Manjiroite

Wzór chemiczny: Na(Mn₄+₇Mn₃+)O₁₆

Manjiroit to rzadki tlenek manganu i sodu z grupy koronadytu, tworzący skupienia drobnych, igiełkowych kryształów o ciemnej barwie.

## Charakterystyka Manjiroit jest minerałem należącym do grupy koronadytu, będącym uwodnionym tlenkiem manganu i sodu. Występuje najczęściej w formie skupień bardzo drobnych, igiełkowych lub włóknistych kryształów. Jego skupienia mają zazwyczaj ciemnoszarą lub brązowoczarną barwę i matowy wygląd. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, poszczególne cechy są trudne do zaobserwowania gołym okiem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w zakresie 3-3.5 w skali Mohsa, co czyni go stosunkowo miękkim. Jego gęstość wynosi około 4.29 g/cm³. Jest nieprzezroczysty i ma matowy połysk. Rysa, czyli kolor sproszkowanego minerału, jest brązowoczarna. ## Barwy i odmiany Manjiroit występuje w jednolitych, ciemnych kolorach, najczęściej jest to ciemnoszary, brązowoszary do brązowoczarnego. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Manjiroit został odkryty i opisany w 1967 roku. Jego nazwa pochodzi od nazwiska Manjiro Watanabe (1891-1980), japońskiego profesora geologii ekonomicznej na Uniwersytecie Tohoku, który wniósł znaczący wkład w badania japońskich złóż rud manganu. Miejscem typowym, gdzie po raz pierwszy zidentyfikowano ten minerał, jest kopalnia Kohare w prefekturze Iwate w Japonii.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3-3.5
Połysk: Matowy
Rysa: Czarnobrązowa
Gęstość: 4.29
Łupliwość: Prawdopodobnie ma dobrą łupliwość, podobnie jak inne minerały z jego grupy.
Przełam: Muszlowy,Podmuszlowy
Przezroczystość: Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny: Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Manjiroit jest trudny do identyfikacji bez specjalistycznych badań. Wstępnie można go rozpoznać po włóknistej lub igiełkowej formie skupień, ciemnej barwie (brązowoszarej do czarnej), matowym połysku i brązowoczarnej rysie. Jego stosunkowo niska twardość (3-3.5) również jest cechą pomocniczą. ## Odróżnianie od podobnych Manjiroit można łatwo pomylić z innymi tlenkami manganu, takimi jak piroluzyt, hollandyt czy kryptomelan, które często tworzą podobne, ciemne, nerkowate lub włókniste skupienia. Pewne odróżnienie od tych minerałów wymaga analizy chemicznej (w celu potwierdzenia obecności sodu) lub badań rentgenograficznych (XRD). ## Formy kryształów Kryształy manjiroitu są bardzo małe, zazwyczaj mikroskopijne, i mają formę igiełkową lub włóknistą. Tworzą gęste, spilśnione agregaty, a także skupienia promieniste lub sferolityczne.

Środowisko występowania

## Geneza Manjiroit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w niskich temperaturach w żyłach przecinających złoża manganu, które uległy procesom metamorfizmu. Jest produktem przeobrażeń innych, wcześniejszych minerałów manganu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi tlenkami manganu, takimi jak piroluzyt, birnessyt, todorokit i nsutyt. W miejscu typowym (kopalnia Kohare) znaleziono go w towarzystwie piroluzytu i kryptomelanu. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania manjiroitu jest kopalnia Kohare w prefekturze Iwate w Japonii. Jego obecność odnotowano również w kilku innych lokalizacjach na świecie, m.in. w złożach manganu w Południowej Afryce i Stanach Zjednoczonych (Arizona), jednak pozostaje on minerałem bardzo rzadkim.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów manjiroitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i wykształcenia agregatów. Najbardziej cenione są okazy z dobrze zdefiniowanymi, promienistymi lub sferolitycznymi skupieniami igiełkowych kryształów. Ważna jest również asocjacja z innymi minerałami, która może podnieść wartość wizualną i naukową okazu. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, czystość i pojedyncze kryształy nie są typowymi kryteriami oceny. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej znanym i cenionym źródłem okazów manjiroitu jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Kohare w Japonii. Okazy z tego miejsca mają największą wartość historyczną i referencyjną dla kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub systematyce.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy manjiroitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na jego niską twardość i możliwą kruchość, należy unikać mycia pod bieżącą wodą i stosowania jakichkolwiek narzędzi mechanicznych. Jeśli konieczne jest użycie płynu, zaleca się wodę destylowaną i bardzo delikatne osuszanie. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogą reagować z tlenkami manganu. Minerał jest wrażliwy na zarysowania, dlatego nie powinien być przechowywany w kontakcie z twardszymi minerałami. Należy również unikać ultradźwiękowych myjek czyszczących. ## Przechowywanie Manjiroit powinien być przechowywany w osobnym, wyściełanym pudełku kolekcjonerskim, aby chronić go przed uszkodzeniami mechanicznymi i otarciami. Należy go trzymać w stabilnych warunkach, z dala od wilgoci i skrajnych temperatur.