma innymi czarnymi, nieprzezroczystymi minerałami z grupy szewkinitu (np. szewkinitem-(Ce), perrieritem-(Ce)) oraz innymi tytanokrzemianami i tlenkami (np. ilmenitem, magnetytem). Pewne odróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie szczegółowych badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy słabo wykształcone, tabliczkowe ziarna, często występujące w formie niewielkich skupień lub agregatów. Nie obserwuje się dobrze uformowanych, idiomorficznych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Maoniupingit-(Ce) powstaje w procesach hydrotermalnych. W lokalizacji typowej został znaleziony w żyłach fluorytowo-barytowo-celestynowych, które przecinają skały syenitowe. Jest produktem przemian wcześniejszych minerałów w warunkach wzbogacenia w pierwiastki ziem rzadkich. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak fluoryt, baryt, celestyn, egiryn, monacyt-(Ce), bastnäzyt-(Ce), paryzyt-(Ce), torianit, cyrkon, allanit-(Ce) oraz innymi minerałami z grupy szewkinitu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania maoniupingitu-(Ce) na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia i złoże metali ziem rzadkich Maoniuping w prowincji Syczuan w Chinach.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów maoniupingitu-(Ce) jest oceniana przede wszystkim z perspektywy naukowej i mikromineralogicznej. Najbardziej pożądane są okazy, gdzie ziarna minerału są jak największe, wyraźnie widoczne na tle kontrastującej skały macierzystej (matrycy) i występują w towarzystwie innych rzadkich minerałów. Bogactwo asocjacji mineralnych na jednym okazie znacząco podnosi jego wartość. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Maoniuping w Chinach. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle trudny do pozyskania na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na mikroskopijny rozmiar ziaren, czyszczenie mechaniczne lub chemiczne nie jest zalecane i może prowadzić do uszkodzenia lub utraty materiału. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, w szczególności z kwasami. Należy również unikać ultradźwiękowych myjek, które mogą uszkodzić delikatne ziarna osadzone w skale macierzystej. ## Przechowywanie Okazy mikromineralogiczne powinny być przechowywane w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na ekstremalne zmiany temperatury i wilgotności.