Magnesiotaaffeite-6<i>N</i>'3<i>S</i>

Wzór chemiczny: Mg<sub>2</sub>BeAl<sub>6</sub>O<sub>12</sub>

Magnezjotaaffeit-6N'3S to niezwykle rzadki minerał z grupy taaffeitu, przezroczysty, o szklistym połysku, spotykany w skałach metamorficznych i aluwiach.

## Charakterystyka Magnezjotaaffeit-6N'3S, dawniej znany jako musgrawit, jest bardzo rzadkim tlenkiem berylu, magnezu i glinu. Należy do nadgrupy nigeritu i grupy taaffeitu. Tworzy najczęściej niewielkie, tabliczkowe lub pryzmatyczne kryształy, często o heksagonalnym zarysie. Zazwyczaj występuje w postaci obtoczonych ziaren w osadach aluwialnych. Jest minerałem twardym, kruchym i przezroczystym, co w połączeniu z rzadkością czyni go cenionym kamieniem szlachetnym. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się wysoką twardością, wynoszącą od 8 do 8,5 w skali Mohsa, co stawia go w czołówce najtwardszych minerałów. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Gęstość waha się w przedziale 3,63 - 3,68 g/cm³. Nie wykazuje fluorescencji w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Jego barwa jest zmienna, od bezbarwnej, przez szarą, szarozieloną, zieloną, po szarofioletową i fioletową. Najbardziej pożądane w jubilerstwie są okazy o intensywnym, fioletowym lub zielonym zabarwieniu. Niektóre kryształy mogą wykazywać delikatny pleochroizm. Nazwa handlowa "musgrawit" jest wciąż powszechnie używana w odniesieniu do jego odmian jubilerskich. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy zidentyfikowany w 1967 roku w materiale pochodzącym z Musgrave Ranges w Australii Południowej, od których wziął swoją pierwotną nazwę - musgrawit. Nazwa została zmieniona na magnezjotaaffeit-6N'3S w 2002 roku przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w celu lepszego odzwierciedlenia jego składu chemicznego i struktury krystalicznej w relacji do innych minerałów z grupy taaffeitu. Mimo zmiany nazwy, w handlu kamieniami szlachetnymi nadal dominuje nazwa "musgrawit". ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, magnezjotaaffeit-6N'3S jest przede wszystkim poszukiwanym i bardzo cennym kamieniem kolekcjonerskim. Najwyższej jakości, przezroczyste kryształy o atrakcyjnej barwie są fasetowane i wykorzystywane w ekskluzywnej biżuterii, osiągając bardzo wysokie ceny.

Właściwości

Twardość Mohsa
8-8.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
3.63-3.68
Łupliwość
Niedoskonała na {0001}
Przełam
Muszlowy, nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trigonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja magnezjotaaffeitu-6N'3S jest bardzo trudna bez zaawansowanych badań. Kluczowe cechy to wyjątkowo wysoka twardość (8-8,5), szklisty połysk, gęstość oraz charakterystyczne, heksagonalne formy kryształów. W osadach rzecznych występuje jako obtoczone ziarna. Ostateczne potwierdzenie wymaga analizy chemicznej (EDS) lub badań dyfrakcji rentgenowskiej (XRD) w celu odróżnienia od innych poli-typów z grupy taaffeitu. ## Odróżnianie od podobnych Może być łatwo pomylony z bardzo podobnym taaffeitem (magnezjotaaffeitem-2N'2S), od którego jest praktycznie niemożliwy do odróżnienia wizualnie - wymaga to zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak spektroskopia Ramana lub XRD. Może również przypominać niektóre odmiany spinelu, szafiru czy chryzoberylu, od których różni się właściwościami optycznymi i strukturą krystaliczną. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj niewielkie, o pokroju tabliczkowym lub krótkopryzmatycznym, często zakończone podwójną piramidą. Wykazują heksagonalny zarys. Występuje również w formie obtoczonych, nieregularnych ziaren w złożach aluwialnych.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał metamorficzny, powstający w warunkach wysokiej temperatury w skałach bogatych w glin i węglany, takich jak skarny, marmury dolomitowe czy gnejsy. Spotykany jest również wtórnie, w osadach aluwialnych (piaskach i żwirach rzecznych), gdzie trafia w wyniku erozji i wietrzenia skał macierzystych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak spinel, flogopit, pargasyt, szafiryn, chryzoberyl, kalcyt, dolomit oraz inne minerały z grupy taaffeitu. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowisko, będące jednocześnie miejscem typowym, to Musgrave Ranges w Australii Południowej. Znaczące ilości materiału jubilerskiego pochodzą ze złóż aluwialnych w rejonie Tunduru w Tanzanii oraz Mogok w Mjanmie (Birmie). Wystąpienia odnotowano również na Madagaskarze (rejon Tranomaro), Grenlandii (Fiord Kangerlussuaq) oraz na Antarktydzie (Ziemia Enderby).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione są okazy o statusie kamieni szlachetnych - w pełni przezroczyste, bez widocznych inkluzji i pęknięć. Kluczowa jest barwa: najbardziej poszukiwane są intensywne odcienie fioletu, fioletoworóżowe oraz głębokie zielenie. Wielkość ma ogromne znaczenie; fasetowane kamienie powyżej jednego karata są już uważane za duże i wyjątkowo cenne. Dobrze wykształcone, ostrokrawędziste kryształy, nawet jeśli nie są jakości jubilerskiej, również są bardzo cenione przez kolekcjonerów minerałów. ## Ceny rynkowe Ceny magnezjotaaffeitu-6N'3S (musgrawitu) są bardzo wysokie. Fasetowane kamienie o dobrej jakości mogą osiągać ceny od kilku do nawet kilkudziesięciu tysięcy dolarów za karat, w zależności od barwy, czystości i wielkości. Ceny surowych, dobrze wykształconych kryształów również są wysokie i zależą od ich formy i asocjacji z innymi minerałami. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane i cenione okazy jubilerskie pochodzą z osadów rzecznych w Tunduru (Tanzania) i Mogok (Mjanma). Materiał z miejsca typowego w Australii jest rzadko spotykany na rynku. Okazy z Madagaskaru i Grenlandii mają głównie znaczenie naukowe i są rzadkością w kolekcjach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie letnią wodą z mydłem i miękką szczoteczką. Można stosować myjki ultradźwiękowe, ale z dużą ostrożnością, zwłaszcza w przypadku okazów z inkluzjami lub wewnętrznymi pęknięciami. Po czyszczeniu należy dokładnie spłukać i osuszyć miękką szmatką. ## Czego unikać Minerał jest odporny na większość chemikaliów, jednak należy unikać kontaktu z kwasem fluorowodorowym. Mimo wysokiej twardości jest kruchy i wrażliwy na uderzenia oraz gwałtowne zmiany temperatury, które mogą powodować pęknięcia. Nie należy narażać go na działanie bardzo wysokich temperatur. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów osobno, w wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby uniknąć zarysowania przez inne minerały (np. diament) lub uszkodzenia miększych kamieni. Należy chronić go przed uderzeniami i upadkiem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej