Lovdarite

Wzór chemiczny: K₂Na₆Be₄Si₁₄O₃₆·₉H₂O

Lowdaryt to rzadki krzemian berylu, potasu i sodu, tworzący charakterystyczne, kuliste agregaty drobnych, pryzmatycznych kryształów.

## Charakterystyka Lowdaryt jest złożonym, uwodnionym krzemianem berylu, potasu i sodu, należącym do grupy zeolitów. Tworzy typowo sferyczne lub promieniste agregaty, zbudowane z bardzo drobnych, igiełkowych lub pryzmatycznych kryształów, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Okazy mają zazwyczaj białą lub bezbarwną barwę i szklisty połysk. ## Właściwości fizyczne Kryształy lowdarytu wykazują twardość około 5 w skali Mohsa. Są kruche, o gęstości zbliżonej do 2,33 g/cm³. Połysk jest szklisty, a minerał bywa przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Lowdaryt jest najczęściej bezbarwny lub biały. Niektóre okazy mogą przybierać odcienie żółtawe lub różowawe, co jest prawdopodobnie spowodowane drobnymi domieszkami. Nie wyróżnia się jego odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w masywie Łowoziero na Półwyspie Kolskim w Rosji i opisany w 1972 roku. Jego nazwa pochodzi od rosyjskich słów "dar Łowoziera" (дар Ловозера), co oznacza "dar od Łowoziera", w nawiązaniu do miejsca jego znalezienia. ## Zastosowania Lowdaryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim, poszukiwanym ze względu na swoją rzadkość i pochodzenie.

Właściwości

Twardość Mohsa: 5
Połysk: Szklisty
Rysa: Biała
Gęstość: 2.33
Łupliwość: Dobra wg {100} i {010}
Przełam: Nierówny
Przezroczystość: Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny: Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Lowdaryt najłatwiej rozpoznać po jego charakterystycznej formie występowania - małych, białych lub bezbarwnych kulek (sferolitów) o promienistej budowie wewnętrznej. Agregaty te mają zazwyczaj szklisty połysk. Występuje w specyficznym środowisku geologicznym - w pegmatytach nefelinowo-sjenitowych. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi zeolitami lub minerałami tworzącymi sferolityczne agregaty, takimi jak natrolit, thomsonit czy niektóre formy kalcytu. Od natrolitu odróżnia go często bardziej kulista forma skupień (natrolit tworzy raczej promieniste wachlarze lub igły). Pewne rozróżnienie wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych, jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Formy kryształów Kryształy są pryzmatyczne lub igiełkowe, bardzo małe, zwykle nieprzekraczające 1 mm. Prawie zawsze występują w postaci promienistych lub sferolitycznych agregatów o średnicy do kilku milimetrów.

Środowisko występowania

## Geneza Lowdaryt jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji silnie zalkalicznych pegmatytów, krystalizując w pustkach i szczelinach. Jest produktem przemian innych, wcześniej uformowanych minerałów. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami typowymi dla pegmatytów masywów alkalicznych. Najczęściej towarzyszą mu: eudialit, nefelin, mikroklin, egiryn, lorenzenit, vuonnemit, zorzyt i natrolit. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska lowdarytu znajdują się w alkalicznych masywach Półwyspu Kolskiego w Rosji, zwłaszcza w masywie Łowoziero (np. góry Karnasurt, Kedykwyrpak, Alluaiw) oraz w masywie Chibin. Są to główne źródła najlepiej wykształconych okazów na świecie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy lowdarytu to te, które posiadają dobrze wykształcone, wyraźne sferolity o średnicy co najmniej kilku milimetrów, kontrastowo osadzone na matrycy skalnej. Pożądane są okazy z widocznymi, pojedynczymi kryształkami tworzącymi agregat. Czystość (brak uszkodzeń) i estetyczne skomponowanie z innymi rzadkimi minerałami towarzyszącymi (np. eudialitem) znacznie podnoszą wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy pochodzące z typowej lokalizacji - masywu Łowoziero na Półwyspie Kolskim w Rosji. Materiał z tego regionu uchodzi za wzorcowy dla tego gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy lowdarytu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na jego kruchość i rozpuszczalność w kwasach, należy unikać mycia w wodzie, a zwłaszcza w roztworach chemicznych. Jeśli konieczne jest usunięcie luźnych zanieczyszczeń, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami, w szczególności z kwasami, w których lowdaryt się rozkłada. Minerał jest kruchy, więc trzeba chronić go przed uderzeniami i wibracjami. Nie należy go podgrzewać, ponieważ zawiera wodę w swojej strukturze. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, stabilnych pojemnikach lub gablotach, aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepiej trzymać go z dala od innych, twardszych minerałów, które mogłyby go zarysować.

Powiązane minerały

Źródła

IMA Mineral List (CNMNC)

Czytaj więcej