Ludjibaite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>5</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>4</sub>

Ludjibait to rzadki, wtórny minerał miedzi, będący polimorfem pseudomalachitu, tworzący najczęściej rozetowe agregaty i promieniste skupienia.

## Charakterystyka Ludjibait jest rzadkim, uwodnionym fosforanem miedzi, chemicznie identycznym z pseudomalachitem, lecz różniącym się od niego strukturą krystaliczną. Występuje w strefach utleniania złóż miedzi. Zazwyczaj tworzy niewielkie, promieniste lub rozetowe agregaty drobnych, listewkowych kryształów. Rzadziej spotykane są pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy o pokroju tabliczkowym lub listewkowym, osiągające do 2 mm długości. Ze względu na swoje intensywne, zielone zabarwienie bywa mylony z malachitem lub pseudomalachitem. ## Właściwości fizyczne Kryształy ludjibaitu charakteryzują się szklistym połyskiem. Minerał jest przeświecający do nieprzezroczystego. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 4.5, a gęstość jest dość wysoka, w granicach 4.28-4.45 g/cm³. ## Barwy i odmiany Ludjibait występuje w odcieniach od szmaragdowozielonego do ciemnozielonego, niemal czarnego. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - kopalni Ludjiba w regionie Shaba (obecnie Katanga) w Demokratycznej Republice Konga. Został on opisany i zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1987 roku. Jego odkrycie było istotne ze względu na fakt, że jest on polimorfem (dokładniej, polimorfem jednoskośnym) znanego wcześniej trójskośnego pseudomalachitu. ## Zastosowania Ludjibait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie.

Właściwości

Twardość Mohsa
4.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Zielona
Gęstość
4.28 - 4.45
Łupliwość
Dobra wzdłuż {100}, {010} i {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Prześwitujący do nieprzezroczystego
Układ krystaliczny
Trójskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Ludjibait rozpoznaje się po jego charakterystycznej, szmaragdowozielonej barwie, szklistym połysku oraz formie występowania - najczęściej w postaci promienistych lub rozetowych skupień drobnych, listewkowych kryształów. Jego wysoka gęstość również jest cechą pomocniczą. ## Odróżnianie od podobnych Ludjibait jest wizualnie niemal niemożliwy do odróżnienia od pseudomalachitu bez zaawansowanych badań (np. dyfrakcji rentgenowskiej), ponieważ oba minerały mają ten sam skład chemiczny i bardzo podobny wygląd. Może być również mylony z malachitem, od którego odróżnia go brak reakcji z kwasem solnym (malachit gwałtownie burzy). Od innych zielonych minerałów wtórnych miedzi, jak libethenit czy olivenit, odróżnia go forma kryształów. ## Formy kryształów Kryształy ludjibaitu są zazwyczaj bardzo małe, o pokroju listewkowym lub tabliczkowym. Najczęściej tworzą one promieniste, włókniste agregaty, a także sferolityczne i rozetowe skupienia na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Ludjibait jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców miedzi. Tworzy się w wyniku działania wód bogatych w fosforany na pierwotne minerały miedzi. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami miedzi, takimi jak pseudomalachit (z którym jest polimorficzny), libethenit, malachit, heterogenit, a także z kwarcem i goethytem. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, skąd pochodzą najlepsze okazy, to kopalnia Ludjiba w Demokratycznej Republice Konga. Minerał ten został również zidentyfikowany w kilku innych miejscach na świecie, m.in. w kopalni Reichenbach w Niemczech oraz w niewielkich ilościach w innych strefach utleniania złóż miedzi.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, promienistymi agregatami o intensywnej, szmaragdowozielonej barwie, kontrastujące z jasną skałą macierzystą (najczęściej kwarcem). Ważny jest również brak uszkodzeń delikatnych kryształów. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, okazy z widocznymi, pojedynczymi kryształami są wyjątkowo rzadkie i poszukiwane. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane okazy pochodzą z lokalizacji typowej - kopalni Ludjiba w Demokratycznej Republice Konga. Okazy z innych lokalizacji, np. z Niemiec, są również cenione, ale zazwyczaj mają mniejszą wartość estetyczną.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy ludjibaitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie konieczności można użyć wody destylowanej, ale należy unikać długotrwałego moczenia. Po czyszczeniu na mokro okaz trzeba dokładnie osuszyć. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogą uszkodzić lub zniszczyć minerał. Ludjibait jest wrażliwy na wysoką temperaturę. Nie należy go czyścić w myjkach ultradźwiękowych ani parowych. ## Przechowywanie Okazy ludjibaitu najlepiej przechowywać w zamkniętych pudełkach kolekcjonerskich lub gablotach, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na jego kruchość, należy unikać umieszczania go w miejscach narażonych na wstrząsy i wibracje.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej