Lussierite

Wzór chemiczny: Na<sub>10</sub>[(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>4</sub>](S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(H<sub>2</sub>O)<sub>3</sub>

Lussierite to ekstremalnie rzadki, silnie fluorescencyjny siarczan uranylu sodu, tworzący drobne, żółte kryształy.

## Charakterystyka Lussierite to minerał z grupy siarczanów uranylu, który tworzy niewielkie, pryzmatyczne kryształy o długości do 0,2 mm. Zazwyczaj występują one w formie nalotów i skupień. Minerał ma intensywnie żółtą barwę i szklisty połysk. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest bardzo silna, zielona fluorescencja zarówno w świetle ultrafioletowym o krótkiej, jak i długiej fali. Jest minerałem silnie radioaktywnym. ## Właściwości fizyczne Kryształy lussierite są przezroczyste i wykazują szklisty połysk. Ze względu na niewielkie rozmiary i delikatność kryształów, jego twardość i gęstość nie zostały dokładnie zmierzone. Jest to minerał kruchy. ## Barwy i odmiany Lussierite występuje wyłącznie w kolorze żółtym. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2018 roku. Jego nazwa honoruje kanadyjskiego mineraloga Daniela Lussiera (ur. 1980) za jego wkład w badania minerałów uranu. Miejscem typowym (locus typicus) jest kopalnia Blue Lizard w hrabstwie San Juan, Utah, USA. ## Zastosowania Lussierite, jako minerał ekstremalnie rzadki i występujący w mikroskopijnych ilościach, nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla specjalistów gromadzących rzadkie minerały uranowe.

Właściwości

Połysk
Vitreous
Rysa
Light yellow
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami diagnostycznymi lussierite są jego intensywnie żółta barwa, pokrój drobnych pryzmatycznych kryształów oraz bardzo silna zielona fluorescencja w świetle UV. Jego pochodzenie z jedynej znanej lokalizacji (kopalnia Blue Lizard) jest również decydującą wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Lussierite można pomylić z innymi wtórnymi minerałami uranu o żółtej barwie, takimi jak zippeit, uranopilit czy natrozippeit. Pewne odróżnienie od tych minerałów jest zazwyczaj niemożliwe bez zaawansowanych technik analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub mikroanaliza chemiczna (EDS). Charakterystyczny odcień fluorescencji i parageneza mogą być pomocne w identyfikacji. ## Formy kryształów Minerał tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy, które często układają się w promieniste agregaty, rozety lub tworzą cienkie naloty i skorupy na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Lussierite jest minerałem wtórnym, który powstaje w specyficznych warunkach poeksploatacyjnych w kopalniach uranu. Tworzy się jako produkt ewaporacji (odparowania) bogatych w siarczany wód kopalnianych, które weszły w reakcję z pierwotną rudą uranową (uraninitem). Jest to typowy minerał efemeryczny (nietrwały). ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi, wtórnymi siarczanami uranylu, takimi jak bobcookite, plášilite, wetherillite, a także z gipsem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania lussierite na świecie jest kopalnia Blue Lizard w Red Canyon, hrabstwo San Juan, w stanie Utah, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów lussierite, które są zazwyczaj mikromontami, ocenia się na podstawie kilku kryteriów. Najważniejsze to bogactwo i pokrycie skały macierzystej przez kryształy, ich wielkość (nawet jeśli jest submilimetrowa), ostrość i połysk. Wysoko cenione są również okazy z dobrze wykształconymi, promienistymi agregatami oraz te, które występują w towarzystwie innych rzadkich minerałów uranowych. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane i dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy lussierite pochodzą z jego typowej lokalizacji - kopalni Blue Lizard w Utah, USA.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Lussierite jest minerałem rozpuszczalnym w wodzie i bardzo delikatnym. Absolutnie nie wolno czyścić go na mokro. Dopuszczalne jest jedynie ostrożne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i innymi płynami, które mogą go rozpuścić. Jako minerał uwodniony, jest wrażliwy na zmiany wilgotności, które mogą prowadzić do jego dehydratacji i zniszczenia. Należy również unikać wysokich temperatur. Ze względu na radioaktywność, należy zachować odpowiednie środki ostrożności podczas obchodzenia się z okazami. ## Przechowywanie Okazy lussierite należy przechowywać w szczelnie zamykanych pojemnikach (np. typu perky box), aby zapewnić stabilny poziom wilgotności. Powinny być trzymane z dala od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu na skutek promieniowania. Każdy okaz musi być wyraźnie oznaczony jako materiał radioaktywny.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej