Magnesiohögbomite-6<i>N</i>12<i>S</i>
Wzór chemiczny: Mg<sub>5</sub>Al<sub>11</sub>Ti<sup>4+</sup>O<sub>23</sub>(OH)
Tlenek magnezu, glinu i tytanu z grupy högbomitu, tworzący mikroskopijne, heksagonalne kryształy o ciemnobrązowej lub czarnej barwie.
Opis
## Charakterystyka Magnesiohögbomit-6N12S to bardzo rzadki minerał należący do supergrupy högbomitu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub krótkosłupkowych kryształów o heksagonalnym zarysie, których rozmiar rzadko przekracza 0,5 mm. Zazwyczaj jest wrośnięty w inne minerały. Ma barwę od ciemnobrązowej do czarnej i jest nieprzezroczysty lub co najwyżej przeświecający na cienkich krawędziach. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością 6,5 w skali Mohsa, co czyni go stosunkowo odpornym na zarysowania. Ma szklisty połysk i muszlowy przełam. Nie wykazuje łupliwości. Jego gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki wynosi około 3,78 g/cm³. ## Barwy i odmiany Obserwowane barwy to wyłącznie ciemny brąz i czerń. Nie są znane żadne odmiany barwne ani nazwy handlowe dla tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa minerału wskazuje na jego skład chemiczny (dominujący magnez - "magnesio") oraz przynależność do grupy högbomitu. Człon "-6N12S" jest deskryptorem strukturalnym, opisującym sekwencję ułożenia warstw typu nolanitu (N) i spinelu (S) w jego strukturze krystalicznej (sześć warstw nolanitowych na dwanaście spinelowych). Został zatwierdzony jako nowy gatunek minerału w 2002 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, magnesiohögbomit-6N12S nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt badań naukowych oraz jest ceniony przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów (tzw. mikromontów).
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Wizualna identyfikacja jest praktycznie niemożliwa i niepewna. Rozpoznanie wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak analiza chemiczna w mikrosondzie elektronowej (EDS/WDS) oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) w celu potwierdzenia unikalnej struktury polotypowej. Cechą wskazującą może być heksagonalny pokrój kryształów i współwystępowanie z określonymi minerałami w skałach metamorficznych wysokiego stopnia. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi ciemnymi, twardymi minerałami występującymi w podobnym środowisku, takimi jak spinel, ilmenit, magnetyt, a zwłaszcza z innymi minerałami z supergrupy högbomitu (np. magnesiohögbomitem-2N4S czy nolanitem). Pewne rozróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie szczegółowych badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Tworzy drobne, tabliczkowe lub pryzmatyczne kryształy o sześciobocznym przekroju. Zazwyczaj występują jako pojedyncze, wrośnięte w inne minerały ziarna.
Środowisko geologiczne
## Geneza Jest to minerał typowy dla skał, które przeszły metamorfizm w warunkach facji granulitowej, czyli w bardzo wysokiej temperaturze i pod wysokim ciśnieniem. Jego powstanie jest związane z procesami metasomatozy i desilikacji (usunięcia krzemionki) w obrębie skał ultramaficznych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z korundem (zarówno jako wrostki w nim, jak i obok), spinelem, gedrytem, plagioklazem, szafirynem, staurolitem, kyanitem i biotytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania tego konkretnego polotypu (miejscem typowym) jest masyw ultramaficzny Subotsy w obwodzie kirowohradzkim na Ukrainie.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości W przypadku minerałów mikromontowych, głównym kryterium wartości jest jakość samego kryształu - jego ostrość, wykształcenie ścian i brak uszkodzeń. Liczy się również jego wielkość (nawet jeśli jest submilimetrowa) oraz atrakcyjność wizualna matrycy i minerałów towarzyszących. Kluczowa jest pewność identyfikacji okazu, potwierdzona przez wiarygodnego analityka lub instytucję. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa na Ukrainie. Okazy z tego miejsca są niezwykle trudne do zdobycia.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy tego minerału to zazwyczaj mikromonty, które rzadko wymagają czyszczenia. W razie potrzeby można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu lub bardzo miękkiego, suchego pędzelka. Należy unikać czyszczenia na mokro i stosowania jakichkolwiek środków chemicznych. ## Czego unikać Minerał jest stabilny, ale należy go chronić przed urazami mechanicznymi, wstrząsami i ścieraniem, które mogłyby uszkodzić delikatne kryształy. Należy unikać kontaktu z kwasami. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszą metodą przechowywania jest umieszczenie okazu w specjalistycznym pudełku na mikromonty. Chroni to minerał przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi, jednocześnie umożliwiając jego obserwację pod mikroskopem.