Manganarsite

Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup><sub>3</sub>As<sup>3+</sup><sub>2</sub>O<sub>4</sub>(OH)<sub>4</sub>

Manganarsyt to rzadki arsenin manganu, tworzący drobne, heksagonalne kryształy o czerwonobrązowej barwie, znajdowany w złożach manganu.

## Charakterystyka Manganarsyt jest bardzo rzadkim minerałem z grupy arseninów, chemicznie zasadowym arseninem manganu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub płytkowych kryształów o zarysie heksagonalnym, nie przekraczających zwykle 1 mm. Tworzy także rozetowe agregaty i cienkie naloty. Jego charakterystyczną cechą jest intensywna, czerwonobrązowa do pomarańczowobrązowej barwa. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 3 w skali Mohsa. Ma połysk określany jako szklisty do tłustego. Jest przeświecający. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, dokładne określenie gęstości jest trudne, jednak obliczona wartość wynosi około 3.91 g/cm³. ## Barwy i odmiany Typowe barwy manganarsytu to czerwonobrązowa, pomarańczowobrązowa i brązowa. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1984 roku przez Pete'a J. Dunna, Donalda R. Peacora i Shu-Chun Su, nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - zawartości manganu (mangan) i arsenu (ars). Został odkryty na terenie kopalni Långban w gminie Filipstad, w regionie Värmland w Szwecji, która jest jego lokalizacją typową. ## Zastosowania Manganarsyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie jako bardzo rzadki minerał.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Vitreous to Greasy
Rysa
Brown
Gęstość
3.91
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja manganarsytu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów i podobieństwo do innych minerałów manganowych. Rozpoznanie opiera się na charakterystycznej czerwonobrązowej barwie, heksagonalnym zarysie drobnych kryształów i współwystępowaniu z innymi rzadkimi minerałami ze złoża Långban. Pewna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i analiza chemiczna (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi rzadkimi arseninami i tlenkami manganu, takimi jak hausmanit, pirochroit czy magnussonit, które występują w tym samym środowisku. Odróżnienie od nich wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Manganarsyt tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym konturze. Kryształy te często grupują się w rozetowe lub promieniste agregaty. Występuje również w formie cienkich powłok i nalotów na innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Manganarsyt jest minerałem pochodzenia metamorficznego. Powstaje w wyniku metamorfizmu złóż rud żelaza i manganu. Występuje w skarnach i skałach metamorficznych bogatych w mangan. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi, często rzadkimi, minerałami charakterystycznymi dla zmetamorfizowanych złóż manganu. W lokalizacji typowej (Långban) znaleziono go w towarzystwie magnussonitu, hausmanitu, katoprytu, tefroitu, pirochroitu, barytu i kalcytu. ## Lokalizacje Jedyne potwierdzone i dobrze udokumentowane stanowisko występowania manganarsytu na świecie to kopalnia Långban w regionie Värmland w Szwecji. Jest to jego miejsce typowe i źródło praktycznie wszystkich znanych okazów.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu manganarsytu jest determinowana przez bogactwo i widoczność kryształów na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, choć wciąż mikroskopijnymi, rozetowymi agregatami o intensywnej, czerwonobrązowej barwie. Ważny jest również kontrast z minerałami towarzyszącymi. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest historyczna kopalnia Långban w Szwecji. Okazy z tej lokalizacji są niezwykle poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach systematycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na jego rzadkość i potencjalną kruchość, należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogą uszkodzić minerał. Należy chronić go przed ultradźwiękami, wysoką temperaturą oraz gwałtownymi zmianami temperatury. Ze względu na zawartość arsenu, należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po kontakcie z minerałem. ## Przechowywanie Okazy manganarsytu powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamkniętych pojemnikach lub gablotach, z dala od kurzu, wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego. Najlepiej przechowywać go w dedykowanym pudełku klaserowym, aby uniknąć otarć i uszkodzeń mechanicznych.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej