Lisiguangite

Wzór chemiczny: Cu<sup>1+</sup>Pt<sup>2+</sup>Bi<sup>3+</sup>S<sup>2-</sup><sub>3</sub>

Lisiguangit to ekstremalnie rzadki siarczek miedzi, platyny i bizmutu, występujący w postaci mikroskopijnych ziaren w skałach ultrazasadowych.

## Charakterystyka Lisiguangit jest minerałem z grupy siarczków, który ze względu na swoją rzadkość i mikroskopijne rozmiary ma znaczenie głównie naukowe. Występuje w postaci anhedralnych (nieregularnie ukształtowanych) ziaren, zwykle o wielkości nieprzekraczającej 100 mikrometrów. Jest nieprzezroczysty, o metalicznym połysku i stalowoszarej barwie z lekkim, kremowym odcieniem. Obserwowany pod mikroskopem w świetle odbitym, jego barwa jest opisywana jako szarawobiała. ## Właściwości fizyczne Twardość minerału w skali Mohsa szacuje się na około 4-4.5. Jest minerałem kruchym. Gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 8.55 g/cm³. Posiada silny, metaliczny połysk i jest całkowicie nieprzezroczysty. ## Barwy i odmiany Minerał jest jednorodny kolorystycznie - jego barwa to stalowoszara, szarobiała lub kremowoszara. Nie wyróżnia się żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Lisiguangit został po raz pierwszy opisany w 1997 roku przez Yu Zuxianga. Jego nazwa upamiętnia profesora Li Siguanga (1889–1971), wybitnego chińskiego geologa i założyciela geomechaniki w Chinach. Miejscem typowym, z którego pochodzi, jest złoże miedziowo-niklowe Baimazhai w prowincji Junnan w Chinach. ## Zastosowania Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, lisiguangit nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt badań naukowych, szczególnie w dziedzinie mineralogii i geologii złóż platynowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
4-4.5
Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
8.55
Łupliwość
None
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja lisiguangitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Ze względu na jego mikroskopijny rozmiar i występowanie w formie wrostków w innych minerałach, rozpoznanie opiera się na analizie składu chemicznego za pomocą mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). W świetle odbitym pod mikroskopem polaryzacyjnym wykazuje słabą anizotropię. ## Odróżnianie od podobnych Wizualnie jest praktycznie nieodróżnialny od innych mikroskopijnych siarczków i minerałów z grupy platynowców, z którymi współwystępuje, takich jak bornit, chalkopiryt, kubanit, kopperyt czy wysockit. Pewne rozróżnienie daje wyłącznie analiza chemiczna, która wykazuje unikalną kombinację miedzi, platyny i bizmutu. ## Formy kryształów Minerał ten nie tworzy dobrze wykształconych kryształów. Występuje wyłącznie w formie nieregularnych, anhedralnych ziaren i skupień, często jako inkluzje w obrębie innych siarczków, głównie bornitu.

Środowisko występowania

## Geneza Lisiguangit jest minerałem pochodzenia magmowego. Powstaje w końcowych etapach krystalizacji magmy w obrębie zmineralizowanych intruzji maficznych i ultrazasadowych (np. perydotytów). Krystalizuje z resztkowych, bogatych w siarczki i pierwiastki z grupy platynowców stopów siarczkowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych siarczków miedzi, żelaza i niklu oraz minerałów z grupy platynowców. Najczęściej współwystępuje z bornitem, chalkopirytem, kubanitem, pentlandytem, kopperytem, braggitem, wysockitem oraz platyną rodzimą. ## Lokalizacje Jest to minerał ekstremalnie rzadki, znany zaledwie z kilku miejsc na świecie. Lokalizacja typowa to złoże Cu-Ni Baimazhai w Junnan (Chiny). Jego obecność potwierdzono również w złożach rejonu Norylska na Syberii (Rosja) oraz w kompleksie Bushveld w RPA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Lisiguangit nie jest minerałem kolekcjonerskim w tradycyjnym tego słowa znaczeniu. Okazy mają wartość wyłącznie naukową. W tym kontekście, za "wysokiej jakości" okaz można uznać polerowany zgład petrograficzny z wyraźnie zidentyfikowanym i przeanalizowanym ziarnem lisiguangitu, wraz z pełną dokumentacją analityczną. ## Popularne stanowiska Okazy nie są dostępne na rynku kolekcjonerskim. Jedyne znane próbki znajdują się w kolekcjach instytucji naukowych i pochodzą z lokalizacji badawczych, takich jak Baimazhai w Chinach czy Norylsk w Rosji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy lisiguangitu to zazwyczaj naukowe preparaty w postaci polerowanych zgładów lub mikromontaży. Nie wymagają one czyszczenia. W przypadku zakurzenia można użyć gruszki fotograficznej do zdmuchnięcia pyłu. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą i środkami chemicznymi. ## Czego unikać Jako siarczek, minerał może być wrażliwy na działanie tlenu i wilgoci, co może prowadzić do jego powolnego utleniania. Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, a także czyszczenia w myjkach ultradźwiękowych, które mogłyby uszkodzić delikatny okaz. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w suchym otoczeniu. Najlepszym rozwiązaniem jest dedykowane pudełko do mikromontaży, które chroni przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej