Lumsdenite

Wzór chemiczny: NaCa<sub>3</sub>Mg<sub>2</sub>(As<sup>3+</sup>V<sup>4+</sup><sub>2</sub>V<sup>5+</sup><sub>10</sub>As<sup>5+</sup><sub>6</sub>O<sub>51</sub>)·45H<sub>2</sub>O

Lumsdenit to bardzo rzadki, złożony arsenian-wanadan sodu, wapnia i magnezu, tworzący mikroskopijne, tabliczkowe kryształy o niebieskozielonej barwie.

## Charakterystyka Lumsdenit jest niezwykle rzadkim minerałem z grupy arsenianów i wanadanów, o bardzo złożonym składzie chemicznym. Występuje w postaci niezwykle małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 50 mikrometrów długości. Kryształy te tworzą rozetowe lub sferulityczne agregaty na powierzchni skały macierzystej. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, jego cechy wizualne są trudne do oceny bez specjalistycznego sprzętu. ## Właściwości fizyczne Kryształy lumsdenitu wykazują połysk określany jako szklisty do perłowego. Są elastyczne i dają się zginać. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu małej ilości dostępnego materiału i mikroskopijnych rozmiarów kryształów. ## Barwy i odmiany Minerał ten charakteryzuje się żywą, niebieskozieloną barwą. Nie zaobserwowano u niego istnienia odmian kolorystycznych ani handlowych, co jest typowe dla tak rzadkich i nowo odkrytych minerałów. ## Historia i nazwa Lumsdenit został uznany za nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2015 roku (IMA2015-087). Nazwa honoruje Johna S. Lumsdena, amerykańskiego kolekcjonera minerałów z rejonu Calico Mountains w Kalifornii, który dostarczył próbki, na których dokonano odkrycia. Minerał został opisany przez zespół badaczy pod kierownictwem Anthony'ego R. Kampfa. ## Zastosowania Lumsdenit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy i ekstremalnie rzadki przedstawiciel świata minerałów.

Właściwości

Połysk
Szklisty do perłowego
Rysa
Jasnozielona
Łupliwość
Doskonała {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja lumsdenitu w terenie jest niemożliwa. Rozpoznanie opiera się na analizie laboratoryjnej w połączeniu z charakterystycznym wyglądem pod mikroskopem: niebieskozielone, rozetowe agregaty bardzo małych, tabliczkowych kryształów. Kluczowe jest miejsce występowania (kopalnia Cole) i współwystępowanie z innymi rzadkimi arsenianami. ## Odróżnianie od podobnych Lumsdenit może być mylony z innymi wtórnymi, kolorowymi minerałami arsenu i wanadu występującymi w tym samym środowisku, takimi jak ewingit, fianelit czy hughesit. Ostateczne odróżnienie wymaga zaawansowanych technik analitycznych, jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS), ze względu na podobieństwo barwy i formy w skali mikro. ## Formy kryształów Lumsdenit tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym zarysie, wydłużone w jednym kierunku. Kryształy te łączą się w charakterystyczne, rozetowe lub sferulityczne (promieniste) agregaty, które gęsto pokrywają powierzchnię skały.

Środowisko występowania

## Geneza Lumsdenit jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku procesów wietrzenia w warunkach pustynnych. Tworzy się jako produkt utleniania minerałów kruszcowych (głównie arsenopirytu) w bogatych w arsen i wanad osadach jeziornych, które zostały poddane działaniu procesów hydrotermalnych. Powstaje w formie nalotów i skorup na powierzchni skał w strefie wietrzenia. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w paragenezie z innymi rzadkimi, wtórnymi arsenianami i wanadanami. Najczęściej towarzyszą mu: gips, celestyn, fianelit, hughesit, ewingit, adamsyt-(Y) oraz nowo odkryty leószilárdit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania lumsdenitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Cole (szyb nr 2), położona w górach Calico w hrabstwie San Bernardino w Kalifornii, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu lumsdenitu ocenia się na podstawie bogactwa i pokrycia powierzchni skały przez mikrokrystaliczne agregaty. Najbardziej pożądane są próbki z gęstymi, dobrze uformowanymi rozetami o intensywnej, niebieskozielonej barwie, kontrastującymi z matrycą skalną. Wielkość pojedynczych kryształów, choć zawsze mikroskopijna, również wpływa na ocenę - większe i lepiej wykształcone tabliczki są wyżej cenione. Ważna jest także obecność interesujących minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów lumsdenitu jest jego typowa lokalizacja - kopalnia Cole w Kalifornii, USA. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów lumsdenitu absolutnie nie należy czyścić. Jakakolwiek próba czyszczenia, nawet przy użyciu wody, może zniszczyć lub usunąć mikroskopijne kryształy z powierzchni skały. Minerał należy traktować wyłącznie jako obiekt obserwacyjny. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, ultradźwiękami oraz jakiegokolwiek dotyku czy tarcia. Kryształy są niezwykle delikatne i kruche. Należy chronić okaz przed kurzem i nagłymi zmianami temperatury. ## Przechowywanie Okazy lumsdenitu powinny być przechowywane wyłącznie w szczelnych, przezroczystych pojemnikach typu "micromount" lub w pudełkach membranowych. Chroni to delikatne kryształy przed uszkodzeniem mechanicznym, kurzem i wilgocią, jednocześnie pozwalając na bezpieczną obserwację.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej