Lueshite

Wzór chemiczny: NaNb⁵⁺O₃

Lueszyt to rzadki, czarny tlenek sodu i niobu z grupy perowskitów, odkryty w Demokratycznej Republice Konga.

## Charakterystyka Lueszyt jest rzadkim minerałem z grupy perowskitów, będącym tlenkiem sodu i niobu. Tworzy niewielkie, sześcienne lub pseudooktaedryczne kryształy, które zazwyczaj są nieprzezroczyste i mają czarną barwę. Na cienkich krawędziach mogą przeświecać na czerwonobrązowo. Występuje w formie pojedynczych kryształów lub niewielkich skupień w obrębie skały macierzystej. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością 5.5 w skali Mohsa, co plasuje go w tej samej kategorii co apatyt. Ma stosunkowo dużą gęstość wynoszącą 4.44 g/cm³. Połysk opisywany jest jako metaliczny do submetalicznego. Jest generalnie nieprzezroczysty, choć cienkie odłamki bywają przeświecające. ## Barwy i odmiany Dominującą barwą lueszytu jest czarna. Cienkie krawędzie kryształów lub bardzo drobne odłamki mogą wykazywać czerwonobrązową przezierność. Nie wyróżnia się nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Lueszyt został po raz pierwszy opisany w 1959 roku przez rosyjskiego mineraloga Aleksandra Safiannikoffa. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia - kopalni Lueshe w Demokratycznej Republice Konga (wówczas Kongo Belgijskie), która pozostaje jego lokalizacją typową. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, lueszyt nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach, systematyce mineralogicznej lub minerałach grupy perowskitu.

Właściwości

Twardość Mohsa: 5.5
Połysk: Metallic
Rysa: gray
Gęstość: 4.44
Łupliwość: {001}, imperfect
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Translucent,Opaque
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Lueszyt rozpoznaje się po jego czarnej barwie, metalicznym połysku, stosunkowo dużej gęstości oraz charakterystycznej, sześciennej formie kryształów. Szara rysa jest również istotną cechą diagnostyczną. Występowanie w karbonatytach jest kluczową wskazówką terenową. ## Odróżnianie od podobnych Lueszyt można pomylić z innymi czarnymi, metalicznymi minerałami występującymi w podobnych środowiskach, takimi jak magnetyt, pirochlor czy ilmenit. Od magnetytu odróżnia go brak właściwości magnetycznych. Od pirochloru, który często tworzy ośmiościany, odróżnienie może wymagać analizy chemicznej (EDS/XRD) w celu potwierdzenia składu (dominacja sodu i niobu). Ilmenit ma inny skład chemiczny (tytan i żelazo) i krystalizuje w układzie trygonalnym. ## Formy kryształów Kryształy lueszytu są zazwyczaj niewielkie i mają formę sześcianów, często ze zmodyfikowanymi narożami. Mogą również przybierać postać pseudooktaedryczną. Występują jako pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy wrośnięte w skałę macierzystą.

Środowisko występowania

## Geneza Lueszyt jest minerałem magmowym, krystalizującym w specyficznym typie skał, jakimi są karbonatyty. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji tych bogatych w węglany i pierwiastki rzadkie intruzji. Jego obecność jest związana z procesami metasomatozy sodowej. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla karbonatytów. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie kalcytu, flogopitu, pirochloru oraz różnych minerałów z grupy apatytu. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznym miejscem występowania lueszytu jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Lueshe w prowincji Kiwu Północne w Demokratycznej Republice Konga. Znany jest również z kilku innych kompleksów karbonatytowych na świecie, m.in. z kompleksu Kovdor na Półwyspie Kolskim w Rosji oraz z kompleksu Oka w Quebecu w Kanadzie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi kryształami o wyraźnej, sześciennej formie i silnym połysku. Ważny jest kontrast z jasną skałą macierzystą (np. z białym kalcytem). Rozmiar kryształów jest kluczowym czynnikiem - okazy z kryształami przekraczającymi kilka milimetrów są już uważane za znaczące. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane i klasyczne okazy pochodzą z lokalizacji typowej w Lueshe w DR Konga. Okazy z Półwyspu Kolskiego (Rosja) również pojawiają się na rynku, choć często mają mniej idealną formę.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy lueszytu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, a następnie dokładnie osuszyć okaz. Należy unikać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Minerał ten jest wrażliwy na działanie silnych kwasów. Należy unikać kontaktu z chemikaliami domowymi i laboratoryjnymi. Nie powinien być poddawany gwałtownym zmianom temperatury. ## Przechowywanie Lueszyt najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach klaserowych, aby uniknąć zarysowań przez twardsze minerały. Nie jest wrażliwy na światło, ale ochrona przed kurzem i wilgocią jest wskazana.