Londonite
Wzór chemiczny: CsBe₅Al₄B₁₁O₂₈
Rzadki boran z grupy rodacytu, ceniony za dobrze wykształcone, szkliste kryształy o barwie od białej do żółtej.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 8
- Barwa
- Milky white to pale yellow; yellow
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- White
- Gęstość
- 3.34
- Łupliwość
- None
- Przełam
- Conchoidal
- Przezroczystość
- Transparent,Translucent
- Układ krystaliczny
- Isometric
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Londonit można rozpoznać po jego charakterystycznej formie kryształów (najczęściej czworościany), wysokiej twardości (8 w skali Mohsa) oraz szklistym połysku. Żółta barwa jest również typowa, choć nie unikalna. Występowanie w pegmatytach bogatych w lit i cez jest kluczową wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Londonit jest wizualnie niemal niemożliwy do odróżnienia od rodacytu bez zaawansowanych analiz chemicznych (np. EDS), które mogą wykazać dominację cezu nad potasem. Może być mylony z innymi szklistymi, żółtymi minerałami z pegmatytów, takimi jak beryl czy danburyt, ale różni się od nich pokrojem kryształów i wyższą twardością. ## Formy kryształów Kryształy mają najczęściej postać czworościanów, często z dodatkowymi ścianami dwunastościanu rombowego i sześcianu, co nadaje im zaokrąglony wygląd. Zazwyczaj występują jako pojedyncze, narosłe kryształy w druzach lub wrosłe w macierzystą skałę pegmatytową.
Środowisko występowania
## Geneza Londonit jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w późnych stadiach ewolucji pegmatytów granitowych typu LCT (lit-cez-tantal). Powstaje w środowisku ekstremalnie bogatym w bor, cez, lit i beryl. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z kwarcem, albitem (zwłaszcza odmianą cleavelandyt), elbaitem (szczególnie rubellitem i indicolitem), lepidolitem, mikroklinem, berylem, spodumenem, pollucytem i rodacytem. ## Lokalizacje Najważniejsze i najbardziej znane stanowiska, dostarczające najlepszych okazów kolekcjonerskich, znajdują się na Madagaskarze, w regionie Antananarivo, zwłaszcza w pegmatytach w okolicach Antsirabe (np. pole pegmatytowe Antandrokomby). Minerał ten znaleziono również w Rosji (Ural) oraz w Kanadzie (Manitoba).
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy londonitu charakteryzują się ostrymi, dobrze wykształconymi kryształami o intensywnej, kanarkowo-żółtej barwie i wysokiej przezroczystości. Ważny jest również rozmiar kryształów - okazy powyżej 1 cm są już uważane za znaczące. Atrakcyjność podnosi kontrastowe umiejscowienie na matrycy, na przykład z rubellitem lub kwarcem dymnym. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy pochodzące z pegmatytów na Madagaskarze. Dostarczają one największych i najbardziej estetycznych kryształów, często w atrakcyjnych zrostach z innymi minerałami pegmatytowymi.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Zaleca się czyszczenie okazów wyłącznie za pomocą miękkiej, suchej szczoteczki w celu usunięcia kurzu. Użycie wody, zwłaszcza z detergentami, jest niewskazane. W przypadku silniejszych zabrudzeń można ostrożnie użyć sprężonego powietrza. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, w tym kwasami i zasadami. Minerał jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami i upadkami. Nie należy go poddawać czyszczeniu ultradźwiękowemu ani parowemu. Należy również unikać gwałtownych zmian temperatury. ## Przechowywanie Okazy londonitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, aby zapobiec zarysowaniom i uszkodzeniom mechanicznym. Chronić przed kurzem i wilgocią. Nie wymaga specjalnej ochrony przed światłem.