Manganiceladonite

Wzór chemiczny: KMgMn<sup>3+</sup>Si<sub>4</sub>O<sub>10</sub>(OH)<sub>2</sub>

Manganiceladonit to rzadki, zielony minerał z grupy mik, będący manganowym odpowiednikiem celadonitu, znajdowany w skałach wulkanicznych.

## Charakterystyka Manganiceladonit jest minerałem należącym do grupy mik, blisko spokrewnionym z celadonitem. Wyróżnia się obecnością trójwartościowego manganu (Mn³⁺) w swojej strukturze, który zastępuje żelazo. Zazwyczaj tworzy bardzo drobne, łuseczkowate kryształy, które formują zbite, ziemiste lub matowe agregaty. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania, a identyfikacja wymaga zaawansowanych technik analitycznych. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w skali Mohsa wynoszącą około 2-2.5. Ma połysk matowy do ziemistego. Jako członek grupy mik, posiada doskonałą jednokierunkową łupliwość, co jest typowe dla tej grupy minerałów. ## Barwy i odmiany Dominującą barwą manganiceladonitu jest zielona do oliwkowozielonej, co jest bezpośrednio związane z obecnością manganu w jego strukturze chemicznej. Nie wyróżniono jego odrębnych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, zatwierdzona przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1997 roku, pochodzi od jego składu chemicznego - wskazuje na dominację manganu (mangani-) oraz związek ze znanym wcześniej minerałem, celadonitem. Został odkryty i opisany na podstawie materiału zebranego w kopalni Cerchiara w Ligurii we Włoszech.

Właściwości

Twardość Mohsa
2-2.5
Połysk
Dull
Rysa
Pale green
Gęstość
2.95
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Makroskopowe rozpoznanie manganiceladonitu jest praktycznie niemożliwe. Jego identyfikacja opiera się na analizie chemicznej (np. EDS) w celu potwierdzenia obecności potasu, magnezu, manganu i krzemu przy braku glinu, oraz na dyfrakcji rentgenowskiej (XRD) w celu określenia struktury krystalicznej. Zielony kolor i ziemisty wygląd w asocjacji z innymi minerałami manganu mogą być wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi zielonymi minerałami wtórnymi o podobnym wyglądzie, takimi jak celadonit, glaukonit czy różne minerały ilaste. Celadonit jest praktycznie nie do odróżnienia bez analizy chemicznej (zawiera żelazo zamiast manganu). Glaukonit zazwyczaj tworzy charakterystyczne granulki (ooidy) i ma nieco inny skład. ## Formy kryształów Tworzy mikroskopijne, łuseczkowate kryształy, które występują w postaci zbitych, ziemistych lub kryptokrystalicznych mas i nalotów.

Środowisko występowania

## Geneza Manganiceladonit jest minerałem hydrotermalnym niskich temperatur. Powstaje w wyniku przeobrażenia skał wulkanicznych, zwłaszcza bazaltów, w warunkach utleniających. Występuje jako minerał wypełniający pęcherze pogazowe i szczeliny w tych skałach. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z minerałami typowymi dla środowiska swojego powstawania, takimi jak kwarc, kalcyt, braunit, hollandyt, kryptomelan i inne tlenki manganu. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowisko, będące jednocześnie lokalizacją typową, to kopalnia Cerchiara w Ligurii we Włoszech. Znany jest również z kilku innych miejsc na świecie, w tym z prefektury Gunma w Japonii oraz z kopalni Urucum w Mato Grosso do Sul w Brazylii.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał rzadki i mikroskopijny, jego wartość kolekcjonerska jest niska i ogranicza się głównie do wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów (tzw. "micromountów"). Najbardziej pożądane są okazy z lokalizacji typowej (kopalnia Cerchiara), z wyraźnie widocznymi, bogatymi agregatami na kontrastującej matrycy skalnej, których tożsamość została potwierdzona analitycznie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na jego miękkość i delikatną, ziemistą postać, nie zaleca się czyszczenia mechanicznego ani chemicznego. W razie potrzeby można użyć sprężonego powietrza do usunięcia luźnych pyłów. Kontakt z wodą może naruszyć strukturę delikatnych agregatów. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami oraz wszelkimi środkami chemicznymi. Minerał jest bardzo miękki i podatny na zarysowania oraz rozkruszenie. Należy chronić go przed ultradźwiękami i wysoką temperaturą. ## Przechowywanie Okazy manganiceladonitu najlepiej przechowywać w zamkniętych, stabilnych pojemnikach (pudełkach kolekcjonerskich), aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i wilgocią. Nie nadaje się do ekspozycji na otwartym powietrzu.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej