Lüneburgite

Wzór chemiczny: Mg<sub>3</sub>[B<sub>2</sub>(OH)<sub>6</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>]·6H<sub>2</sub>O

Lüneburgit to rzadki uwodniony borofosforan magnezu, tworzący charakterystyczne, kuliste agregaty o jedwabistym połysku.

## Charakterystyka Lüneburgit jest minerałem z grupy borofosforanów, występującym najczęściej w formie promienistych lub sferycznych agregatów, a także skupień włóknistych i ziemistych. Rzadko tworzy widoczne, tabliczkowe kryształy. Typowe okazy składają się z białych, jedwabistych kulek lub rozet, które mogą być rozproszone na powierzchni skały macierzystej lub tworzyć zwarte skupienia. Ze względu na swoją miękkość i kruchość jest minerałem cenionym głównie przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich gatunkach. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 2. Jest również dość lekki, o gęstości zbliżonej do gipsu. Charakteryzuje się jedwabistym lub perłowym połyskiem na powierzchniach agregatów, a na kryształach może być szklisty. Jest przeświecający do nieprzezroczystego. ## Barwy i odmiany Lüneburgit jest zazwyczaj biały, rzadziej bezbarwny lub szarawy. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - złoża soli potasowej w Lüneburgu w Dolnej Saksonii (Niemcy). Został opisany po raz pierwszy w 1870 roku. ## Zastosowania Lüneburgit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów i naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Vitreous, Pearly, Silky
Rysa
White
Gęstość
2.05
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to opaque
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Lüneburgit najłatwiej rozpoznać po jego charakterystycznej formie występowania - białych, kulistych lub promienistych agregatach o jedwabistym połysku. Jego ekstremalna miękkość (można go zarysować paznokciem) jest kluczową cechą diagnostyczną. Często występuje w towarzystwie minerałów solnych. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi białymi, włóknistymi minerałami zeolitowymi lub siarczanami. Od zeolitów odróżnia go znacznie niższa twardość. Od gipsu włóknistego (selentu) bywa trudny do odróżnienia wizualnie, jednak testy chemiczne na obecność boru i fosforu są rozstrzygające. Występowanie w ewaporatach solnych jest również silną wskazówką. ## Formy kryształów Kryształy, niezwykle rzadkie, mają pokrój tabliczkowy. Zazwyczaj tworzy agregaty włókniste, promieniste, sferolityczne (kuliste) oraz skupienia ziemiste i masywne.

Środowisko występowania

## Geneza Lüneburgit jest minerałem pochodzenia ewaporacyjnego. Powstaje w morskich złożach solnych, głównie potasowo-magnezowych, gdzie tworzy się w towarzystwie gipsu, anhydrytu, halitu i innych soli. Może również krystalizować w osadach jezior boranowych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z gipsem, anhydrytem, halitem, sylwinem, kainitem, polihalitem i boracytem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska tego minerału znajdują się w Niemczech (Lüneburg, Hanower), Austrii (Hallstatt), a także w Nowym Meksyku i Kalifornii w USA, gdzie występuje w osadach jezior boranowych. Znany jest również z Kazachstanu i Serbii.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi sferolitami (kulkami) o intensywnym jedwabistym połysku, kontrastowo osadzonymi na skale macierzystej. Duże, nieuszkodzone agregaty są rzadkością. Okazy z dobrze widocznymi, choć mikroskopijnymi, tabliczkowymi kryształami są ekstremalnie rzadkie i poszukiwane przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Popularne stanowiska Klasyczne, historyczne okazy pochodzą z Lüneburga w Niemczech. Współcześnie na rynku kolekcjonerskim spotyka się również okazy z Serbii oraz z wyschniętych jezior w Kalifornii, USA.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy lüneburgitu są niezwykle delikatne i wrażliwe na wodę. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce ryzykowne. W razie konieczności można użyć strumienia sprężonego powietrza do usunięcia luźnego kurzu. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą, która może uszkodzić lub rozpuścić minerał. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać wody, kwasów, detergentów i innych chemikaliów. Minerał jest bardzo miękki i kruchy, podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. Nie należy go wystawiać na działanie wysokiej temperatury ani wilgoci. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, suchych pojemnikach lub klaserach, z dala od kurzu i wilgoci. Najlepiej trzymać go w oryginalnym pudełku z watą lub gąbką, aby uniknąć wstrząsów i otarć. Nie nadaje się do ekspozycji w otwartych gablotach.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej