Manganostibite

Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup><sub>7</sub>Sb<sup>5+</sup>As<sup>5+</sup>O<sub>12</sub>

Manganostibit to rzadki minerał z grupy arsenianów, będący tlenkiem manganu, antymonu i arsenu, znajdowany w złożach metamorficznych.

## Charakterystyka Manganostibit jest bardzo rzadkim minerałem z gromady arsenianów. Występuje w postaci ziarnistych lub masywnych skupień, rzadko tworząc słabo wykształcone, niewielkie kryształy. Jego struktura jest podobna do manganomanganitu. Jest minerałem nieprzezroczystym o czarnej barwie i metalicznym połysku. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą 5 w skali Mohsa. Ma metaliczny połysk i jest nieprzezroczysty. Jego gęstość jest stosunkowo wysoka, wynosi około 5,19 g/cm³. ## Barwy i odmiany Manganostibit jest minerałem o jednolitej, czarnej barwie. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1884 roku przez Larsa Johana Igelströma, nawiązuje do jego składu chemicznego - obecności manganu (mangan) i antymonu (łac. stibium). Został odkryty w kopalni Sjögruvan w Szwecji. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, manganostibit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz instytucji naukowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
5.19
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja manganostibitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS/WDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wstępnie można go podejrzewać w przypadku czarnych, metalicznych skupień w obrębie metamorficznych złóż manganu, zwłaszcza w znanych lokalizacjach. ## Odróżnianie od podobnych Manganostibit można pomylić z wieloma innymi czarnymi, metalicznymi minerałami tlenkowymi często występującymi w podobnych środowiskach, takimi jak magnetyt, hausmanit, jacobsyt czy franklinit. Odróżnienie bez specjalistycznego sprzętu jest niemożliwe. ## Formy kryształów Minerał ten najczęściej tworzy masywne, ziarniste skupienia wrośnięte w skałę. Bardzo rzadko obserwuje się niewielkie, słabo wykształcone kryształy o pokroju regularnym (ośmiościennym).

Środowisko występowania

## Geneza Manganostibit jest minerałem pochodzenia metamorficznego. Powstaje w wyniku metamorfizmu kontaktowego lub regionalnego złóż rud manganu i żelaza. Tworzy się w skałach takich jak skarny i zmetamorfizowane złoża Fe-Mn. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami manganu, takimi jak hausmanit, magnetyt, tefroit, sonolit, alleghanyit, galaksyt, jacobsyt, a także z barytem i flogopitem. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne lokalizacje dla tego minerału znajdują się w Szwecji, w regionie Värmland (kopalnie Sjögruvan i Långban) oraz w Västmanland (Nordmark). Znany jest również z niewielkiego wystąpienia w Japonii (kopalnia Gozaisho, prefektura Fukushima).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu manganostibitu jest determinowana głównie przez jego ilość i stopień krystalizacji. Najbardziej pożądane są okazy z widocznymi, choćby niewielkimi, kryształami. Ponieważ jest to minerał wrośnięty, ważna jest również estetyka matrycy skalnej i bogactwo asocjacji z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione i historycznie najważniejsze okazy pochodzą ze szwedzkich kopalń w Långban i Nordmark. Są to klasyczne lokalizacje, z których pochodzi większość materiału dostępnego na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy manganostibitu należy czyścić wyłącznie mechanicznie, używając miękkiej szczoteczki lub sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami, które mogą reagować z minerałem. Nie należy go podgrzewać ani poddawać ultradźwiękom. Jako minerał zawierający arsen, należy unikać wdychania pyłu podczas czyszczenia lub obróbki. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w szczelnym pojemniku lub pudełku klaserowym, aby chronić je przed wilgocią i kurzem. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej