Lucasite-(La)

Wzór chemiczny: LaTi<sup>4+</sup><sub>2</sub>O<sub>5</sub>(OH)

Lukassyt-(La) to niezwykle rzadki, czerwonobrązowy minerał tytanianu lantanu, znajdowany w postaci mikroskopijnych kryształów w Australii.

## Charakterystyka Lukassyt-(La) jest tytanianem lantanu i ceru, należącym do grupy crichtonitu. Tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub pryzmatyczne kryształy, osiągające rozmiar do około 200 mikrometrów. Zazwyczaj występuje w formie pojedynczych, rozproszonych kryształów w skale macierzystej. Jest minerałem półprzezroczystym o czerwonobrązowej barwie i żywicznym połysku. ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, wiele właściwości fizycznych nie zostało w pełni zbadanych. Twardość szacuje się na około 6 w skali Mohsa. Gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 5.01 g/cm³. Minerał wykazuje silny pleochroizm w odcieniach od czerwonobrązowego do żółtobrązowego. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitym, czerwonobrązowym kolorze. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Lukassyt-(La) został odkryty w próbkach pochodzących z gór Walgidee Hills w dystrykcie Kimberley w Australii Zachodniej. Został opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1987 roku. Jego nazwa honoruje australijskiego chemika analitycznego, doktora Howarda Keitha Lucasa, za jego wkład w chemię minerałów ziem rzadkich. Przyrostek "-(La)" wskazuje na lantan jako dominujący pierwiastek ziem rzadkich w jego składzie chemicznym.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Żywiczny
Rysa
Czerwono-brązowa
Gęstość
5.01
Łupliwość
Brak
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Prześwitujący
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja lukassytu-(La) jest niemożliwa bez zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wymaga analizy chemicznej (np. za pomocą mikrosondy elektronowej - EDS/WDS) w celu potwierdzenia składu z dominacją lantanu i tytanu oraz dyfrakcji rentgenowskiej (XRD) do określenia struktury krystalicznej. Wizualnie, w miejscu występowania, można go podejrzewać na podstawie czerwonobrązowej barwy, żywicznego połysku i współwystępowania z innymi minerałami z grupy crichtonitu. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy crichtonitu, takimi jak senaite, davidite czy crichtonite, które mają podobny wygląd i występują w tym samym środowisku. Pewne rozróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie szczegółowej analizy chemicznej, która wykaże dominację lantanu nad innymi pierwiastkami ziem rzadkich. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, o pokroju tabliczkowym lub krótkopryzmatycznym, często o heksagonalnym zarysie. Występują jako pojedyncze, izolowane kryształy w skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Lukassyt-(La) powstaje w procesach metasomatycznych w obrębie lamproitów - rzadkich, ultrazasadowych skał magmowych bogatych w potas. Jest minerałem akcesorycznym, krystalizującym w późnych stadiach formowania się tych skał, w obecności pierwiastków ziem rzadkich i tytanu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami typowymi dla lamproitów, takimi jak priderit, wadeit, jeppeit, richteryt, ilmenit, perovskit, shcherbakovit i apatyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania (lokalizacja typowa) lukassytu-(La) na świecie są lamproity z Walgidee Hills w regionie Kimberley w Australii Zachodniej.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopijny, lukassyt-(La) jest ceniony przede wszystkim przez kolekcjonerów specjalizujących się w "micromountach" oraz minerałach rzadkich i systematycznych. Najwyżej oceniane są okazy, na których widoczne są dobrze wykształcone, ostre kryształy, wyraźnie odcinające się od matrycy skalnej. Wielkość (nawet jeśli mierzona w mikrometrach) i bogactwo kryształów na okazie również podnoszą jego wartość. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Walgidee Hills w Australii. Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie trudny do zdobycia.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z lukassytem-(La) należy traktować z najwyższą ostrożnością ze względu na mikroskopijny rozmiar i rzadkość kryształów. Czyszczenie zazwyczaj nie jest konieczne ani zalecane. Jeśli jest to absolutnie wymagane, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać myjek ultradźwiękowych, środków chemicznych, kwasów oraz gwałtownych zmian temperatury. Kryształy są kruche i osadzone w matrycy, więc należy chronić okaz przed uderzeniami i wibracjami. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamykanym pudełku typu "micromount", aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Przechowywanie w ciemności nie jest konieczne, ale zaleca się unikanie długotrwałej ekspozycji na intensywne światło.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej