Liversidgeite

Wzór chemiczny: Zn<sup>2+</sup><sub>6</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>4</sub>·7H<sub>2</sub>O

Liversidgeite to ekstremalnie rzadki, uwodniony fosforan cynku, tworzący mikroskopijne, bezbarwne kryształy o pokroju listewkowym.

## Charakterystyka Liversidgeite jest uwodnionym fosforanem cynku, występującym w postaci niezwykle małych, listewkowych lub tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 50 mikrometrów długości. Kryształy są bezbarwne i przezroczyste, często tworzą bezładne skupienia lub częściowo promieniste agregaty na powierzchni macierzystej skały. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, jego cechy wizualne są dostrzegalne jedynie pod dużym powiększeniem. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują połysk określany jako szklisty do perłowego. Twardość i gęstość minerału nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów i rzadkości występowania materiału badawczego. Jest minerałem bardzo kruchym. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć Archibalda Liversidge'a (1847–1927), profesora chemii i mineralogii na Uniwersytecie w Sydney, w uznaniu jego wkładu w mineralogię Australii. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2008 roku, a jego opis opublikowano w 2011 roku. Miejscem typowym jest kopalnia Reaphook Hill w Górach Flindersa w Australii Południowej. ## Zastosowania Liversidgeite nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy i ekstremalnie rzadki gatunek mineralny.

Właściwości

Połysk
Szklisty do perłowego
Rysa
Biała
Łupliwość
Doskonała wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Trójskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja liversidgeitu jest niemożliwa bez zaawansowanych metod analitycznych. Wstępne rozpoznanie pod mikroskopem opiera się na obserwacji bardzo małych, bezbarwnych, listewkowych kryształów o szklistym lub perłowym połysku. Ostateczne potwierdzenie wymaga analizy chemicznej (EDS) w celu stwierdzenia obecności cynku i fosforu oraz dyfrakcji rentgenowskiej (XRD) w celu potwierdzenia struktury krystalicznej. ## Odróżnianie od podobnych Liversidgeite może być mylony z innymi wtórnymi fosforanami cynku, takimi jak hopeit, parahopeit czy scholzyt, które często współwystępują w tym samym środowisku. Odróżnienie wizualne jest praktycznie niemożliwe. Hopeit i parahopeit tworzą jednak zazwyczaj większe i lepiej wykształcone kryształy. Scholzyt często występuje w formie promienistych agregatów. Pewną identyfikację zapewniają wyłącznie metody laboratoryjne. ## Formy kryształów Minerał tworzy bardzo małe, wydłużone kryształy o pokroju listewkowym lub cienkotabliczkowym, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną {010}. Występują jako pojedyncze, rozproszone kryształy lub tworzą bezładne, spilśnione skupienia i częściowo promieniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Liversidgeite jest wtórnym minerałem fosforanowym, który powstaje w strefie utleniania złóż cynku w obecności fosforu pochodzącego ze skał osadowych (fosforytów) lub źródeł organicznych. W lokalizacji typowej (Reaphook Hill) powstał w wyniku wietrzenia sfalerytu w obrębie dolomitycznych osadów zawierających apatyt. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi fosforanami i siarczanami cynku. Najczęściej towarzyszą mu scholzyt, tarbuttyt, hopeit, parahopeit, sfaleryt, gunningit, a także hydroksylapatyt i krzemionka (opal-CT). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania liversidgeitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Reaphook Hill (Reaphook), na północ od Martins Well, w Górach Flindersa, w Australii Południowej.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów liversidgeitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i obfitości mikrokryształów na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy, na których widoczne są gęste skupienia lub wyraźnie uformowane, choć wciąż mikroskopijne, agregaty kryształów. Ze względu na bezbarwność, kolor nie jest kryterium oceny. Ważna jest również estetyka matrycy i obecność minerałów towarzyszących, które potwierdzają paragenezę. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów liversidgeitu jest kopalnia Reaphook Hill w Australii Południowej. Materiał z tej lokalizacji jest ekstremalnie rzadki i poszukiwany przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów typu "micromount".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów z liversidgeitem nie należy czyścić mechanicznie ani chemicznie. Kryształy są mikroskopijne i ekstremalnie kruche, dlatego każda próba czyszczenia grozi ich bezpowrotnym zniszczeniem. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne usunięcie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami, detergentami i wszelkimi środkami chemicznymi. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i wilgotności. Nie należy go podgrzewać ani narażać na bezpośrednie działanie światła słonecznego. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, najlepiej w szczelnym, zamykanym pudełku typu "micromount", które chroni przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i wahaniami wilgotności. Ze względu na kruchość, należy unikać wibracji i wstrząsów.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej