Magnesio-arfvedsonite

Wzór chemiczny: NaNa<sub>2</sub>(Mg<sub>4</sub>Fe<sup>3+</sup>)Si<sub>8</sub>O<sub>22</sub>(OH)<sub>2</sub>

Magnezowo-arfvedsonit to rzadki amfibol sodowy o ciemnozielonej do czarnej barwie, tworzący pryzmatyczne kryształy w syenitach i skałach pokrewnych.

## Charakterystyka Magnezowo-arfvedsonit jest minerałem z grupy amfiboli sodowych, należącym do szeregu arfvedsonitu. Tworzy wydłużone, pryzmatyczne lub igiełkowe kryształy, często zebrane w promieniste lub włókniste agregaty. Jego barwa jest zazwyczaj ciemnozielona, niebieskozielona, szarozielona, a nawet czarna. Jest nieprzezroczysty lub przeświecający tylko na cienkich krawędziach. Stanowi ważny składnik niektórych alkalicznych skał magmowych. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w zakresie 5-6 w skali Mohsa i gęstością wynoszącą około 3,26-3,38 g/cm³. Połysk jest szklisty, a na powierzchniach łupliwości może być perłowy. Wykazuje doskonałą łupliwość w dwóch kierunkach, typową dla amfiboli, przecinającą się pod kątami około 56° i 124°. ## Barwy i odmiany Dominującymi barwami są odcienie od ciemnozielonego przez niebieskozielony do niemal czarnego. Zmienność barwy zależy od stosunku zawartości magnezu do żelaza. Nie wyróżnia się odrębnych odmian handlowych ani gemmologicznych, a minerał ma znaczenie głównie naukowe i kolekcjonerskie. ## Historia i nazwa Nazwa "magnezowo-arfvedsonit" (ang. Magnesio-arfvedsonite) odnosi się do jego składu chemicznego - jest to magnezowy (Magnesio-) odpowiednik arfvedsonitu. Nazwa arfvedsonit została nadana na cześć szwedzkiego chemika Johana Augusta Arfwedsona (1792-1841), odkrywcy litu. Minerał został formalnie opisany i uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w ramach rewizji nomenklatury amfiboli. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i zazwyczaj niewielkie rozmiary kryształów, magnezowo-arfvedsonit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest natomiast ceniony przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach skałotwórczych, systematyce minerałów oraz minerałach z rzadkich lokalizacji.

Właściwości

Twardość Mohsa
5-6
Połysk
Vitreous
Rysa
Grayish green
Gęstość
3.26-3.38
Łupliwość
Perfect on {110}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi magnezowo-arfvedsonitu są jego ciemnozielona do czarnej barwa, pryzmatyczny pokrój kryształów, szklisty połysk oraz doskonała łupliwość typowa dla amfiboli. Często wykazuje słaby pleochroizm w odcieniach zieleni i błękitu, widoczny pod mikroskopem petrograficznym. ## Odróżnianie od podobnych Magnezowo-arfvedsonit jest trudny do odróżnienia od innych ciemnych amfiboli, takich jak arfvedsonit, riebeckit czy hornblenda, bez zaawansowanych analiz chemicznych (np. EDS, WDS) lub szczegółowych badań optycznych. Arfvedsonit jest zazwyczaj bardziej bogaty w żelazo i może wykazywać silniejszy pleochroizm. Hornblenda występuje w szerszym zakresie skał, nie tylko alkalicznych. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj słupkowe, pryzmatyczne, często wydłużone lub igiełkowe. Występuje w formie skupień ziarnistych, włóknistych, promienistych lub w postaci pojedynczych, wrośniętych w skałę kryształów o przekroju sześciobocznym.

Środowisko występowania

## Geneza Magnezowo-arfvedsonit jest minerałem skałotwórczym powstającym w warunkach magmowych. Krystalizuje z magm alkalicznych, bogatych w sód i ubogich w krzemionkę. Jest typowym składnikiem niektórych syenitów nefelinowych, fonolitów i karbonatytów. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami charakterystycznymi dla skał alkalicznych, takimi jak nefelin, albit, mikroklin, eudialit, egiryn, lorenzenit, neptunit i lamonit. ## Lokalizacje Znaczące stanowiska tego minerału znajdują się w kompleksach skał alkalicznych. Do najważniejszych należą: masyw Chibiny i Lovozero na Półwyspie Kolskim w Rosji, kompleks Ilímaussaq na Grenlandii, Mont Saint-Hilaire w Quebecu w Kanadzie oraz niektóre lokalizacje w Norwegii i USA (np. Magnet Cove, Arkansas).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy to te z ostro zakończonymi, dobrze wykształconymi, błyszczącymi kryształami o intensywnej, ciemnozielonej lub niebieskozielonej barwie. Atrakcyjność podnosi kontrastujące tło jasnej skały macierzystej (matrycy), na przykład białego albitu lub nefelinu. Duże, pojedyncze kryształy lub estetyczne, promieniste agregaty są poszukiwane przez kolekcjonerów. ## Popularne stanowiska Okazy o najlepszej jakości pochodzą z klasycznych lokalizacji dla minerałów alkalicznych, takich jak Mont Saint-Hilaire w Kanadzie oraz masywy Chibiny i Lovozero w Rosji. Kryształy z tych miejsc są często wzorcem dla gatunku pod względem formy i asocjacji mineralnych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić ostrożnie, używając miękkiej szczoteczki i wody destylowanej. Można stosować krótką kąpiel w myjce ultradźwiękowej, ale z dużą ostrożnością, zwłaszcza w przypadku okazów z kruchymi, igiełkowymi kryształami lub na delikatnej matrycy. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogą uszkodzić minerał. Nie jest wrażliwy na światło, ale należy unikać gwałtownych zmian temperatury, które mogą powodować pęknięcia wzdłuż płaszczyzn łupliwości. ## Przechowywanie Przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od kurzu i chemikaliów. Okazy z dobrze wykształconymi kryształami najlepiej eksponować w zamkniętych gablotach lub pudełkach klaserowych, aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej