Mandarinoite
Wzór chemiczny: Fe<sup>3+</sup><sub>2</sub>(Se<sup>4+</sup>O<sub>3</sub>)<sub>3</sub>·6H<sub>2</sub>O
Mandarinoit to rzadki, uwodniony selenin żelaza, tworzący charakterystyczne, pomarańczowe lub żółte naloty i mikrokryształy.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2.5
- Połysk
- Resinous
- Rysa
- Pale yellow
- Gęstość
- 3.13
- Łupliwość
- Perfect on {010}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent to translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Najważniejszą cechą diagnostyczną mandarinoitu jest jego intensywna, mandarynkowo-pomarańczowa barwa. Występuje w postaci drobnych, pryzmatycznych kryształów lub ziemistych nalotów na skale macierzystej, często w towarzystwie innych seleninów. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi minerałami żelaza o podobnej barwie. Od chalkomenitu odróżnia go brak miedzi i zazwyczaj bardziej pomarańczowy odcień. Identyfikacja wymaga często zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub analiza chemiczna (EDS), ze względu na niewielkie rozmiary kryształów. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy o przekroju rombu, często zebrane w promieniste lub chaotyczne agregaty. Występuje również w formie bardzo drobnoziarnistych, ziemistych lub proszkowych nalotów i naskorupień.
Środowisko występowania
## Geneza Mandarinoit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców zawierających minerały selenu. Tworzy się w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia w wyniku utleniania pierwotnych selenków, najczęściej w obecności minerałów żelaza. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi rzadkimi seleninami, takimi jak chalkomenit, ahlfeldyt, penroseit, a także z kwarcem, barytem, hematytem i goethytem. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko tego minerału to kopalnia Pacajake w Boliwii. Znany jest również z kopalni El Dragón (również w Boliwii), Tsumeb w Namibii, kopalni De Lamar w Idaho (USA) oraz z kilku miejsc w Argentynie (m.in. Sierra de Cacheuta).
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy mandarinoitu to te z dobrze wykształconymi, błyszczącymi kryształami o intensywnej, pomarańczowej barwie, tworzące bogate skupienia na kontrastującej skale macierzystej. Ze względu na mikroskopijny charakter większości kryształów, okazy z widocznymi gołym okiem, ostrymi kryształami są wyjątkowo poszukiwane. Ważny jest również kontrast z minerałami towarzyszącymi. ## Popularne stanowiska Najlepsze jakościowo okazy, z relatywnie dużymi i dobrze uformowanymi kryształami, pochodzą z boliwijskich kopalń Pacajake i El Dragón. Są one uważane za klasykę dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy mandarinoitu są niezwykle delikatne i wrażliwe na wodę. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce ryzykowne. W razie konieczności można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą, która może uszkodzić lub rozpuścić minerał. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i innymi płynami, w tym środkami czyszczącymi. Minerał jest bardzo miękki i kruchy, podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. Należy chronić go przed wysoką temperaturą i bezpośrednim światłem słonecznym, które mogą powodować jego dehydratację i zmianę barwy. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, stabilnych pojemnikach (np. typu "micromount"), które chronią przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Ekspozycja powinna odbywać się w suchym miejscu, z dala od źródeł wibracji i bezpośredniego światła.