Manasseite

Wzór chemiczny: Mg<sub>6</sub>Al<sub>2</sub>CO<sub>3</sub>(OH)<sub>16</sub>·4H<sub>2</sub>O

Manasseit jest rzadkim minerałem z grupy hydrotalkitu, tworzącym drobne, heksagonalne płytki i rozety, będący polimorfem sjögrenitu.

## Charakterystyka Manasseit to minerał z grupy hydrotalkitu, będący heksagonalnym polimorfem sjögrenitu. Tworzy bardzo małe, cienkie, sześcioboczne kryształy o tabliczkowym pokroju, które często układają się w rozety lub agregaty blaszkowe. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. Zazwyczaj występuje w postaci powłok i skupień na innych minerałach. ## Właściwości fizyczne Manasseit jest bardzo miękkim minerałem o twardości około 2 w skali Mohsa. Ma perłowy połysk na powierzchniach łupliwości i szklisty na przełamie. Jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość wynosi około 2.13 g/cm³. ## Barwy i odmiany Najczęściej jest bezbarwny, biały, niebieskawobiały lub bladożółty. Nie posiada zdefiniowanych odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1941 roku przez Clifforda Frondela. Jego nazwa upamiętnia niemieckiego mineraloga i paleontologa Ernesto Manasse (1875-1922) z Uniwersytetu w Pizie we Włoszech, który jako pierwszy badał materiał z typowej lokalizacji, błędnie identyfikując go jako hydrotalkit. ## Zastosowania Manasseit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie przedmiotem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Perłowy
Rysa
Biała
Gęstość
2.13
Łupliwość
Doskonała w {0001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja manasseitu na podstawie cech wizualnych jest praktycznie niemożliwa bez specjalistycznego sprzętu. Kluczowe jest badanie rentgenowskie (XRD), które pozwala odróżnić go od polimorficznego sjögrenitu i innych minerałów z grupy hydrotalkitu. Charakterystyczną cechą chemiczną jest gwałtowna reakcja z kwasami. ## Odróżnianie od podobnych Manasseit jest makroskopowo niemożliwy do odróżnienia od sjögrenitu, z którym jest polimorfem. Sjögrenit krystalizuje w układzie trygonalnym, podczas gdy manasseit w heksagonalnym, co można stwierdzić jedynie metodami dyfrakcyjnymi. Może być również mylony z innymi minerałami z grupy hydrotalkitu, takimi jak hydrotalkit czy pyroaurit, od których różni się składem chemicznym i parametrami strukturalnymi. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, heksagonalne (sześcioboczne) płytki. Kryształy te często grupują się w rozety, sferulityczne agregaty lub tworzą cienkie, blaszkowe powłoki.

Środowisko występowania

## Geneza Manasseit jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku procesów hydrotermalnych niskich temperatur oraz w procesach serpentynizacji skał ultramaficznych (np. perydotytów). Tworzy się w żyłach przecinających serpentynity lub jako produkt alteracji innych minerałów w skarnach i złożach kruszcowych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje ze swoim polimorfem, sjögrenitem. Towarzyszą mu również inne minerały typowe dla środowisk serpentynitowych i skarnowych, takie jak serpentyn (antygoryt, lizardyt), brucyt, magnetyt, chromit, dolomit, kalcyt i aragonit. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska manasseitu znajdują się w Szwecji, w kopalniach Långban i Nordmark (Värmland), skąd pochodzi materiał typowy. Znany jest również z Vermiglio w Trydencie (Włochy) oraz z kilku lokalizacji w USA, m.in. w Cedar Hill Quarry w hrabstwie Lancaster (Pensylwania) i w rejonie rzeki Tysfjord w Norwegii.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu manasseitu jest determinowana głównie przez bogactwo i wykształcenie mikrokryształów, a także przez asocjację z innymi minerałami. Najbardziej pożądane są okazy z wyraźnie widocznymi (pod powiększeniem) rozetami lub grupami heksagonalnych płytek na kontrastującym podłożu. Ze względu na mikroskopijny charakter kryształów, ich "czystość" czy "kolor" mają drugorzędne znaczenie w porównaniu z morfologią agregatów. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej cenione okazy, często będące wzorcem dla tego minerału, pochodzą ze szwedzkich kopalń w regionie Värmland (Långban, Nordmark). Okazy z tych historycznych lokalizacji są poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w systematyce minerałów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy manasseitu są niezwykle delikatne i miękkie, dlatego należy obchodzić się z nimi z najwyższą ostrożnością. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można ostrożnie przepłukać okaz w wodzie destylowanej, a następnie pozostawić do całkowitego wyschnięcia na powietrzu bez podgrzewania. ## Czego unikać Manasseit jest wrażliwy na kwasy, które powodują jego gwałtowne pienienie i rozkład. Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, ultradźwiękami oraz wysoką temperaturą, która może spowodować utratę wody z jego struktury. Jako minerał bardzo miękki, jest podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, aby chronić je przed kurzem, światłem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać przechowywania w miejscach o zmiennej wilgotności.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej