Loughlinite

Wzór chemiczny: Na₂Mg₃Si₆O₁₆·₈H₂O

Loughlinit to rzadki, uwodniony krzemian sodu i magnezu, który w kontakcie z wodą pęcznieje i przekształca się w sepiolit.

## Charakterystyka Loughlinit jest minerałem z grupy krzemianów, blisko spokrewnionym z sepiolitem. Tworzy elastyczne, włókniste agregaty o perłowym lub jedwabistym połysku, przypominające wyglądem azbest. Jest bardzo lekki i miękki. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest niestabilność w kontakcie z wodą - pęcznieje i nieodwracalnie przekształca się w sepiolit, tracąc swoją pierwotną strukturę. Z tego powodu jest niezwykle trudny do zachowania w kolekcjach. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się bardzo niską twardością, wynoszącą zaledwie 1 w skali Mohsa, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Jest również wyjątkowo lekki, a jego gęstość jest niższa od gęstości wody, dzięki czemu unosi się na jej powierzchni, zanim ulegnie przemianie. Ma perłowy lub jedwabisty połysk. ## Historia i nazwa Loughlinit został po raz pierwszy opisany w 1960 roku przez Josepha J. Faheya i George'a T. Faust'a. Nazwa minerału honoruje amerykańskiego geologa Geralda Francisa Loughlina (1880-1946), który był wieloletnim pracownikiem Służby Geologicznej Stanów Zjednoczonych (USGS). ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niestabilność, loughlinit nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego, choć jego pozyskanie i przechowywanie jest wyzwaniem.

Właściwości

Twardość Mohsa: 1
Barwa: White
Połysk: Pearly
Rysa: white
Gęstość: 2.165
Łupliwość: Perfect on {100}, {010} and {001}
Przełam: Fibrous
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Loughlinit można rozpoznać po jego włóknistej budowie, jedwabistym lub perłowym połysku oraz ekstremalnie niskiej twardości (1 w skali Mohsa). Jest bardzo lekki i elastyczny. Kluczową cechą diagnostyczną jest jego reakcja z wodą - umieszczony na jej powierzchni unosi się, a następnie pęcznieje i zmienia w sepiolit. Test ten jest jednak destrukcyjny dla próbki. ## Odróżnianie od podobnych Loughlinit jest najczęściej mylony z sepiolitem, w który się przekształca. Sepiolit jest jednak stabilny w wodzie. Może również przypominać inne minerały włókniste, takie jak tremolit czy chryzotyl (azbest), jednak jest od nich znacznie bardziej miękki i lżejszy. W przeciwieństwie do nich, loughlinit unosi się na wodzie. ## Formy kryształów Minerał ten występuje wyłącznie w formie skupień włóknistych i spilśnionych agregatów. Poszczególne włókna są elastyczne. Nie tworzy makroskopowych, dobrze wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Loughlinit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego lub ewaporacyjnego. Powstaje w specyficznych warunkach w obrębie osadów jeziornych bogatych w sód i magnez. Tworzy się w skałach ilastych, marglach i dolomitach formacji Green River w USA, które powstały w środowisku słonego, alkalicznego jeziora. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami powstałymi w podobnych warunkach. Najczęściej towarzyszą mu sepiolit (w który się przekształca), analcym, dolomit, kalcyt, piryt, a także rzadsze minerały ewaporatowe, takie jak trona, shortyt czy northupit. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania loughlinitu jest formacja Green River, a konkretnie kopalnie w hrabstwach Sweetwater (Wyoming) i Duchesne (Utah) w Stanach Zjednoczonych. Są to jedyne potwierdzone, znaczące lokalizacje tego minerału na świecie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy loughlinitu to te, które składają się z czystych, białych, jedwabistych włókien tworzących gęste i spójne agregaty. Ważna jest wielkość okazu oraz brak zanieczyszczeń i domieszek innych minerałów. Ze względu na niestabilność minerału, kluczowym czynnikiem jest jego stan zachowania - okazy, które nie uległy jeszcze transformacji w sepiolit, są najcenniejsze. Obecność na oryginalnej matrycy skalnej również podnosi wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem wartościowych okazów kolekcjonerskich są kopalnie trony w basenie Green River w stanie Wyoming, USA. Okazy z tej lokalizacji są uważane za materiał typowy i najbardziej reprezentatywny dla tego gatunku minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Czyszczenie loughlinitu jest wysoce problematyczne i generalnie odradzane. Minerał ten reaguje z wodą, pęczniejąc i przekształcając się w sepiolit. Każdy kontakt z płynami, w tym wodą destylowaną czy alkoholem, jest ryzykowny. W razie absolutnej konieczności można próbować usunąć kurz za pomocą sprężonego powietrza z dużej odległości lub bardzo miękkiego, suchego pędzelka. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i jakąkolwiek wilgocią. Przechowywanie w wilgotnym środowisku prowadzi do jego nieodwracalnej degradacji. Należy również unikać ultradźwiękowych myjek, środków chemicznych oraz nagłych zmian temperatury. Ze względu na niską twardość jest ekstremalnie podatny na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Okazy loughlinitu wymagają specjalnych warunków przechowywania. Najlepiej trzymać je w szczelnie zamykanych pojemnikach (np. typu "perky box") z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć, takiego jak żel krzemionkowy. Należy chronić go przed kurzem, światłem słonecznym i wibracjami. Ekspozycja powinna odbywać się wyłącznie w kontrolowanym, suchym środowisku.