Magnesio-hastingsite

Wzór chemiczny: NaCa<sub>2</sub>(Mg<sub>4</sub>Fe<sup>3+</sup>)Si<sub>6</sub>Al<sub>2</sub>O<sub>22</sub>(OH)<sub>2</sub>

Magnezohastingsyt to złożony krzemian z grupy amfiboli, tworzący ciemnozielone do czarnych, pryzmatyczne kryształy w skałach metamorficznych i magmowych.

## Charakterystyka Magnezohastingsyt jest minerałem z grupy krzemianów, należącym do amfiboli wapniowych. Tworzy wydłużone, pryzmatyczne lub słupkowe kryształy, często zakończone spadzistymi ścianami. Występuje również w postaci skupień ziarnistych, włóknistych lub w formie wrosłych ziaren w skale. Jego kryształy rzadko bywają dobrze wykształcone i zazwyczaj nie osiągają dużych rozmiarów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w zakresie 5-6 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest zazwyczaj nieprzezroczysty, rzadziej przeświecający na cienkich krawędziach. Gęstość waha się od 3.0 do 3.3 g/cm³, w zależności od dokładnego składu chemicznego, zwłaszcza zawartości żelaza. ## Barwy i odmiany Jego barwa jest zazwyczaj ciemnozielona, zielonoczarna lub niemal czarna. Czasami bywa też brązowozielony. Nie wyróżnia się nazwanych odmian barwnych ani handlowych. Zmienność barwy jest głównie funkcją stosunku zawartości magnezu do żelaza. ## Historia i nazwa Nazwa "magnezohastingsyt" odnosi się do jego składu chemicznego - dominacji magnezu (magnesio-) oraz do związku z minerałem hastingsytem. Hastingsyt został nazwany od miejscowości Hastings County w Ontario (Kanada), gdzie po raz pierwszy go opisano. Magnezohastingsyt został formalnie uznany jako odrębny gatunek mineralny przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w ramach rewizji nomenklatury amfiboli. ## Zastosowania Magnezohastingsyt nie ma żadnego znaczenia przemysłowego. Jest natomiast ważnym minerałem skałotwórczym, którego obecność i skład dostarczają geologom informacji o warunkach ciśnienia i temperatury, w jakich formowała się dana skała. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie.

Właściwości

Twardość Mohsa
5-6
Połysk
Szklisty
Rysa
Zielonoszara
Gęstość
3.0-3.3
Łupliwość
Doskonała wg {110}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający do nieprzezroczystego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Magnezohastingsyt w skale macierzystej rozpoznaje się po jego ciemnozielonej do czarnej barwie, szklistym połysku i charakterystycznej dla amfiboli, wydłużonej formie kryształów. Kluczową cechą jest doskonała łupliwość w dwóch kierunkach, przecinająca się pod kątami około 56° i 124°, co jest widoczne na przekrojach poprzecznych kryształów. ## Odróżnianie od podobnych Magnezohastingsyt jest trudny do odróżnienia od innych ciemnych amfiboli (jak hornblenda, ferrohastingsyt, pargasyt) oraz od piroksenów (np. augitu) bez zaawansowanych badań. Od piroksenów odróżnia go kąt łupliwości (u piroksenów to około 90°). Ostateczna identyfikacja i odróżnienie od innych amfiboli wymaga analizy chemicznej (np. EDS) w celu określenia stosunku magnezu do żelaza i innych pierwiastków. ## Formy kryształów Kryształy są najczęściej pryzmatyczne, wydłużone zgodnie z osią krystalograficzną c. Występują jako pojedyncze, wrosłe w skałę kryształy, a także w postaci agregatów ziarnistych, włóknistych lub promienistych.

Środowisko występowania

## Geneza Magnezohastingsyt jest minerałem charakterystycznym dla skał metamorficznych średniego i wysokiego stopnia przeobrażenia, takich jak amfibolity, gnejsy i łupki amfibolowe. Powstaje również w skałach magmowych, zwłaszcza w alkalicznych i zasobnych w wapń intruzjach, takich jak sjenity, dioryty i gabra. Jego obecność wskazuje na krystalizację w warunkach podwyższonego ciśnienia i temperatury. ## Asocjacje mineralne W skałach metamorficznych współwystępuje najczęściej z plagioklazami, skapolitem, tytanitem, epidotem, diopsydem i granatami. W skałach magmowych towarzyszą mu nefelin, skalenie alkaliczne, biotyt oraz inne amfibole i pirokseny. ## Lokalizacje Znaczące wystąpienia magnezohastingsytu odnotowano w wielu miejscach na świecie. W Kanadzie występuje w typowej lokalizacji w Hastings County oraz w rejonie Bancroft w Ontario. Inne ważne stanowiska to Półwysep Kolski w Rosji, kompleks magmowy Ilímaussaq na Grenlandii, okolice Arendal w Norwegii, a także liczne stanowiska w USA (np. w stanach Nowy Jork i Kalifornia).

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najbardziej pożądane są okazy z dobrze wykształconymi, ostro zakończonymi kryształami o wyraźnym połysku i intensywnej, ciemnozielonej barwie. Szczególnie cenione są kryształy kontrastujące z jasną skałą macierzystą (np. z białym marmurem lub skaleniami). Duże, pojedyncze kryształy lub estetyczne grupy kryształów są rzadkie i poszukiwane. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane okazy kolekcjonerskie pochodzą z historycznych lokalizacji w Ontario w Kanadzie (Bancroft, Hastings Co.), gdzie znajdowano duże, dobrze uformowane kryształy. Okazy z Grenlandii i Półwyspu Kolskiego również są cenione, choć często występują w formie wrośniętych ziaren, a nie wolnostojących kryształów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy magnezohastingsytu można czyścić za pomocą miękkiej, suchej szczoteczki w celu usunięcia kurzu. W przypadku silniejszych zabrudzeń dopuszczalne jest użycie wody destylowanej. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić kruche kryształy lub spowodować ich odspojenie od skały macierzystej. ## Czego unikać Minerał ten jest wrażliwy na działanie silnych kwasów, które mogą go trawić i zmieniać jego powierzchnię. Należy unikać gwałtownych zmian temperatury, które mogą prowadzić do powstawania wewnętrznych pęknięć. Nie zaleca się długotrwałej ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, chociaż nie jest znany jego wyraźny wpływ na barwę. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od źródeł wibracji i chemikaliów. Najlepiej trzymać je w zamykanych pudełkach lub gablotach, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ponieważ jest stosunkowo kruchy, należy unikać kontaktu z twardszymi minerałami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej