Mansfieldite
Wzór chemiczny: AlAs<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>·2H<sub>2</sub>O
Mansfieldyt to rzadki arsenian glinu, tworzący drobne, niepozorne kryształy, będący arsenowym analogiem skorodytu.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 3.5-4
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- White
- Gęstość
- 3.03
- Łupliwość
- Good on {010}, poor on {100}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent to translucent
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja mansfieldytu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego niepozorny wygląd i niewielkie rozmiary kryształów. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna (EDS/WDS). ## Odróżnianie od podobnych Mansfieldyt jest wizualnie nieodróżnialny od skorodytu (FeAsO₄·2H₂O), z którym tworzy szereg izomorficzny. Rozróżnienie tych dwóch minerałów wymaga analizy chemicznej w celu określenia dominującego pierwiastka (glin w mansfieldycie, żelazo w skorodycie). Może być także mylony z innymi wtórnymi arsenianami lub fosforanami o podobnym wyglądzie. ## Formy kryształów Kryształy są najczęściej pseudooktaedryczne lub grubo tabliczkowe, często ze skorodowanymi lub zaokrąglonymi ścianami. Występuje w formie drobnych druz, naskorupień, skupień promienistych, a także mas ziemistych i zbitych.
Środowisko występowania
## Geneza Mansfieldyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszcowych bogatych w arsen, zwłaszcza w skałach zasobnych w glin. Tworzy się w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia w wyniku oddziaływania roztworów zawierających kwas arsenowy na minerały ilaste lub inne minerały glinokrzemianowe. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami arsenowymi i siarczanowymi. Najczęściej towarzyszą mu skorodyt, farmakosyderyt, beudantyt, realgar, aurypigment, kaolinit, a także tlenki żelaza i manganu. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to m.in. Hobart Butte, Oregon (miejsce typowe) i Gold Hill, Utah w USA; kopalnia Tsumeb w Namibii; kopalnia Clara w Niemczech (Schwarzwald); Lavrion w Grecji; a także niektóre złoża w Japonii (kopalnia Kiura, Oita) i Chile.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najbardziej pożądane są okazy z dobrze wykształconymi, choćby mikroskopijnymi, kryształami o wyraźnym połysku i czystej barwie (bezbarwne, białe, różowe). Wysoko cenione są bogate druzy krystaliczne na kontrastującej matrycy skalnej. Ze względu na rzadkość, nawet mikroskopijne okazy (tzw. micromounts) mają dużą wartość dla kolekcjonerów systematycznych. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z klasycznych lokalizacji, takich jak Tsumeb (Namibia) czy Gold Hill (Utah, USA), są szczególnie cenione ze względu na historyczne znaczenie i jakość materiału. Również dobrze wykształcone mikrokryształy z kopalni Clara w Niemczech cieszą się uznaniem.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na jego niską twardość i potencjalną reaktywność, należy unikać mycia w wodzie, a zwłaszcza stosowania ultradźwięków. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami i detergentami. Minerał jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może prowadzić do jego dehydratacji i zniszczenia struktury. Należy chronić go przed zarysowaniem przez twardsze minerały. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach lub pojemnikach typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kontaktem z innymi minerałami. Ekspozycja powinna odbywać się w stabilnych warunkach, z dala od źródeł ciepła i wilgoci.