Mäkinenite

Wzór chemiczny: NiSe

Mäkinenit to rzadki selenek niklu, tworzący drobne, heksagonalne kryształy o metalicznym połysku, znajdowany w złożach siarczkowych.

## Charakterystyka Mäkinenit jest bardzo rzadkim minerałem z grupy siarczków, chemicznie klasyfikowanym jako selenek niklu. Występuje w postaci bardzo drobnych, heksagonalnych lub trygonalnych kryształów, które rzadko przekraczają rozmiar 0.1 mm. Zazwyczaj tworzy wrostki w innych minerałach siarczkowych, zwłaszcza w pentlandycie. Jego wygląd jest niepozorny, a identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i jest nieprzezroczysty. Jego twardość w skali Mohsa wynosi od 4.5 do 5.5, a obliczona gęstość to około 7.85 g/cm³. Jest minerałem kruchym. ## Barwy i odmiany Posiada barwę od brązowawożółtej do jasnobrązowej. W świetle odbitym pod mikroskopem polaryzacyjnym wykazuje kremowożółty kolor. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Kitka, w złożu miedziowo-niklowym Kuusamo w Finlandii. Został opisany i nazwany w 1963 roku przez Olavi Kouvo, Yrjö Vuorelainena i Johna V. P. Longa. Nazwa honoruje fińskiego geologa Eero Mäkinena (1886–1953), byłego dyrektora firmy Outokumpu Oy.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2.5-3
Barwa: Yellow
Połysk: Metallic
Rysa: (not reported)
Gęstość: 0
Łupliwość: (not reported)
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja mäkinenitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Minerał ten występuje jako mikroskopijne wrostki w innych siarczkach i wymaga specjalistycznych technik do rozpoznania, takich jak mikroskopia rudna (analiza w świetle odbitym) oraz analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS) w celu potwierdzenia składu (obecności niklu i selenu). ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem może być mylony z innymi drobnymi, metalicznymi minerałami, takimi jak pentlandyt, piryt, chalkopiryt czy inne selenki. Odróżnienie opiera się na subtelnych różnicach w barwie i odbijalności światła, a ostateczne potwierdzenie wymaga analizy chemicznej. ## Formy kryształów Tworzy drobne, heksagonalne lub trygonalne kryształy, często o pokroju tabliczkowym lub płytkowym. Zazwyczaj występuje jako nieregularne ziarna lub wrostki w obrębie innych minerałów.

Środowisko występowania

## Geneza Mäkinenit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, związanym ze złożami siarczków niklu i miedzi. Powstaje w warunkach niskich temperatur, krystalizując z roztworów bogatych w selen. Jest jednym z późniejszych minerałów w sekwencji krystalizacji w tego typu złożach. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z pentlandytem, w którym tworzy charakterystyczne wrostki. Towarzyszą mu również chalkopiryt, karelianit, klausthalit, kuproselenit, umangit, eskebornit, ferroselit, piryt, pirhotyn, a także minerały z grupy platynowców (PGM). ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska tego minerału to: - **Finlandia** - złoże Kuusamo (miejsce odkrycia). - **Kanada** - obszar Thompson w Manitobie oraz złoże Hope

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako mikroskopijny minerał, mäkinenit nie jest pozyskiwany dla celów estetycznych. Jego wartość kolekcjonerska jest czysto naukowa i systematyczna. Najcenniejsze są okazy (zazwyczaj polerowane zgłady mikroskopowe) z potwierdzoną analitycznie obecnością mäkinenitu, pochodzące z lokalizacji typowej (Kuusamo, Finlandia) lub innych klasycznych stanowisk. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione okazy pochodzą z miejsca odkrycia w Kuusamo w Finlandii. Materiał z kanadyjskich złóż w Thompson (Manitoba) i Hope

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, które zazwyczaj są wrośnięte w inne minerały, mechaniczne czyszczenie nie jest zalecane ani praktykowane. Okazy powinny być pozostawione w stanie nienaruszonym. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które mogą reagować z siarczkami i selenkami. Należy również unikać ultradźwięków i gwałtownych zmian temperatury. Jako minerał kruchy, jest podatny na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Okazy z mäkinenitem, zazwyczaj będące polerowanymi zgładami lub fragmentami skał, powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, z dala od kurzu, wilgoci i substancji chemicznych. Najlepiej przechowywać je w suchym środowisku, aby zapobiec potencjalnemu utlenianiu.