Malyshevite
Wzór chemiczny: Cu<sup>1+</sup>Pd<sup>2+</sup>Bi<sup>3+</sup>S<sup>2-</sup><sub>3</sub>
Malyshevit to ekstremalnie rzadki siarczek miedzi, palladu i bizmutu, znajdowany wyłącznie w postaci mikroskopijnych ziaren w rudach Cu-Ni.
Opis
## Charakterystyka Malyshevit jest siarczkiem o złożonym składzie chemicznym, zawierającym miedź, pallad i bizmut. Występuje w formie bardzo małych, anhedralnych (nieforemnych) ziaren, których wielkość rzadko przekracza 0.2 mm. Zazwyczaj jest silnie zrośnięty z innymi minerałami kruszcowymi. Jest nieprzezroczysty i ma metaliczny połysk, a jego barwa opisywana jest jako szarobiała z lekkim, kremowym odcieniem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i jest nieprzezroczysty. Jego gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 8.16 g/cm³. Twardość nie została określona w skali Mohsa, jednak pomiary mikrotwardości wskazują na wartości typowe dla minerałów o średniej twardości. ## Barwy i odmiany Malyshevit jest jednorodny pod względem barwy - występuje w odcieniach szarobiałych, czasem z kremowym lub żółtawym odcieniem w świetle odbitym. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez IMA w 2001 roku i po raz pierwszy opisany w 2002 roku przez grupę badaczy pod kierownictwem A.Y. Barkova. Jego nazwa upamiętnia rosyjskiego geologa i mineraloga, Aleksandra Aleksandrowicza Malyszewa (Александр Александрович Малышев), w uznaniu jego wkładu w badania złóż Norilska. Miejscem typowym (jedynym znanym) jest złoże miedziowo-niklowe Oktiabrskoje w rejonie Norylska w Rosji.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja malyshevitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Ze względu na mikroskopijne rozmiary ziaren i występowanie w złożonych paragenezach kruszcowych, wymaga analizy składu chemicznego za pomocą mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). W świetle odbitym pod mikroskopem kruszcowym wykazuje szarobiałą barwę i słabą anizotropię. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z wieloma innymi siarczkami i stopami metali z grupy platynowców (PGM), takimi jak polarit, maslovit, majakit czy sobolevskit, a także z galeną. Pewne odróżnienie od tych minerałów jest możliwe wyłącznie na podstawie precyzyjnej analizy chemicznej. ## Formy kryształów Występuje wyłącznie jako drobne, nieforemne (anhedralne) ziarna i wrostki w innych minerałach kruszcowych.
Środowisko geologiczne
## Geneza Malyshevit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, krystalizującym w późnym etapie formowania się złóż siarczkowych miedzi i niklu. Powstaje w żyłach kruszcowych przecinających rudy. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z bogatym zespołem minerałów kruszcowych. Najczęściej towarzyszą mu: talnachit, cubanit, polarit, maslovit, majakit, paolovit, sobolevskit, stop platyny z żelazem, galena, sfaleryt, pentlandyt i chalkopiryt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania na świecie jest złoże Oktiabrskoje (kopalnia Oktyabrsky) w rejonie Talnachu, koło Norylska, na Półwyspie Tajmyr w Rosji.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego mikrominerału, podstawowym kryterium wartości jest pewność identyfikacji potwierdzona analizą. Kolekcjonerzy cenią okazy, na których ziarna malyshevitu są możliwie "duże" (w skali mikro) i wyraźnie widoczne na tle matrycy, a także bogate w minerały towarzyszące. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest miejsce typowe - złoże Oktiabrskoje w Rosji. Okazy są praktycznie niedostępne na otwartym rynku i znajdują się głównie w kolekcjach instytucjonalnych i specjalistycznych.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy z malyshevitem, będące zazwyczaj mikroskopijnymi wrostkami w innych siarczkach, nie powinny być czyszczone chemicznie. Dopuszczalne jest jedynie delikatne usunięcie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami, detergentami i innymi chemikaliami, które mogą prowadzić do utleniania i zniszczenia minerału oraz minerałów towarzyszących. Jako siarczek, jest podatny na degradację w wilgotnym środowisku. ## Przechowywanie Przechowywać w suchym miejscu, najlepiej w szczelnym, zamykanym pudełku typu "micromount", aby chronić go przed kurzem, wilgocią i gwałtownymi zmianami temperatury.