Luberoite

Wzór chemiczny: Pt<sub>5</sub>Se<sub>4</sub>

Niezwykle rzadki selenek platyny o metalicznym połysku, znajdowany w postaci mikroskopijnych ziaren w złożach miedzi.

## Charakterystyka Luberoit to ekstremalnie rzadki minerał z grupy selenków, chemicznie będący selenkiem platyny. Występuje w postaci niewielkich, anhedralnych (nieforemnych) ziaren, których wielkość nie przekracza 150 mikrometrów. Ziarna te są zazwyczaj rozproszone w masie innych minerałów. Z powodu mikroskopijnej wielkości, jego cechy wizualne można ocenić jedynie pod mikroskopem kruszcowym, gdzie w świetle odbitym prezentuje szarą barwę. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się silnym metalicznym połyskiem i jest całkowicie nieprzezroczysty. Jego gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 12,36 g/cm³, co jest wartością bardzo wysoką, typową dla minerałów platyny. Twardość nie została precyzyjnie określona. ## Barwy i odmiany Luberoit jest minerałem idiochromatycznym o stałej, szarej barwie. Nie tworzy odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany w 1981 roku przez V. D. Sclara, B. K. Gheitha i R. S. Schwartza. Jego nazwa pochodzi od masywu Lubero w regionie Kiwu (Demokratyczna Republika Konga), na obszarze którego znajduje się jego lokalizacja typowa - kopalnia Musonoi. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, luberoit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich (tzw. "micromountów").

Właściwości

Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
12.36
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja luberoitu w warunkach amatorskich jest niemożliwa. Ze względu na mikroskopijną wielkość ziaren i podobieństwo do wielu innych siarczków i selenków, jego rozpoznanie wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak analiza składu chemicznego w mikrosondzie elektronowej (EDS/WDS). Wstępne podejrzenie możliwe jest na podstawie analizy optycznej w świetle odbitym pod mikroskopem. ## Odróżnianie od podobnych Luberoit może być mylony z innymi rzadkimi selenkami platynowców, z którymi często współwystępuje, takimi jak oosterboschit (często tworzy z nim zrosty), verbeekit czy trogtalit. Pewne odróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy chemicznej. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy wyłącznie anhedralne (nieforemne), nieregularne ziarna. Nie zaobserwowano jego prawidłowo wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Luberoit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie supergenicznej (cementacyjnej) stratoidalnych złóż miedziowo-kobaltowych. Jego obecność jest wynikiem procesów wietrzenia i przeobrażania pierwotnych rud. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych minerałów strefy cementacyjnej, takich jak digenit, bornit, kowelin, a także innych rzadkich selenków: oosterboschitu, verbeekitu i trogtalitu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i znaczącym miejscem występowania luberoitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Musonoi, położona w okolicach Kolwezi, w prowincji Lualaba w Demokratycznej Republice Konga.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego minerału występującego wyłącznie w formie mikroskopijnej, głównym kryterium wartości jest pewność identyfikacji, potwierdzona analizą chemiczną. Dodatkowym atutem jest wielkość i bogactwo ziaren na tle matrycy oraz obecność innych rzadkich minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest kopalnia Musonoi w Demokratycznej Republice Konga.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy luberoitu występują w postaci mikroskopijnych ziaren wrośniętych w matrycę skalną i nie wymagają czyszczenia. Jakakolwiek próba mechanicznej lub chemicznej ingerencji może bezpowrotnie zniszczyć okaz. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, zwłaszcza silnymi kwasami, które mogą go roztworzyć. Należy chronić go przed skrajnymi temperaturami i wilgocią. ## Przechowywanie Okazy z luberoitem powinny być przechowywane w specjalistycznych pudełkach na mikrominerały (tzw. micromount box), w stabilnych warunkach pokojowych, z dala od kurzu i substancji chemicznych.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej