Manganohatertite

Wzór chemiczny: NaNaCa(Mn₂+Fe₃+)(As₅+O₄)₃

Arsenian sodu, wapnia, manganu i żelaza z grupy alluaudytu, tworzący mikroskopijne, brązowe kryształy w fumarolach wulkanicznych.

## Charakterystyka Manganohatertyt jest rzadkim minerałem z grupy alluaudytu, będącym złożonym arsenianem sodu, wapnia, manganu i żelaza. Występuje w postaci bardzo małych, krótkich, pryzmatycznych kryształów lub skupień ziarnistych. Jego kryształy rzadko przekraczają ułamki milimetra. Minerał charakteryzuje się brązową do czerwonobrązowej barwą i szklistym połyskiem. ## Właściwości fizyczne Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 3.5. Jest minerałem stosunkowo gęstym, o gęstości obliczonej na 4.11 g/cm³. Wykazuje szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Rysa ma barwę jasnobrązową. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w odcieniach brązu, od zwykłego po czerwonobrązowy. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa "manganohatertyt" nawiązuje do dominacji manganu w jego składzie chemicznym oraz do jego strukturalnego związku z hatertytem. Został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2014 roku. Jego odkrycia dokonano w produktach ekshalacji wulkanicznych na wulkanie Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary okazów, manganohatertyt nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest ceniony przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3.5
Połysk: Vitreous
Rysa: Light brown
Gęstość: 4.11
Łupliwość: Good on {010} and {100}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent to translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja manganohatertytu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów oraz współwystępowanie z innymi podobnymi wizualnie arsenianami, wymaga to analizy chemicznej (EDS/WDS) oraz strukturalnej (dyfrakcja rentgenowska, XRD). Cechami charakterystycznymi są unikalny skład chemiczny i parametry krystalograficzne. ## Odróżnianie od podobnych Minerał ten można pomylić z innymi brązowymi arsenianami z tej samej lokalizacji, takimi jak hatertyt, nickenichit, johilleryt czy kalcjojohilleryt. Wizualne odróżnienie tych minerałów w praktyce nie jest możliwe i wymaga specjalistycznego sprzętu badawczego. ## Formy kryształów Manganohatertyt tworzy krótkie, pryzmatyczne kryształy o niewielkich rozmiarach, a także ziarniste agregaty i naloty.

Środowisko występowania

## Geneza Manganohatertyt powstaje w bardzo specyficznym środowisku - jako produkt sublimacji w wysokotemperaturowych (400-600°C) fumarolach wulkanicznych. Krystalizuje bezpośrednio z gazów wulkanicznych w strefie utleniania, osadzając się na powierzchni skał wulkanicznych. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami fumarolicznymi, głównie arsenianami, takimi jak arsmirandyt, kalcjojohilleryt, johilleryt, nickenichit, svabit i tilasyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania manganohatertytu na świecie jest jego lokalizacja typowa: pole fumarolowe drugiego stożka żużlowego, powstałego podczas Wielkiej Erupcji Szczelinowej w latach 1975-1976 na wulkanie Tołbaczyk (Kamczatka, Dalekowschodni Okręg Federalny, Rosja).

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku mikrominerałów, takich jak manganohatertyt, o wartości kolekcjonerskiej decyduje przede wszystkim jakość i wykształcenie kryształów, nawet jeśli są one submilimetrowe. Cenione są okazy z ostrymi, dobrze uformowanymi kryształami, najlepiej zgrupowanymi w estetyczny sposób na niewielkiej matrycy skalnej. Dodatkowym atutem jest obecność innych rzadkich minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jako że minerał ten znany jest tylko z jednego miejsca na świecie, wszystkie okazy kolekcjonerskie pochodzą z wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce. Jest to klasyczna lokalizacja dla wielu unikalnych i rzadkich minerałów fumarolicznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy manganohatertytu to zazwyczaj mikrominerały zamontowane w specjalnych pudełkach. Czyszczenie nie jest zalecane i zazwyczaj nie jest konieczne. W razie potrzeby kurz można usunąć bardzo ostrożnie za pomocą strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Jako arsenian, minerał jest potencjalnie toksyczny - należy unikać wdychania pyłu i bezwzględnie myć ręce po kontakcie. Nie należy go myć w wodzie ani narażać na działanie jakichkolwiek chemikaliów, zwłaszcza kwasów, które mogą go uszkodzić. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszym sposobem przechowywania jest pozostawienie go w oryginalnym pudełku typu "micromount", które chroni delikatne kryształy przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i wilgocią.

Powiązane minerały

Źródła

IMA Mineral List (CNMNC)

Czytaj więcej